Tuyên Quang tiếp sức cho những mô hình sinh kế xanh

Trao phương tiện, mở thêm sinh kế

Trong hai ngày, 10 và 11/9, Hội Nông dân tỉnh Tuyên Quang cùng Hiệp hội Du lịch tỉnh đã đến thăm, trao hỗ trợ cho một số mô hình phát triển kinh tế tại các xã Thuận Hòa, Lùng Tám và Tiên Yên.

Hoạt động nằm trong chương trình “Phát triển nông nghiệp sinh thái (nông nghiệp bền vững) cho các doanh nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệp xanh và tuần hoàn tại Việt Nam”, do Viện Nghiên cứu và Phát triển ngành nghề nông thôn Việt Nam phối hợp với Hội Nông dân tỉnh Tuyên Quang thực hiện.

Chương trình nhằm hỗ trợ các hợp tác xã, tổ hợp tác, doanh nghiệp và hộ sản xuất phát triển nông nghiệp bền vững, nâng cao năng lực sản xuất, kinh doanh và mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm.

Trong đợt này, Hội Nông dân tỉnh Tuyên Quang đã hỗ trợ 11 mô hình phát triển sinh kế, du lịch xanh bền vững, với tổng kinh phí 440 triệu đồng, bình quân 40 triệu đồng mỗi mô hình.

Tùy theo nhu cầu, các hộ dân, tổ hợp tác và cơ sở sản xuất được hỗ trợ máy cày cầm tay, robot gieo hạt, máy ép cám viên, máy ấp trứng gia cầm, vật tư làm lồng nuôi cá, máy may, máy vắt sổ, thiết bị chế tác khèn Mông cùng một số phương tiện phục vụ chăn nuôi. Mức hỗ trợ không lớn nhưng được trao đúng lúc, đúng nhu cầu, giúp người dân giảm bớt chi phí đầu tư ban đầu và có thêm điều kiện mở rộng sản xuất.

Tại thôn Hòa Bắc, xã Thuận Hòa, diện tích mặt nước hồ thủy điện là lợi thế để người dân phát triển nghề nuôi cá lồng. Tuy nhiên, chi phí làm lồng và đầu tư con giống vẫn là trở ngại đối với nhiều gia đình. Anh Thượng Duy Cương (dân tộc Tày), là một trong những hộ được hỗ trợ vật tư làm lồng nuôi cá. Có thêm phương tiện sản xuất, gia đình anh dự kiến mở rộng quy mô nuôi, tận dụng tốt hơn diện tích mặt nước của địa phương.

“Thôn may mắn có mặt nước hồ thủy điện, rất thuận lợi để phát triển nghề nuôi cá lồng sạch. Gia đình tôi rất vui khi được Hội Nông dân cùng các tổ chức chính trị - xã hội hỗ trợ lồng bè để nuôi cá. Đây là cơ hội để gia đình cũng như nhiều hộ dân khác có thêm điều kiện mở rộng mô hình, tăng thu nhập, từng bước vượt qua khó khăn, vươn lên trong cuộc sống”, anh Cương chia sẻ.

Với gia đình anh Cương, chiếc lồng cá là phương tiện để gây dựng thêm một nguồn thu ngay tại quê nhà. Nếu được tổ chức sản xuất hiệu quả, mô hình cũng có thể mở ra hướng phát triển kinh tế phù hợp cho những hộ dân có điều kiện tương tự tại khu vực lòng hồ.

Không chỉ hỗ trợ nuôi cá, chương trình còn trao máy cày cầm tay giúp người dân giảm sức lao động; máy ép cám viên, máy ấp trứng phục vụ chăn nuôi và các thiết bị phù hợp với từng mô hình sản xuất.

Điểm chung của các hộ được lựa chọn hỗ trợ là đã có nghề, có kinh nghiệm hoặc đang triển khai mô hình nhưng còn thiếu phương tiện để mở rộng quy mô. Thay vì hỗ trợ mang tính ngắn hạn, chương trình bổ sung công cụ sản xuất để người dân chủ động phát triển kinh tế và nâng cao khả năng tự chủ.

Giữ nghề, mở hướng du lịch xanh

Nếu tại Thuận Hòa, nguồn hỗ trợ góp phần mở rộng sinh kế trên mặt nước thì ở xã Lùng Tám, những chiếc máy may, máy vắt sổ được trao cho cơ sở dệt lanh còn mang thêm ý nghĩa gìn giữ nghề truyền thống của đồng bào Mông.

