Thước đo là sự hài lòng

Tinh gọn bộ máy là chủ trương lớn, cấp thiết trong bối cảnh bộ máy hành chính nhiều tầng nấc, chồng chéo chức năng, hiệu quả chưa tương xứng với nguồn lực. Tuy nhiên, tinh gọn không thể hiểu đơn giản là giảm biên chế mà phải đi cùng nâng cao chất lượng quản trị, năng lực cán bộ và hiệu quả phục vụ người dân, doanh nghiệp. Chính vì vậy, việc TPHCM tổ chức khảo sát hoạt động của Mặt trận, các tổ chức chính trị – xã hội, đội ngũ không chuyên trách và công tác xây dựng Đảng trong doanh nghiệp là bước đi cần thiết để đánh giá thực chất bộ máy. Nếu không khảo sát kỹ, không đánh giá đúng thực trạng thì việc sắp xếp rất dễ rơi vào cơ học, giảm người nhưng chưa chắc giảm việc, thậm chí có nơi còn tăng áp lực cho bộ máy chính thức.

Một điểm đáng chú ý là yêu cầu khảo sát phải thực chất, khách quan, tránh hình thức. Điều này rất quan trọng, bởi lâu nay không ít cuộc kiểm tra, khảo sát vẫn nặng về báo cáo thành tích, chưa phản ánh đúng khó khăn ở cơ sở. Khi chuyển sang mô hình chính quyền hai cấp, cấp xã sẽ trở thành cấp trực tiếp giải quyết rất nhiều vấn đề của người dân, từ đất đai, xây dựng, an sinh xã hội đến trật tự đô thị. Nếu bộ máy cơ sở không đủ năng lực, mọi chủ trương lớn ở cấp thành phố sẽ rất khó đi vào cuộc sống. Tại nhiều hội nghị của MTTQ thành phố, lãnh đạo Thành ủy thành phố nhiều lần nhấn mạnh phải tháo gỡ điểm nghẽn, tạo động lực phát triển cho phường, xã. Thực tế cho thấy nhiều điểm nghẽn nằm ở thủ tục đầu tư công, giải phóng mặt bằng, quy hoạch treo, ô nhiễm môi trường, quá tải hạ tầng, thiếu dịch vụ y tế cơ sở,…Đây đều là những vấn đề người dân cảm nhận hàng ngày và cũng là thước đo hiệu quả quản lý của chính quyền cơ sở. Bên cạnh đó, việc kết thúc sử dụng lực lượng không chuyên trách cấp xã cũng đặt ra bài toán lớn về nhân sự và an sinh. Đây là lực lượng đã làm việc tại cơ sở nhiều năm, gắn với khu phố, đoàn thể. Khi kết thúc mô hình này, nếu không có chính sách hỗ trợ hợp lý, không có phương án bố trí hoặc đào tạo lại, sẽ tác động không nhỏ đến đời sống của hàng nghìn người và cả hoạt động ở khu dân cư.

TPHCM đã đưa ra các chính sách hỗ trợ nghỉ việc, chuyển đổi nghề, đóng BHXH tự nguyện,…nhưng điều quan trọng hơn là phải tổ chức lại công việc ở cơ sở sao cho không tạo khoảng trống quản lý. Khi giảm lực lượng bán chuyên trách, bộ máy chính thức phải mạnh hơn, công nghệ phải được ứng dụng nhiều hơn, phân cấp phải rõ ràng hơn.

Yêu cầu đặt ra đối với Mặt trận và hệ thống chính trị thành phố là hiệu quả hoạt động phải được đo bằng niềm tin của người dân. Đây có thể xem là thước đo quan trọng nhất của bộ máy công quyền. Không phải báo cáo hay chỉ tiêu, chính sự hài lòng của người dân mới phản ánh bộ máy hoạt động hiệu quả hay không. Song song đó, công tác tinh gọn bộ máy sẽ không còn là câu chuyện giảm bao nhiêu người, mà là việc nâng cao chất lượng quản trị đô thị, tạo động lực phát triển cho một đô thị lớn nhất cả nước. Đó mới là mục tiêu cuối cùng của mọi cuộc cải cách bộ máy. Để đạt mục tiêu đó, trước hết cần nâng cao chất lượng cán bộ từ cơ sở một cách thực chất.