Tỷ lệ thực hiện kiến nghị kiểm toán tăng qua từng năm: Kết quả của việc thực hiện quyết liệt, đồng bộ các giải pháp

Theo “đến cùng” kiến nghị kiểm toán để làm rõ trách nhiệm cơ quan không thực hiện kết luận kiểm toán

Triển khai thực hiện Nghị quyết số 223/2025/QH15 của Quốc hội, KTNN cho biết, toàn Ngành đã xác định rõ từng nội dung cần tập trung thực hiện trong quá trình kiểm toán theo nhiệm vụ được giao tại Nghị quyết.

Theo đó, công tác theo dõi, kiểm tra, đôn đốc thực hiện kiến nghị kiểm toán được xác định rõ là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Ngành và đã được thể chế hóa bằng Nghị quyết của Đảng ủy KTNN. Kết quả thực hiện kết luận, kiến nghị kiểm toán được gắn với trách nhiệm của người đứng đầu, là một trong những tiêu chí đánh giá, xếp loại hằng năm của đơn vị và từng công chức, kiểm toán viên.

Đặc biệt, năm 2025, KTNN đã ban hành Công văn số 1420/KTNN-TH đôn đốc 87 Bộ, ngành, đã phương, đơn vị chưa thực hiện các kết luận, kiến nghị kiểm toán.

Nhằm thực hiện tốt Kết luận Phiên họp thứ 28 của Ban chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, KTNN đã ban hành Công văn số 990/KTNN-TH ngày 13/8/2025 gửi các đơn vị trực thuộc để triển khai rà soát, lập danh mục các nội dung kết luận, kiến nghị kiểm toán đến nay chưa hoàn thành, chưa được thực hiện.

Bên cạnh đó, để công tác theo dõi, kiểm tra việc thực hiện kết luận, kiến nghị kiểm toán được hiệu quả và đi vào nền nếp hơn, Tổng Kiểm toán nhà nước đã ban hành Thông tư số 01/2026/TT-KTNN yêu cầu các KTNN chuyên ngành, khu vực thường xuyên theo dõi, cập nhật tình hình thực hiện kết luận, kiến nghị kiểm toán; tổ chức các đoàn kiểm tra tình hình thực hiện kết luận, kiến nghị kiểm toán trực tiếp tại các đơn vị chưa thực hiện đầy đủ, kịp thời kiến nghị kiểm toán...

“Đối với các cuộc kiểm toán có phát hiện thất thoát, lãng phí và các cuộc kiểm toán đăng ký chất lượng vàng hoặc đề nghị khen thưởng đột xuất: Chậm nhất trong thời gian 30 ngày sau khi phát hành Báo cáo kiểm toán, thủ trưởng đơn vị chủ trì cuộc kiểm toán có trách nhiệm biên tập một số nội dung, phát hiện trọng yếu để công khai trên Cổng thông tin điện tử của Kiểm toán nhà nước, Báo Kiểm toán” - Báo cáo của KTNN nêu rõ.

Hơn 57% kiến nghị kiểm toán chưa thực hiện- trách nhiệm của đơn vị được kiểm toán

Theo Báo cáo kiểm toán quyết toán ngân sách nhà nước (NSNN) năm 2024 của KTNN gửi Quốc hội tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, kết quả thực hiện kiến nghị kiểm toán thời gian qua có nhiều chuyển biến tích cực.

Tính đến 31/12/2025, tổng kiến nghị xử lý tài chính, xử lý khác chưa thực hiện niên độ 2023 trở về trước là 54.860,9 tỷ đồng (gồm: số kiến nghị chưa thực hiện niên độ 2023 là 3.585,99 tỷ đồng; số kiến nghị chưa thực hiện niên độ 2022 trở về trước là 51.274,91 tỷ đồng). Các đơn vị cũng tiếp tục thực hiện kiến nghị về xử lý tài chính đối với niên độ NSNN năm 2022 trở về trước; trong đó đã thực hiện thêm 7.814,36 tỷ đồng (tăng thu, giảm chi NSNN 2.159,75 tỷ đồng; kiến nghị khác 5.654,60 tỷ đồng), bằng 13,22% tổng số kiến nghị chưa thực hiện tính đến thời điểm 31/12/2024.

Tổng hợp các nhóm nguyên nhân chưa thực hiện, gồm: Nhóm nguyên nhân thuộc về đơn vị được kiểm toán 31.336,39 tỷ đồng chiếm 57,12 %; Nhóm nguyên nhân thuộc về trách nhiệm của KTNN 65,52 tỷ đồng chiếm 0,12% (đơn vị chưa thống nhất với kiến nghị của KTNN); Nhóm nguyên nhân thuộc về bên thứ 3 là 14.088,9 tỷ đồng chiếm 25,68%; Nhóm nguyên nhân khác 9.370,1 tỷ đồng chiếm 17,08%.

Cần có cơ chế xử lý đối với kết luận, kiến nghị kiểm toán không còn khả năng thực hiện

Nghị quyết số 223/2025/QH15 giao KTNN rà soát, tổng hợp thông tin, số liệu và đề xuất sửa đổi các luật có liên quan và các giải pháp xử lý các vấn đề không thuộc thẩm quyền để xử lý các kết luận, kiến nghị của KTNN. Trong quá trình theo dõi, kiểm tra tình hình thực hiện kết luận, kiến nghị kiểm toán, các đơn vị chủ trì cuộc kiểm toán luôn phối hợp với các đơn vị được kiểm toán rà soát các trường hợp kiến nghị kiểm toán không còn khả năng thực hiện do các trường hợp bất khả kháng.

Ngoài ra, KTNN đã kịp thời rà soát, báo cáo Bộ Tài chính đề xuất cơ chế xử lý chung đối với các kết luận, kiến nghị kiểm toán không còn khả năng thực hiện; đồng thời, đề xuất xây dựng cơ chế xử lý chung đối với các kết luận thanh tra, kiến nghị kiểm toán không còn khả năng thực hiện do các trường hợp bất khả kháng.

Song song với việc phối hợp này, để phù hợp với tình hình mới sau sắp xếp đơn vị hành chính, bộ, ngành, KTNN đã kịp thời ban hành công văn hướng dẫn các đơn vị theo dõi việc thực hiện kết luận, kiến nghị kiểm toán. Phối hợp chặt chẽ với các địa phương, đơn vị liên quan tổng hợp các kiến nghị không còn khả năng thực hiện do việc sắp xếp tổ chức bộ máy để Bộ Tài chính nghiên cứu, báo cáo cấp có thẩm quyền.