Vật liệu xây dựng xanh: Xu thế phát triển bền vững

Nhận định về những lợi thế mới của ngành xây dựng, ông Nguyễn Công Minh Bảo - đồng sáng lập Green Transition Consulting & Training, đồng Chủ tịch ESG Task Force thuộc Phòng Thương mại Pháp (CCIFV) cho hay, ngành này hiện đóng góp gần 9% GDP quốc gia và hiện Việt Nam cũng là thị trường đầu tư hạ tầng lớn thứ hai Đông Nam Á, với tốc độ tăng trưởng dự kiến gần 8% trong năm năm tới. Làn sóng đầu tư vào cao tốc, cảng biển, sân bay, logistics và đô thị mở ra dư địa lớn cho doanh nghiệp xây dựng và vật liệu xây dựng. Tuy nhiên, đi cùng dòng vốn là chuẩn mực cao hơn từ ngân hàng, quỹ đầu tư, chủ đầu tư quốc tế, khách thuê đa quốc gia và từ những đáp ứng xanh, bền vững của ngành xây dựng.

Liên quan tới chuyển đổi xanh trong ngành xây dựng, ông Nguyễn Cảnh Hồng - Tổng giám đốc Công ty CP Eurowindow cho rằng, thúc đẩy chuyển đổi xanh đã trở thành xu thế tất yếu nhằm giảm phát thải khí nhà kính, tận dụng tái chế, tiết kiệm tài nguyên và hạn chế tác động tiêu cực tới môi trường.

Chia sẻ quan điểm, ông Lê Quang Hùng - Chủ tịch Hội Bê tông Việt Nam cho rằng, phải rà soát và định hướng một cách cụ thể, đồng bộ nhằm thúc đẩy phát triển vật liệu xây dựng xanh. Trước hết là xem xét làm rõ các khái niệm và xây dựng hệ thống mã định danh thống nhất cho vật liệu xanh, đặc biệt, trong bối cảnh đang xây dựng các chính sách liên quan như Nghị định quản lý vật liệu xây dựng thay thế Nghị định số 09/2021/NĐ-CP. Việc chuẩn hóa các khái niệm giúp tránh chồng chéo, tạo nền tảng cho quản lý và triển khai hiệu quả.

Và để vật liệu xanh thực sự đi vào cuộc sống, Chủ tịch Hội Bê tông Việt Nam lưu ý đến xây dựng cơ chế, chính sách hỗ trợ từ Nhà nước như ưu tiên sử dụng trong công trình đầu tư công, đồng thời tham khảo kinh nghiệm quốc tế nhằm hoàn thiện khung chính sách phù hợp với điều kiện Việt Nam. Việc giảm giá thành sản phẩm, tăng cường truyền thông để người dân và doanh nghiệp hiểu rõ lợi ích là rất cần thiết.

Chủ tịch Hội Bê tông Việt Nam cho biết thêm, lĩnh vực khai thác khoáng sản, chế biến và sản xuất vật liệu xây dựng đang chiếm phần lớn lượng khí thải nhà kính cần cắt giảm của ngành xây dựng. Vì vậy, khai thác, sản xuất vật liệu xây dựng là một lĩnh vực ưu tiên của giảm phát thải khí nhà kính.

Ông Nguyễn Cảnh Hồng nhận định, dù xu hướng chuyển đổi đã rõ ràng, nhưng theo các doanh nghiệp (DN), việc thiếu hệ thống tiêu chuẩn đồng bộ và cơ chế hỗ trợ cụ thể vẫn là rào cản lớn. Bên cạnh đó, chi phí đầu tư sản xuất sản phẩm xanh rất cao, trong khi việc phân biệt sản phẩm trên thị trường chưa rõ ràng do thiếu hệ thống nhãn xanh và cần sớm dán nhãn để phân biệt các sản phẩm “xanh”. Ngoài ra, vấn đề tiếp cận tín dụng xanh của ngân hàng vẫn còn nhiều khó khăn. Theo ông Hồng, DN cũng đề xuất cần có cơ chế, chế tài rõ ràng để hỗ trợ tiếp cận tín dụng xanh, đồng thời tăng cường quản lý chất lượng sản phẩm sau khi đưa ra thị trường, thiết lập hệ thống chứng nhận minh bạch để bảo vệ người tiêu dùng.

Theo bà Nguyễn Thị Tâm - Giám đốc Trung tâm môi trường và Cơ khí xây dựng (Viện Vật liệu xây dựng - Bộ Xây dựng), tại Việt Nam, xu hướng sử dụng vật liệu tiết kiệm năng lượng, vật liệu xanh, vật liệu tái chế, vật liệu phát thải thấp, vật liệu cách âm, vật liệu không hoặc ít gây hại cho sức khỏe con người ngày càng phổ biến.

Vì vậy, giải pháp và chiến lược quan trọng là tiếp tục hoàn thiện các tiêu chuẩn, chính sách hỗ trợ và khuyến khích sử dụng vật liệu tái chế và tái tạo. Đồng thời, phát triển các công cụ quản lý, chính sách hỗ trợ phát triển vật liệu tiết kiệm năng lượng, vật liệu tái chế, vật liệu mới; đầu tư hạ tầng tái chế chất thải, hạ tầng kiểm soát chất lượng sản phẩm; xây dựng cơ sở dữ liệu về vật liệu xanh, vật liệu tiết kiệm năng lượng, vật liệu tái chế, vật liệu mới để nhà sản xuất người tiêu dùng lựa chọn cho phù hợp.