Tiềm ẩn nguy cơ từ thực phẩm chức năng

Cơ quan chức năng tiến hành kiểm tra một cơ sở kinh doanh thực phẩm chức năng.

Hơn 800 doanh nghiệp với 20.000 sản phẩm

Chỉ cần tìm kiếm dòng chữ “thực phẩm chức năng” trên mạng, sau 0,96 giây, thu được 821.000 kết quả với đủ chủng loại, từ các trang web bán online với quảng cáo sản phẩm nguồn gốc từ Mỹ, Hàn Quốc... tới địa chỉ các cửa hàng, công ty kinh doanh sản phẩm này.

Thị trường kinh doanh thực phẩm chức năng (TPCN) đang được nhìn nhận là miếng bánh ngọt. Tốc độ gia tăng các sản phẩm TPCN cũng nhanh đến chóng mặt. Trung bình mỗi năm có thêm hàng nghìn sản phẩm mới được đăng ký bán.

Theo thống kê của Bộ Y tế, chỉ trong 9 tháng đầu năm 2016 có 8.008 sản phẩm mới đăng ký, trong đó có 4.855 sản phẩm sản xuất trong nước (chiếm 60,6%) và 3.153 sản phẩm nhập khẩu (chiếm 39,4%). Trước đó, trong quãng thời gian 2 năm 2014, 2015 số sản phẩm TPCN đăng ký mới lần lượt là 1.062 và 10.493 sản phẩm mới đăng ký. Chỉ làm phép tính cộng đơn giản, trên thị trường đang có hơn 20.000 sản phẩm TPCN. Khoảng 60-65% TPCN được sản xuất trong nước, còn lại là nhập khẩu.

Chưa hết, nếu như cách đây 10 năm, cả nước chỉ có 13 cơ sở sản xuất với 63 sản phẩm TPCN thì đến năm 2016, đã có gần 4.000 doanh nghiệp sản xuất và nhập khẩu TPCN.

Hiện tại, số người sử dụng TPCN ở Hà Nội là khoảng 63% người trưởng thành, tại TP HCM là khoảng 43%. Lý giải cho nguyên nhân thị trường TPCN phát triển mạnh, Bộ Y tế cho biết do kinh tế ngày càng khá giả, nhu cầu chăm sóc, bồi bổ, nâng cao sức khỏe của người dân ngày càng tăng cao… Nắm được nhu cầu trên, các nhà sản xuất, kinh doanh TPCN ở nhiều nước trên thế giới và Việt Nam đua nhau sản xuất nhằm đáp ứng nhu cầu này.

Lo về chất lượng

Ở một diễn biến khác các cuộc thanh tra, kiểm tra của ngành y tế trong thời gian qua cho thấy tình trạng sản xuất, kinh doanh TPCN giả đang ngày càng gia tăng và diễn biến phức tạp. Cụ thể,tháng 3/2017, Cục An toàn thực phẩm ra thông báo Website: thucphamchucnangantoan.com.vn và Website: shopee.vn đăng thông tin quảng cáo sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe Sữa ong chúa Costar - Royal Jelly 1450MG và Sụn cá mập Costar shark cartilage là vi phạm quy định về quảng cáo. Việc quảng cáo và mua bán sản phẩm Sữa ong chúa Costar - Royal Jelly 1450MG và Sụn cá mập Costar shark cartilage trên các website thucphamchucnangantoan.com.vn và website: shopee.vn sẽ không được bảo đảm về chất lượng theo công bố được cơ quan có thẩm quyền xác nhận.

Chưa kể năm 2016, Cục An toàn thực phẩm đã thực hiện thanh tra, phát hiện vi phạm và xử lý 88 cơ sở sản xuất, kinh doanh TPCN với tổng số tiền phạt là 5,4 tỉ đồng. Điển hình là trường hợp Cục Quản lý thị trường Hà Nội, Phòng An ninh kinh tế CA TP Hà Nội, phối hợp với Văn phòng Ban Chỉ đạo 389 quốc gia đã thu giữ hàng chục nghìn loại TPCN không có hóa đơn, chứng từ nhập khẩu cùng hàng nghìn kg vỏ hộp, tem nhãn mác và vỏ nhựa không nhãn mác tại trụ sở của Công ty Slim HMN Việt Nam.

Ngoài ra, lực lượng chức năng cũng phát hiện hàng nghìn nhãn mác sản phẩm, trong đó chủ yếu ghi thông tin sản phẩm có xuất xứ tại các nước: Mỹ, Đức, Hàn Quốc, Nhật Bản… Kiểm tra tại một kho hàng khác của Công ty này ở khu đô thị Văn Phú (quận Hà Đông, Hà Nội), lực lượng chức năng phát hiện hàng nghìn vỏ hộp, bao bì sản phẩm và dụng cụ dán nhãn, đóng hộp.

Trước tình hình phức tạp của thị trường TPCN, không ít cơ quan y tế và cả các chuyên gia đã khuyến cáo không nên lạm dụng TPCN vì nó có thể gây dị ứng, nhiều trường hợp ảnh hưởng đến tính mạng. Bản thân các dược thảo, chế phẩm bắt nguồn từ thực phẩm hiện diện trong TPCN không gây dị ứng, nhưng vẫn tiềm ẩn nguy cơ.

Các chuyên gia khuyến cáo, TPCN không phải là thuốc và nó hoàn toàn không có chức năng chữa bệnh. Do đó, người dân cần tỉnh táo để tránh “tiền mất tật mang” khi đặt niềm tin không đúng chỗ. Mặt khác, các cơ quan quản lý cần siết chặt việc doanh nghiệp quảng bá thổi phồng công dụng của TPCN song song với việc phổ biến kiến thức rộng rãi để giúp người dân nâng cao nhận thức, tránh nhầm lẫn TPCN là thuốc chữa bệnh.