Tìm cơ chế hoạt động hiệu quả cho Trung tâm tài chính quốc tế

Đây là nội dung thảo luận, kiến nghị của đoàn chuyên gia Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) và Hội Pháp luật Xây dựng Việt Nam đang tham gia Tuần lễ Công ước Singapore 2026.

Theo đại diện VIAC, hai nhóm vấn đề đã nhận được nhiều sự quan tâm tại tuần lễ này, được các chuyên gia hiến kế liên quan đến những thay đổi trong pháp luật và thực tiễn quá trình cải cách tư pháp tại Việt Nam; việc hình thành Trung tâm tài chính quốc tế và những điểm mới của Luật Xây dựng 2025. Đây là các nội dung có liên quan trực tiếp đến hợp đồng, phòng ngừa và giải quyết tranh chấp xây dựng hiện nay. Đặc biệt, các hiến kế, thảo luận có sự tham gia của nhiều trọng tài viên, luật sư và chuyên gia Việt Nam, quốc tế có nhiều kinh nghiệm.

Tuần lễ Công ước Singapore 2026 là sự kiện thường niên do Bộ Tư pháp Singapore tổ chức từ năm 2019, với sự tham gia của các nhà hoạch định chính sách, chuyên gia, luật sư và tổ chức hoạt động trong lĩnh vực trọng tài, hòa giải và giải quyết tranh chấp đến từ hơn 100 quốc gia. Qua các kỳ tổ chức, sự kiện đã trở thành một trong những diễn đàn chuyên môn đáng chú ý của cộng đồng giải quyết tranh chấp quốc tế.

Tại sự kiện, ông Vũ Ánh Dương, Phó Chủ tịch Thường trực kiêm Tổng Thư ký VIAC đã đại diện đoàn Việt Nam phát biểu về thực tiễn phát triển của hoạt động đầu tư, kinh doanh, nhu cầu giải quyết tranh chấp bằng trọng tài tại Việt Nam với nhiều điểm mới. Hiện nay, các vụ việc tranh chấp diễn biến đa dạng trong nhiều lĩnh vực; thể hiện sự phức tạp về quan hệ pháp lý và có giá trị tranh chấp ngày càng lớn. Thực trạng này đặt ra yêu cầu đối với các tổ chức trọng tài trong việc tiếp tục nâng cao chất lượng hoạt động và khả năng đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp.

Theo đại diện VIAC, yêu cầu về giải quyết các tranh chấp quốc tế đang được cụ thể hóa thông qua việc ban hành Quy tắc Trọng tài VIAC 2026; nâng cao chất lượng đội ngũ trọng tài viên và tăng cường hợp tác, trao đổi chuyên môn với các tổ chức, chuyên gia trong và ngoài nước. Hiện nay, VIAC cũng chú trọng phổ biến kiến thức về trọng tài và các phương thức giải quyết tranh chấp, qua đó hỗ trợ doanh nghiệp trong nước chủ động hơn trong phòng ngừa và xử lý rủi ro pháp lý.

Ông Nguyễn Nam Trung, Chủ tịch Hội Pháp luật Xây dựng Việt Nam cũng chia sẻ đến các đại biểu quốc tế về những yêu cầu mới của Việt Nam đang đặt ra đối với hoạt động quản lý hợp đồng và giải quyết tranh chấp quốc tế. Bởi vì, hiện Việt Nam đang triển khai nhiều dự án hạ tầng, xây dựng có quy mô lớn. Điều này cũng đặt ra các quan hệ về hợp đồng ngày càng phức tạp và sự tham gia của nhiều chủ thể trong nước, quốc tế.

Theo ông Trung, nhu cầu phát triển nhanh chóng và mạnh mẽ của ngành xây dựng Việt Nam trong những năm sắp tới đòi hỏi hệ thống pháp lý và các thiết chế giải quyết tranh chấp phải tiệm cận sâu hơn với các thông lệ và chuẩn mực quốc tế.

"Việc cập nhật khung khổ pháp luật, đặc biệt là các quy định mới trong Luật Xây dựng 2025, cùng việc thúc đẩy các cơ chế phòng ngừa rủi ro từ sớm như Ban xử lý tranh chấp và nâng cao năng lực chuyên môn của đội ngũ hành nghề, sẽ là chìa khóa để bảo đảm tiến độ dự án, giảm thiểu xung đột và củng cố niềm tin cho các nhà đầu tư trong và ngoài nước", Chủ tịch Hội Pháp luật Xây dựng Việt Nam khẳng định.

Trong khuôn khổ Tuần lễ Công ước Singapore 2026, các diễn giả Việt Nam và quốc tế cũng trao đổi về những thay đổi đáng chú ý trong môi trường pháp lý và thực tiễn trọng tài tại Việt Nam. Trong đó, có quá trình tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp luật về trọng tài, sự phát triển của các tổ chức trọng tài, việc hình thành Trung tâm tài chính quốc tế và các cơ chế giải quyết tranh chấp mới.

Các ý kiến này tập trung vào những điều kiện cần thiết để trọng tài tiếp tục phát huy vai trò là phương thức giải quyết tranh chấp hiệu quả, phù hợp với nhu cầu ngày càng đa dạng của doanh nghiệp và nhà đầu tư. Đồng thời, thảo luận, chia sẻ các giải pháp để tìm cơ chế hoạt động cho Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam.

Thông qua Tuần lễ Công ước Singapore 2026, các đại diện đoàn Việt Nam mong muốn cung cấp cho các luật sư, doanh nghiệp và chuyên gia quốc tế những thông tin cập nhật về pháp luật và thực tiễn giải quyết tranh chấp tại Việt Nam. Qua đó, giúp các vấn đề mới được nhìn nhận từ nhiều góc độ, cả về quy định pháp luật, thực tiễn áp dụng và kinh nghiệm của các nước.

Những thảo luận, trao đổi, tham vấn quốc tế sẽ là nguồn tham khảo hữu ích cho quá trình tiếp tục nâng cao chất lượng hoạt động trọng tài, phòng ngừa và giải quyết tranh chấp tại Việt Nam; đặc biệt là tìm cơ chế hiệu quả cho hoạt động của Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam.

Tuần lễ Công ước Singapore 2026 diễn ra trong bối cảnh trước đó, vào ngày 10/2 lãnh đạo Chính phủ Việt Nam và Singapore có cuộc điện đàm nhằm tiếp tục thúc đẩy và làm sâu sắc quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện Việt Nam – Singapore. Trong đó, Chính phủ Việt Nam quyết định xây dựng Trung tâm tài chính quốc tế tại TPHCM và Đà Nẵng; đồng thời đề nghị hai nước tăng cường hợp tác trong xây dựng và phát triển Trung tâm tài chính quốc tế, trên tinh thần hợp tác thực chất, cùng có lợi.