TP Hồ Chí Minh: Cụ thể hóa chính sách đặc thù, gỡ vướng cho người dân Thủ Thiêm
UBND TP Hồ Chí Minh vừa tổ chức tiếp đại diện các hộ dân có khiếu nại, kiến nghị liên quan đến Khu đô thị mới Thủ Thiêm. Trên tinh thần cầu thị, thẳng thắn nhìn nhận thiếu sót và nghiêm túc chấp hành kết luận của Thanh tra Chính phủ. Trong đó, thành phố đang cụ thể hóa nhiều chính sách đặc thù, hướng đến bảo đảm quyền lợi cho người dân bị ảnh hưởng.
Điều chỉnh chính sách theo hướng có lợi cho người dân
UBND TP Hồ Chí Minh cho biết, tại các buổi tiếp công dân liên quan đến dự án Khu đô thị mới Thủ Thiêm, lãnh đạo thành phố đã thẳng thắn nhìn nhận những hạn chế, thiếu sót trong quá trình triển khai dự án, đúng như các kết luận thanh tra đã chỉ ra. Tinh thần xuyên suốt được nhấn mạnh, phải thể hiện bằng hành động cụ thể, bằng các chính sách thực chất, trong đó Quyết định số 70 là bước điều chỉnh mới nhất.
Theo lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Hồ Chí Minh, trong suốt quá trình xử lý các vấn đề tồn đọng tại Thủ Thiêm, thành phố đã xem xét, vận dụng tối đa các quy định pháp luật hiện hành để giải quyết bồi thường, hỗ trợ và tái định cư theo hướng có lợi nhất cho người dân bị ảnh hưởng.
Trước khi ban hành Quyết định 70, thành phố đã triển khai nhiều chính sách liên quan, đồng thời thường xuyên điều chỉnh, bổ sung để phù hợp với biến động của thị trường bất động sản qua từng giai đoạn.

Thực tế cho thấy, việc thực hiện chính sách tại Khu đô thị mới Thủ Thiêm kéo dài nhiều năm trong bối cảnh pháp luật đất đai liên tục thay đổi đã phát sinh không ít khó khăn. Giá bồi thường thấp, tiền bồi thường không đủ để mua căn hộ tái định cư, nhiều hộ dân bị giải tỏa nhưng chưa có chỗ ở ổn định,...
Quyết định 70 được ban hành nhằm tập trung tháo gỡ những điểm chưa phù hợp, đồng thời giải quyết phần nào các kiến nghị, thắc mắc chính đáng của người dân. Một nội dung đáng chú ý của Quyết định 70 là điều chỉnh mốc thời điểm cuối cùng được tính bồi thường, hỗ trợ từ ngày 20/12/2001 lên ngày 10/5/2002 – thời điểm UBND TP Hồ Chí Minh ban hành quyết định thu hồi đất tại Khu đô thị mới Thủ Thiêm.
Cùng với đó, chính sách hỗ trợ giá chênh lệch khi mua căn hộ chung cư được tính theo diện tích quy đổi 4,5% đối với đất nông nghiệp xen kẽ trong khuôn viên đất ở, bảo đảm không thấp hơn mức bồi thường đối với đất nông nghiệp thuần.
Mở rộng diện tái định cư, linh hoạt xử lý các trường hợp đặc thù
Trong công tác bố trí tái định cư, TP Hồ Chí Minh áp dụng nguyên tắc bố trí tương đương diện tích tiêu chuẩn tái định cư mà người dân được hưởng, không hạn chế số lượng căn hộ chung cư hoặc nền đất ở tại các khu tái định cư.
Đối với các trường hợp có diện tích tiêu chuẩn tái định cư nhỏ hơn 56m², hoặc đất nông nghiệp bị thu hồi từ 1.000m² trở lên sau khi quy đổi 4,5% nhưng diện tích nhỏ hơn 56m², người dân vẫn được mua căn hộ chung cư 56m² theo giá tái định cư, qua đó bảo đảm điều kiện sinh hoạt tối thiểu.
Riêng đối với nhà ở thuộc sở hữu Nhà nước, theo quy định chung, người dân được bố trí nhà khác tương ứng để tiếp tục thuê sử dụng; trường hợp có nhu cầu tự lo nơi ở mới sẽ được hỗ trợ 60% giá trị nhà và 60% giá trị đất.
Tuy nhiên, tại KĐTM Thủ Thiêm, Thành phố đã áp dụng chính sách đặc thù hơn. Ngoài mức hỗ trợ nêu trên, người dân còn được bố trí tái định cư với giá bán giảm 700.000 đồng/m² so với giá tái định cư của nhà ở thuộc sở hữu tư nhân.

Không chỉ dừng lại ở đó, TP Hồ Chí Minh còn cho phép bố trí tái định cư bằng nền đất thay vì căn hộ chung cư đối với một số trường hợp; các trường hợp chia cắt nhà đất cho con cũng được xem xét bố trí tái định cư tương tự các hộ thuê nhà thuộc sở hữu Nhà nước.
Với những hộ có diện tích sử dụng nhỏ hơn diện tích căn hộ nhỏ nhất tại khu tái định cư, Thành phố giải quyết linh hoạt bằng cách bố trí căn hộ có diện tích lớn hơn, tối đa 56m²/hộ, với giá bán tái định cư.
Giải quyết tồn đọng kéo dài
Bên cạnh các chính sách khung, nhiều vấn đề phát sinh từ thực tiễn cũng đã được TP Hồ Chí Minh chấp thuận giải quyết. Trong đó có các trường hợp mua bán, chia tách, chuyển đổi mục đích sử dụng đất từ đất nông nghiệp sang đất ở và xây dựng nhà ở trước và sau khi được cấp giấy chứng nhận; hỗ trợ đối với nhà xây dựng, sửa chữa không phép đã bị xử phạt nhưng vẫn tồn tại đến thời điểm di dời.
Thành phố cũng đã giải quyết bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cho 143 trường hợp ký hợp đồng thuê đất công để kinh doanh dọc đường Lương Định Của; 305 trường hợp không đủ điều kiện hợp pháp hóa chuyển quyền thuê nhà ở thuộc sở hữu Nhà nước.
Ngoài ra, TP Hồ Chí Minh chấp thuận bán hoặc cho thuê căn hộ một phòng ngủ tại khu tái định cư 17,3ha phường An Phú – Bình Khánh theo giá bảo toàn vốn đối với các trường hợp tự chuyển mục đích sử dụng đất sau ngày 20/12/2001 nhưng không còn nơi ở nào khác.
Đối với các trường hợp có nhà ở trên đất bị thu hồi nhưng không đủ điều kiện tái định cư do tự chuyển mục đích sử dụng đất sau ngày 10/5/2002, thành phố cho phép bán căn hộ chung cư theo giá bảo toàn vốn, trả góp hoặc thuê khấu hao trong 30 năm. Những hộ trước đây đã nhận tiền hỗ trợ, nay có thể nộp lại để được bố trí căn hộ, bảo đảm có chỗ ở ổn định lâu dài.
Theo UBND thành phố, công tác chỉ đạo, giám sát cũng được tăng cường thông qua Ban Chỉ đạo 902. Ban Chỉ đạo có nhiệm vụ kiểm tra, đôn đốc việc giải quyết các vụ việc tồn đọng, khiếu kiện đông người, qua đó nhiều trường hợp khiếu nại phức tạp, kéo dài đã được xem xét, đề xuất chính sách linh hoạt, phù hợp từng hồ sơ cụ thể.