Tuyển sinh đại học 2026: Nhiều thay đổi cần lưu ý
Mùa tuyển sinh đại học (ĐH) năm 2026 đang chứng kiến nhiều điểm mới nổi bật trong phương thức, tổ hợp xét tuyển, tiêu chuẩn tuyển sinh và quy trình xét tuyển được các trường công bố hoặc dự kiến điều chỉnh trong bối cảnh giáo dục Việt Nam tiếp tục đổi mới sâu rộng.
Một xu hướng rõ rệt trong mùa tuyển sinh 2026 là sự lên ngôi của xét tuyển tổng hợp – tích hợp nhiều tiêu chí thay vì chỉ dựa vào điểm thi tốt nghiệp THPT hay học bạ đơn thuần.
Theo TS Võ Thanh Hải – Phó Giám đốc thường trực ĐH Duy Tân, tuyển sinh năm nay ghi nhận việc nhiều trường chuyển sang áp dụng các phương thức xét tuyển tích hợp, trong đó kết hợp học bạ, điểm thi tốt nghiệp THPT cùng những tiêu chí đánh giá khác như chứng chỉ quốc tế (tiếng Anh, SAT, ACT…) và điểm thi năng lực hoặc phỏng vấn trực tiếp với hội đồng tuyển sinh…).
Ông Hải lưu ý thí sinh cần đọc kỹ đề án tuyển sinh của từng cơ sở đào tạo, bởi cách phân bổ và tỷ trọng điểm giữa các thành phần có sự khác nhau. Dù lựa chọn phương thức xét tuyển nào, những thí sinh học tập nghiêm túc, đầu tư thời gian và đạt kết quả tốt vẫn có nhiều cơ hội trúng tuyển.
Đơn cử, một số cơ sở giáo dục ĐH năm nay áp dụng phương thức xét tuyển tổng hợp như Trường ĐH Ngân hàng TPHCM, Trường ĐH Công nghệ TPHCM, Trường ĐH Nguyễn Tất Thành... Tuy nhiên, điểm khác biệt là mỗi trường sẽ có cách tính khác nhau, thí sinh cần nghiên cứu kỹ và có sự chuẩn bị từ sớm để tăng cơ hội trúng tuyển.
Các chuyên gia nhìn nhận mô hình xét tuyển tích hợp được đánh giá phù hợp với xu hướng giáo dục hiện đại, giúp các trường có thể đánh giá thí sinh toàn diện hơn về học lực, kỹ năng mềm và năng lực thực tế, thay vì chỉ dựa vào một thang điểm duy nhất. Dù vậy, điều này cũng đặt ra thách thức mới về tổ hợp xét tuyển có thể sẽ thay đổi so với các mùa tuyển sinh trước, nhất là khi một số trường đã thông báo dự kiến không còn sử dụng tổ hợp truyền thống như C00 (Văn – Sử – Địa), A00 (Toán – Lý – Hóa) hoặc các tổ hợp khác trong một số ngành học. Thay vào đó, tổ hợp xét tuyển sẽ xoay quanh những môn chủ đạo và có tầm quan trọng lớn hơn trong chương trình mới - nhất là Toán và Ngữ văn kèm với ngoại ngữ hoặc một môn chuyên ngành tùy ngành học.
Đối với phương thức xét tuyển bằng học bạ THPT, một số trường thông tin dự kiến sẽ bỏ tuyển học bạ trong năm 2026 để tập trung vào xét tuyển theo điểm thi và các phương thức xét tuyển đa tiêu chí, hoặc thay đổi cách quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ thành điểm tiếng Anh trong xét tuyển.
Trong khi đó, Trường ĐH Mở TPHCM từ không xét học bạ năm 2025, năm 2026 dự định quay lại xét học bạ để tăng thêm cơ hội cho thí sinh. Riêng việc sử dụng bách phân vị như một công cụ nhằm quy đổi mức điểm trúng tuyển tương đương giữa các phương thức xét tuyển và các tổ hợp môn khác nhau như năm 2025 đã áp dụng, đến nay vẫn đang chờ quyết định và hướng dẫn chính thức từ Bộ Giáo dục và Đào tạo nên thí sinh không cần quá lo lắng.
Việc giới hạn số lượng nguyện vọng đăng ký vào ĐH nếu được thực hiện sẽ là một thay đổi quan trọng, buộc thí sinh phải điều chỉnh cách tiếp cận và lựa chọn của mình. Nếu trước đây, thí sinh có thể đăng ký rất nhiều nguyện vọng để “trải rộng cơ hội”, thì khi số lượng nguyện vọng bị khống chế, mỗi lựa chọn đều cần được cân nhắc kỹ lưỡng hơn. Điều này đòi hỏi thí sinh không chỉ hiểu rõ năng lực bản thân mà còn phải chủ động thích nghi với cách tuyển sinh ngày càng thực chất.
ThS Mai Tuyết Nhung (Trường ĐH Thương mại) phân tích, thí sinh phải đánh giá đúng năng lực học tập của mình để không đăng ký tràn lan vào các ngành, các trường có điểm chuẩn cao mà cần nhìn nhận khách quan kết quả học tập, điểm thi dự kiến cũng như thế mạnh của bản thân. Sự tự đánh giá này giúp thí sinh xây dựng chiến lược đăng ký hợp lý, phân bổ nguyện vọng theo các nhóm: nguyện vọng mơ ước, nguyện vọng phù hợp và nguyện vọng an toàn, nhằm tối ưu khả năng trúng tuyển.
“Phải xác định rõ mục tiêu nghề nghiệp ngay từ sớm. Dù có bao nhiêu sự lựa chọn về nguyện vọng thì quan trọng nhất vẫn là chọn được ngành học mình yêu thích, khả năng đáp ứng yêu cầu đào tạo và cơ hội việc làm sau khi ra trường. Đây là yếu tố tích cực, giúp hạn chế tình trạng chọn ngành theo trào lưu hoặc đăng ký ĐH một cách cảm tính, thiếu định hướng dài hạn” – ThS Mai Tuyết Nhung nói.
Ngoài ra, trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng cao, thí sinh cần nâng cao chất lượng hồ sơ xét tuyển. Kết quả học tập tốt, điểm thi ổn định, cùng với việc tận dụng hợp lý các phương thức xét tuyển khác nhau sẽ giúp tăng khả năng trúng tuyển, ngay cả khi số lượng nguyện vọng không nhiều. Sự chuẩn bị sớm và nghiêm túc chính là chìa khóa để thích nghi với những thay đổi trong tuyển sinh.
