Ứng dụng công nghệ thông tin để cán bộ dành thời gian tư duy chính sách

Đổi mới tư duy xây dựng pháp luật

Ngày 21/5, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến đã làm việc với Thường trực Hội đồng Dân tộc về nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới. Phát biểu tại cuộc làm việc, về nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 và cả nhiệm kỳ, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị, Hội đồng Dân tộc tiếp tục đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, nâng cao chất lượng thẩm tra các dự án luật, pháp lệnh, nghị quyết, nhất là đối với các nội dung có tác động nhiều đến đời sống của đồng bào dân tộc thiểu số, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Hội đồng Dân tộc chủ động tham gia và hoàn thành việc tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật thuộc trách nhiệm, lĩnh vực phụ trách để khắc phục tình trạng một số quy định pháp luật liên quan đến công tác dân tộc và chính sách dân tộc còn phân tán, thiếu tính đồng bộ, chưa bảo đảm tính ổn định lâu dài, cơ chế phối hợp liên ngành trong xây dựng và tổ chức thực hiện chính sách ở một số nội dung còn chưa thật sự chặt chẽ, hiệu quả.

Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị, Hội đồng Dân tộc tăng cường công tác giám sát, khảo sát, tổ chức hội thảo, tọa đàm thực chất, hiệu quả. Trên cơ sở Nghị quyết của Quốc hội về chương trình giám sát năm 2027, Thường trực Hội đồng Dân tộc căn cứ tình hình thực tiễn, chủ động lựa chọn hình thức giám sát phù hợp. Trong đó, tập trung tổ chức giám sát ngay trong năm 2026 về: việc triển khai thực hiện Nghị quyết số 257 của Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026 - 2035; việc thực hiện cải cách thủ tục hành chính lĩnh vực dân tộc; việc tổ chức thi hành Hiến pháp, luật, nghị quyết trong lĩnh vực dân tộc.

Đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo

Bên cạnh đó, theo Chủ tịch Quốc hội, Hội đồng Dân tộc cần đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo trong hoạt động của Hội đồng Dân tộc, giúp giảm thời gian xử lý văn bản, giảm áp lực hành chính, tạo điều kiện để cán bộ, công chức dành nhiều thời gian hơn cho tư duy chính sách, nâng cao chất lượng xây dựng pháp luật.

Chủ tịch Quốc hội yêu cầu, Hội đồng Dân tộc chủ động theo dõi, nắm bắt toàn diện tình hình vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng nắm chắc tình hình kinh tế, xã hội, an ninh, trật tự tại vùng biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số; tăng cường kết nối với cơ sở, nhất là các địa bàn trọng điểm, vùng biên giới, và chủ động đề xuất giải pháp phù hợp nhằm củng cố đoàn kết các dân tộc, giữ vững ổn định chính trị - xã hội, quốc phòng, an ninh.

Cùng với đó, Chủ tịch Quốc hội lưu ý, Hội đồng Dân tộc phải thường xuyên quan tâm hơn nữa để chăm lo tốt hơn đời sống cho đồng bào dân tộc thiểu số. Trong đó, đồng bào dân tộc thiểu số khoảng 14,8 triệu người, chiếm khoảng 14,6% dân số cả nước, nhưng tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo còn cao, (tỷ lệ hộ nghèo khoảng 9,71%; cận nghèo khoảng 8,84%); sinh kế chủ yếu dựa vào nông, lâm nghiệp, năng suất thấp; thiếu vốn, thiếu việc làm ổn định, dễ bị ảnh hưởng thiên tai, biến đổi khí hậu.

Nhiều vùng miền núi, vùng sâu còn khó khăn về giao thông, điện, nước sạch, internet; việc tiếp cận dịch vụ công, tiếp cận thông tin, công nghệ, kỹ năng số còn hạn chế; tình trạng bỏ học sớm vẫn xảy ra ở một số nơi, thiếu trường lớp, giáo viên và điều kiện học tập, việc tiếp thu kiến thức khó khăn hơn.