Bà Vàng Thị Mai, nghệ nhân, Giám đốc Hợp tác xã (HTX) dệt may thủ công các sản phẩm vải lanh thổ cẩm cho biết, HTX có hơn 300 thành viên ở các bản làng trong xã, cùng tham gia gìn giữ nghề truyền thống trồng lanh, dệt vải.

“Chúng tôi rất vui khi được Hội Nông dân tỉnh hỗ trợ máy may. Món quà này sẽ giúp cơ sở có thêm điều kiện để sản xuất, hoàn thiện sản phẩm, đáp ứng nhu cầu sử dụng của người dân địa phương và phục vụ du khách trong nước, quốc tế. Chúng tôi mong muốn nghề trồng lanh, dệt vải truyền thống không bị mai một, mà ngày càng phát triển, tiếp tục được trao truyền cho các thế hệ sau” bà Mai bày tỏ.

Theo bà Mai, muốn giữ nghề lâu dài, sản phẩm làm ra phải có thị trường và mang lại thu nhập cho người lao động. Khi sống được bằng nghề, người dân mới có động lực gắn bó, đồng thời truyền dạy kỹ thuật cho thế hệ trẻ.

Từ những tấm vải lanh, HTX đã phát triển nhiều sản phẩm như trang phục truyền thống, khăn, túi và đồ lưu niệm. Đây là cơ sở để nghề thủ công gắn với hoạt động du lịch, đưa sản phẩm của đồng bào Mông đến với nhiều khách hàng hơn. Đối với địa bàn có cảnh quan và bản sắc văn hóa đặc sắc như Lùng Tám, phát triển du lịch không thể tách rời đời sống của người dân. Những sản phẩm lanh thổ cẩm, tiếng khèn Mông hay phương thức sản xuất truyền thống đều có thể trở thành một phần trong trải nghiệm của du khách.

Khi nghề truyền thống tạo ra thu nhập, việc bảo tồn văn hóa không còn chỉ dựa vào vận động mà trở thành nhu cầu của chính cộng đồng. Người dân vừa là chủ thể gìn giữ di sản, vừa trực tiếp hưởng lợi từ giá trị văn hóa do mình tạo dựng.

Qua khảo sát các mô hình, Hội Nông dân tỉnh Tuyên Quang xác định việc trao máy móc, vật tư mới là bước hỗ trợ ban đầu. Để mô hình phát huy hiệu quả lâu dài, các hộ dân, hợp tác xã và tổ hợp tác cần tiếp tục được hướng dẫn kỹ thuật, xây dựng sản phẩm, quảng bá và kết nối thị trường.

Nhận hỗ trợ Robot cấy hạt giống tự động, chị Nguyễn Thị Hoài, Chủ nhiệm HTX nông nghiệp Linh Châu cho biết, Trước đây gieo hạt đều là thủ công, hạt gieo không đều, thời gian gieo lâu; khi sử dụng máy này, hạt gieo đều, ít tốn giống, thời gian nhanh hơn hàng chục lần so với gieo thủ công, cây phát triển đồng đều, hiệu quả nâng cao rất nhiều so với trước đây.

“Đây là món quà quý đối với các thành viên HTX. Chúng tôi sẽ mở rộng diện tích trồng rau sạch theo chuẩn OCOP để nâng cao giá trị sản phẩm, giúp cho nhiều người dân có thu nhập cao hơn, đời sống ngày càng được nâng lên” chị Hoài chia sẻ.

Bà Chu Thị Ngọc Diệp, Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Tuyên Quang nhấn mạnh, ý nghĩa của chương trình không chỉ nằm ở những máy móc, vật tư được trao cho người dân mà còn là sự động viên để bà con yên tâm phát triển mô hình đã lựa chọn.

Nguồn hỗ trợ thiết thực giúp người dân có thêm điều kiện mở rộng sản xuất, đưa nghề truyền thống trở thành sinh kế và khai thác hiệu quả hơn những lợi thế sẵn có của địa phương. Qua đó, các mô hình sinh kế xanh từng bước được hình thành, góp phần nâng cao thu nhập, bảo tồn bản sắc văn hóa và phát triển du lịch bền vững.