Tuyển sinh đầu cấp Hà Nội: Ứng dụng AI và GIS để phân tuyến tối ưu
Năm học 2026 – 2027, TP Hà Nội triển khai ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và hệ thống thông tin địa lý (GIS) trong việc phân tuyến tuyển sinh, đồng thời tiếp tục áp dụng hình thức tuyển sinh trực tuyến vào các trường công lập. Đây được xem là bước tiến quan trọng trong chuyển đổi số giáo dục, góp phần minh bạch hóa và giảm áp lực cho kỳ tuyển sinh đầu cấp.
Đăng ký online, phân tuyến theo dữ liệu số
Theo kế hoạch của TP Hà Nội, thời gian tuyển sinh trực tuyến đối với lớp 1 từ ngày 1/7 đến hết ngày 3/7; tuyển sinh trẻ 3 - 5 tuổi từ ngày 4/7 đến hết ngày 6/7; tuyển sinh lớp 6 từ ngày 7/7 đến hết ngày 9/7. Trong trường hợp chưa kịp đăng ký tuyển sinh trực tuyến trong thời gian trên, phụ huynh có thể trực tiếp đến trường nộp hồ sơ từ ngày 12/7 đến ngày 18/7. Riêng các trường tư thục được tuyển sinh từ ngày 31/5 đến ngày 12/7. Các trường cập nhật danh sách trúng tuyển chậm nhất ngày 23/7.
Quá trình số hóa dữ liệu học sinh trong nhiều năm qua đã tạo nền tảng thuận lợi cho việc tuyển sinh trực tuyến. Thông tin của học sinh như nơi cư trú, năm sinh, trường học theo tuyến… được cập nhật trên hệ thống, giúp việc đăng ký diễn ra nhanh chóng và chính xác hơn. Phụ huynh chỉ cần kiểm tra và xác nhận thông tin thay vì phải chuẩn bị nhiều loại giấy tờ như trước.
Điểm mới đáng chú ý trong kỳ tuyển sinh năm học 2026 – 2027 là việc ứng dụng công nghệ AI kết hợp với GIS để phân tuyến học sinh. Trước đây, việc phân tuyến thường dựa trên địa bàn hành chính và được thực hiện chủ yếu theo phương pháp thủ công. Hệ thống AI và GIS sẽ giúp khắc phục hạn chế này bằng cách phân tích dữ liệu dân cư, vị trí địa lý của trường học, mật độ học sinh trong từng khu vực cũng như khả năng tiếp nhận của từng trường. Trên cơ sở đó, hệ thống sẽ đưa ra phương án phân tuyến tối ưu, bảo đảm học sinh được học tại trường gần nơi cư trú nhất có thể, đồng thời cân đối số lượng học sinh giữa các trường. Nhờ vậy, việc phân tuyến trở nên khoa học, khách quan và minh bạch hơn.
Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) Hà Nội Phạm Quốc Toản cho biết, việc xác định trường học theo khoảng cách địa lý không chỉ tạo thuận lợi cho việc đi lại mà còn giúp phân bổ học sinh hợp lý hơn giữa các trường. Tình trạng “nơi quá đông, nơi thiếu học sinh” vốn tồn tại nhiều năm, được kỳ vọng sẽ giảm đáng kể.
Cần dữ liệu chính xác và hệ thống ổn định
Từ tháng 4/2025, Sở GDĐT Hà Nội đã thông tin về kế hoạch dự kiến áp dụng công nghệ bản đồ GIS trong tuyển sinh lớp 1 và lớp 6 theo nguyên tắc “gần nhà”, ngay trong năm học này. Chủ trương này nhận được sự đồng thuận cao của dư luận, bởi giúp học sinh có cơ hội học tập tại các trường gần nơi cư trú, tạo thuận lợi cho việc đi lại và sinh hoạt.
Trước đó, trong kỳ thi tuyển sinh lớp 10 năm học 2025 – 2026, Hà Nội đã ứng dụng bản đồ số nhằm hỗ trợ công tác chỉ đạo, điều phối và tổ chức coi thi một cách khoa học, an toàn. Đặc biệt, đến kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025, thành phố đã triển khai rộng rãi bản đồ số điểm thi trên toàn địa bàn.
Việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số trong giáo dục của Hà Nội là bước đi phù hợp với định hướng chung của ngành. Không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành, giải pháp này còn góp phần bảo đảm tính minh bạch, chính xác và an toàn trong tổ chức các kỳ thi và tuyển sinh, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục trong bối cảnh hiện nay.
Ngoài ra, việc phân tuyến bằng công nghệ cũng cần được theo dõi và điều chỉnh thường xuyên để phù hợp với sự thay đổi của dân cư và quy hoạch đô thị. Trong quá trình triển khai, các cơ quan quản lý cần lắng nghe phản hồi từ phụ huynh và nhà trường để kịp thời hoàn thiện hệ thống, bảo đảm quyền lợi học tập của học sinh.
PGS.TS Bùi Thị An - Chủ tịch Hội Nữ trí thức Hà Nội chỉ ra bài toán thiếu trường, thiếu lớp vẫn là thách thức cốt lõi cần được giải quyết. Dù công nghệ có thể hỗ trợ phân tuyến hợp lý hơn, nhưng nếu nguồn cung trường học không đáp ứng đủ nhu cầu thì áp lực tuyển sinh vẫn sẽ tiếp diễn, đặc biệt tại các khu vực có tốc độ đô thị hóa nhanh. Theo chuyên gia này, cần có kế hoạch đầu tư phát triển hệ thống trường lớp một cách đồng bộ, lâu dài. Điều này bao gồm việc mở rộng quy mô trường học hiện có, xây dựng thêm trường mới tại các khu dân cư đông đúc, đồng thời khuyến khích xã hội hóa giáo dục để huy động thêm nguồn lực.