Tự soi tự sửa
Sau nhiều nhiệm kỳ thực hiện, Quy định về 19 điều đảng viên không được làm đã chứng minh được giá trị trong thực tiễn. Vì vậy, lần sửa đổi này không thay đổi kết cấu, vẫn giữ nguyên 19 điều và ba nhóm nội dung, nhưng bổ sung nhiều hành vi mới để đáp ứng yêu cầu của tình hình mới, đồng bộ với các quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước.
Điểm nổi bật của Quy định lần này là đã đưa không gian số và trí tuệ nhân tạo trở thành một nội dung quản lý của kỷ luật Đảng. Lần đầu tiên, quy định đảng viên không được sử dụng hạ tầng Internet, mạng xã hội, nền tảng số, trí tuệ nhân tạo để tạo lập, phát tán thông tin sai sự thật. Đồng thời, Quy định cũng bổ sung hành vi trực tiếp hoặc cổ súy cho việc sáng tác, sản xuất, phát hành các sản phẩm văn hóa, văn học, nghệ thuật xuyên tạc lịch sử, bôi nhọ lãnh tụ, lãnh đạo Đảng, Nhà nước và chống phá chế độ.
Sự bổ sung phù hợp với thực tế, mặt trận tư tưởng ngày nay không còn chỉ tồn tại trên phương tiện thông tin truyền thống mà đã chuyển mạnh lên môi trường số. Khi công nghệ ngày càng phát triển, trách nhiệm của người đảng viên trên không gian mạng cũng phải được nâng lên tương xứng. Không để đảng viên tùy tiện chia sẻ thông tin sai lệch, tiếp tay cho tin giả hay cổ súy những nội dung chống phá trên môi trường số.
Chủ động chia sẻ các thông tin chính thống, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước và các gương người tốt, việc tốt. Chủ động tham gia đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, thông tin xuyên tạc trên không gian mạng.
Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia đang diễn ra mạnh mẽ, xây dựng hình ảnh người đảng viên trên môi trường số đang được coi là một nội dung của công tác xây dựng Đảng. Thời đại số đặt phẩm chất đảng viên trước những thách thức mới: đó là việc "giữ mình" trước những cám dỗ của lượt thích, lượt chia sẻ và sức ép của dư luận mạng. Đồng thời, còn phải trở thành "người gác cổng" thông tin, góp phần hình thành một không gian mạng lành mạnh, văn minh và đáng tin cậy. Phẩm chất đảng viên không chỉ mẫu mực ngoài đời thực mà còn là trách nhiệm trên môi trường số, không chỉ tránh điều sai mà còn chủ động lan tỏa điều đúng, bảo vệ sự thật và góp phần xây dựng niềm tin xã hội trong kỷ nguyên số.
Một bổ sung khác trong Quy định 19 điều của đảng viên rất sát với thực tiễn quản trị hiện nay là việc nghiêm cấm các hành vi nhũng nhiễu, gây khó khăn trong giải quyết thủ tục hành chính; né tránh, đùn đẩy, sợ trách nhiệm; nói không đi đôi với làm; làm việc cầm chừng, chậm trễ trong tham mưu và thực hiện nhiệm vụ.
Không ít cán bộ, đảng viên thời gian qua đã có các biểu hiện chậm trễ, né tránh, đùn đẩy trách nhiệm, coi như đó đã làm tốt việc “giữ mình”. Nhưng phẩm chất công vụ không phải chỉ là việc không làm sai, không tham ô, tham nhũng mà phẩm chất còn biểu hiện ở việc chủ động, dám làm, dám chịu trách nhiệm. Vì thế, lần này, trong 19 điều Quy định đã đưa những biểu hiện trì trệ vào nhóm những điều đảng viên không được làm.
Quy định 19 điều đối với đảng viên không phải là sự cực đoan chỉ siết chặt kỷ luật, mà Quy định vẫn nhất quán tinh thần khuyến khích đổi mới sáng tạo, bảo vệ cán bộ năng động, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Nhưng Quy định đã bổ sung việc cấm lợi dụng cơ chế thí điểm, chính sách đặc thù hay chủ trương bảo vệ cán bộ đổi mới để thực hiện hoặc bao che hành vi vụ lợi, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.
Đây là sự phân định rất rõ giữa sáng tạo vì lợi ích chung và lợi dụng sáng tạo để hợp thức hóa sai phạm. Khuyến khích đổi mới không có nghĩa là buông lỏng kỷ luật, ngược lại, càng trao quyền thì càng phải kiểm soát quyền lực.
Nhiều điểm mới trong Quy định như đảng viên không được thờ ơ, vô cảm trước cái sai, không được lợi dụng chính sách dân tộc để trục lợi hay các hành vi như giải trình không trung thực nguồn gốc tài sản, trốn thuế, lừa đảo, tẩu tán tài sản, hợp thức hóa sai phạm hay không chấp hành kết luận của cơ quan có thẩm quyền... cũng được bổ sung.
Những quy định này cho thấy chuẩn mực của người đảng viên ngày càng toàn diện hơn, đặc biệt là đề cao trách nhiệm xã hội và tính nêu gương trong mọi hành vi. Khi đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, yêu cầu đối với đội ngũ cán bộ cũng cao hơn trước. Quy định mới về 19 điều đảng viên không được làm là thước đo bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức và trách nhiệm nêu gương của mỗi cán bộ, đảng viên. Khi mỗi người biết tự soi mình trước những chuẩn mực ấy, kỷ luật của Đảng sẽ trở thành sức mạnh nội sinh để xây dựng một Đảng thật sự trong sạch, vững mạnh, đáp ứng kỳ vọng của nhân dân trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.