Tuyên Quang: Liên kết sản xuất, ớt chỉ địa giúp nông dân tăng thu nhập

Liên kết sản xuất, nâng cao giá trị cây trồng

Quản Bạ là địa phương có thế mạnh về sản xuất nông nghiệp. Những năm gần đây, cùng với chủ trương chuyển đổi cơ cấu cây trồng, địa phương đã tích cực đưa các loại cây có giá trị kinh tế cao vào sản xuất, trong đó cây ớt xanh (hay còn gọi là chỉ địa) đang khẳng định hiệu quả rõ nét.

Ông Vàng Minh Chương, Trưởng phòng Kinh tế xã Quản Bạ cho biết, toàn xã hiện có trên 4.000 ha đất nông nghiệp, diện tích gieo trồng hàng năm khoảng 6.000 ha, trong đó trên 2.000 ha là diện tích trồng các loại cây có giá trị kinh tế cao.

Theo ông Chương, qua nhiều năm khảo nghiệm, các loại cây như dưa chuột, cà chua, lạc, rau màu và đặc biệt là cây ớt chỉ địa đều thích nghi tốt với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng của địa phương.

“So với cây ngô, hiệu quả kinh tế từ cây ớt chỉ địa cao gấp khoảng 3-4 lần. Nếu một héc-ta trồng ngô chỉ mang lại thu nhập khoảng 50-60 triệu đồng thì cây ớt có thể đạt 160-200 triệu đồng/ha”, ông Chương cho biết.

Không chỉ mang lại nguồn thu nhập cao hơn, mô hình còn góp phần giải quyết việc làm cho lao động địa phương, đặc biệt là phụ nữ. Trong mùa thu hoạch, nhiều lao động có việc làm ngay tại quê hương với mức thu nhập khoảng 200.000 đồng/người/ngày, thay vì phải đi làm ăn xa.

Điểm nổi bật của mô hình là sự liên kết chặt chẽ giữa chính quyền, doanh nghiệp và người dân. Doanh nghiệp hỗ trợ giống, hướng dẫn kỹ thuật, đồng thời bao tiêu sản phẩm; chính quyền làm cầu nối, tạo điều kiện để các bên phối hợp hiệu quả.

Ông Vàng Thống Cáo, Giám đốc Công ty TNHH một thành viên SH, thôn Quyết Tiến, xã Quản Bạ cho biết, từ năm 2025, doanh nghiệp đã triển khai trồng thử nghiệm cây ớt trên đất ruộng, đất bãi và một số xã vùng cao.

“Qua thực tế sản xuất, cây ớt rất phù hợp với điều kiện tự nhiên của Quản Bạ. Nhiều hộ chăm sóc tốt đạt năng suất từ 4-6 kg quả/cây. Với mật độ khoảng 2,5-3 cây/m², hiệu quả kinh tế cao hơn nhiều so với các loại cây trồng truyền thống”, đại diện doanh nghiệp chia sẻ.

Thành công bước đầu đã tạo động lực để doanh nghiệp tiếp tục mở rộng vùng nguyên liệu sang các xã Quyết Tiến, Tùng Vài, Nghĩa Thuận, Lũng Cú. Hiện đơn vị cũng đang triển khai thêm khoảng 10 ha vùng trồng mới.

Theo lãnh đạo xã Quản Bạ, thời gian tới địa phương sẽ tiếp tục tổ chức đối thoại giữa người dân và doanh nghiệp, quy hoạch vùng sản xuất phù hợp, mở rộng diện tích cây trồng có giá trị kinh tế cao, từng bước hình thành vùng sản xuất hàng hóa ổn định gắn với chuỗi liên kết bền vững.

Ớt chỉ địa giúp người dân tăng thu nhập

Có mặt tại cánh đồng ớt ở thôn Quyết Tiến vào giữa trưa, giữa cái nắng bỏng rát của mùa hè, người dân vẫn cần mẫn thu hái từng quả ớt chín đỏ. Những chiếc thùng nhựa nhanh chóng đầy ắp sau vài giờ lao động, báo hiệu một vụ mùa bội thu.

Gia đình ông Vương Văn Chí, một trong những hộ đầu tiên tham gia mô hình, đang tất bật thu hoạch lứa ớt mới. “Năm nay là năm đầu tiên gia đình tôi trồng ớt. Qua thực tế tôi thấy cây ớt cho hiệu quả rất tốt. Đến nay gia đình đã thu được gần 6 tấn, sau đợt thu hoạch này sẽ vượt 6 tấn. Tính từ đầu vụ đến nay đã bán được trên 40 triệu đồng. So với trồng ngô hay trồng lúa thì thu nhập cao hơn rất nhiều”, ông Chí chia sẻ.

Nhận thấy hiệu quả rõ rệt, gia đình ông dự định tiếp tục mở rộng diện tích trong vụ tới, đồng thời vận động người thân cùng tham gia để nâng cao thu nhập. Không chỉ người trồng được hưởng lợi, mô hình còn tạo thêm việc làm cho nhiều lao động địa phương. Những ngày cao điểm thu hoạch, hàng chục lao động tham gia hái ớt, phân loại, đóng gói sản phẩm với mức công khoảng 200.000 đồng/người/ngày.

Theo người dân, điều khiến họ yên tâm nhất là sản phẩm được doanh nghiệp liên kết thu mua, không còn nỗi lo đầu ra như trước. Người trồng chỉ tập trung chăm sóc đúng quy trình kỹ thuật, đến kỳ thu hoạch sẽ có đơn vị đến thu mua.

Từ những diện tích trồng ngô, lúa cho giá trị kinh tế thấp, nay nhiều hộ dân đã mạnh dạn chuyển đổi sang cây ớt chỉ địa. Một số vườn có diện tích hơn 3.000 m², mỗi vụ thu hoạch khoảng 6 tấn quả, mang lại nguồn thu nhập cao và ổn định.

Thực tế cho thấy, mô hình liên kết sản xuất không chỉ tạo ra giá trị kinh tế mà còn góp phần thay đổi tư duy sản xuất của người dân vùng cao. Từ sản xuất nhỏ lẻ, manh mún, bà con từng bước tiếp cận phương thức sản xuất theo chuỗi giá trị, chú trọng kỹ thuật, chất lượng và thị trường tiêu thụ.

Những cánh đồng ớt xanh mướt trải dài dưới chân núi đá Quản Bạ hôm nay không chỉ tạo nên một diện mạo mới cho vùng quê mà còn là minh chứng sinh động cho hiệu quả của mô hình liên kết “Nhà nước - doanh nghiệp - nông dân”.

Khi chính quyền đồng hành, doanh nghiệp đầu tư và người dân mạnh dạn chuyển đổi cây trồng, những vùng đất từng chỉ cho giá trị thấp đang dần trở thành những vùng sản xuất hàng hóa hiệu quả.

Giữa cái nắng gắt của mùa hè vùng cao, những giọt mồ hôi vẫn lặng lẽ rơi. Nhưng đổi lại là niềm vui được mùa, được giá và niềm tin về một hướng phát triển nông nghiệp bền vững, góp phần nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống cho người dân Quản Bạ.