Trình Quốc hội cơ chế đặc thù di chuyển di tích phục vụ xây dựng đường nối sân bay Gia Bình

Trình bày tờ trình, Bộ trưởng Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh cho biết, việc ban hành nghị quyết là cần thiết và phù hợp để kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, giải quyết những vấn đề cấp bách phát sinh trong quá trình triển khai hai dự án trọng điểm quốc gia đầu tư xây dựng tuyến đường kết nối Cảng hàng không quốc tế Gia Bình với Thủ đô Hà Nội và dự án xây dựng doanh trại Trung đoàn không quân Công an nhân dân.

Theo đó, Chính phủ đề xuất trình Quốc hội cho phép áp dụng cơ chế chính sách quy định tại Điều 2 Nghị quyết số 256 ngày 11/12/2025 của Quốc hội đối với việc di chuyển 3 di tích: Đền Tân Trăn, xã Lâm Thao; Đình Đông Côi, phường Thuận Thành và Đình Tam Sơn, xã Lương Tài, trong phạm vi thực hiện dự án đầu tư xây dựng tuyến đường kết nối Cảng hàng không quốc tế Gia Bình với Thủ đô Hà Nội, đoạn qua địa bàn thành phố Bắc Ninh và dự án xây dựng doanh trại Trung đoàn không quân Công an nhân dân.

Về phân quyền, phân cấp, dự thảo Nghị quyết quy định rõ trách nhiệm giao UBND tỉnh Bắc Ninh quyết định việc thực hiện di chuyển di tích (xác định số lượng, phương án di chuyển toàn bộ các di tích), do các di tích được UBND tỉnh Bắc Ninh đề xuất di chuyển, theo quy định của pháp luật về di sản văn hóa là di tích cấp tỉnh, do Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh quyết định xếp hạng, UBND tỉnh Bắc Ninh chịu trách nhiệm toàn diện trong việc quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di tích.

Trình bày tờ trình thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, Ủy ban tán thành sự cần thiết, mục đích, quan điểm xây dựng dự thảo Nghị quyết với những lý do nêu trong Tờ trình số 614/TTr-CP của Chính phủ. Việc ban hành Nghị quyết có đủ cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn nhằm tạo khung khổ pháp lý, cơ chế, chính sách đặc thù áp dụng cho trường hợp có tính chất cá biệt để di chuyển di tích, bảo đảm bảo vệ, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa bền vững.

Ủy ban Văn hóa và Xã hội nhất trí với việc di chuyển đình Đông Côi, phường Thuận Thành và đình Tam Sơn, xã Lương Tài. Đối với trường hợp đền Tân Trăn, Ủy ban đề nghị Chính phủ chỉ đạo rà soát kỹ lưỡng thực trạng và những vấn đề liên quan đến quy định của Luật Tín ngưỡng, tôn giáo. Vì vậy, đề nghị chưa xem xét đưa nội dung này vào Nghị quyết.

Ủy ban cũng tán thành với việc cho phép áp dụng Điều 2 Nghị quyết số 256/2025/QH15 ngày 11/12/2025 của Quốc hội về chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng Cảng hàng không quốc tế Gia Bình đối với 2 di tích (đình Đông Côi, phường Thuận Thành và đình Tam Sơn, xã Lương Tài).

Theo đó, UBND thành phố Bắc Ninh được phép di chuyển 2 di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh nêu trên trong quá trình triển khai công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và thực hiện đầu tư Dự án. Việc di chuyển được thực hiện trên cơ sở phương án do UBND thành phố Bắc Ninh quyết định, bảo đảm bảo tồn tối đa và phát huy giá trị của các di tích, bảo đảm công khai, minh bạch, có tham vấn ý kiến của người dân. Trong quá trình thực hiện, nếu phát sinh vướng mắc, Chính phủ hướng dẫn thực hiện.