Việt Nam - Australia hợp tác cùng nghiên cứu phát triển nền tảng công nghệ y sinh tiên tiến RNA

Lễ ký kết diễn ra ngay trong thời gian chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Australia (9-12/8), trong bối cảnh Việt Nam và Australia đang tiếp tục cụ thể hóa quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện.

Đây cũng là lần đầu tiên Việt Nam có viện nghiên cứu đạt thỏa thuận hợp tác về công nghệ lõi y sinh với Viện RNA thuộc Đại học New South Wales (Australia). Viện RNA là trung tâm nghiên cứu khoa học y sinh hàng đầu của Australia, chuyên nghiên cứu chuyên sâu về khoa học và công nghệ RNA.

Thỏa thuận đặt nền móng cho quan hệ hợp tác dài hạn giữa hai bên trong nghiên cứu khoa học, đào tạo nguồn nhân lực, phát triển công nghệ RNA, nghiên cứu tiền lâm sàng, thử nghiệm lâm sàng và chuẩn bị năng lực sản xuất các sản phẩm y sinh dựa trên nền tảng RNA.

Phát biểu tại buổi lễ, Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Sydney - ông Nguyễn Thanh Tùng, đánh giá cao việc Viện Nghiên cứu Tâm Anh và Viện RNA UNSW đã đạt được thỏa thuận hợp tác khoa học quan trọng và ký kết hợp tác vào thời điểm này có ý nghĩa đặc biệt, cho thấy quan hệ giữa hai nước đang được chuyển hóa thành những chương trình hợp tác cụ thể giữa các tổ chức trong những lĩnh vực có tầm quan trọng chiến lược.

Hợp tác khẳng định năng lực khoa học y sinh và sự chủ động, sẵn sàng của doanh nghiệp Việt Nam trong việc đầu tư, tham gia sâu hơn vào quá trình nghiên cứu, phát triển các công nghệ tiên tiến hàng đầu thế giới, để tiến tới mục tiêu phát triển thuốc và vắc xin từ thiết kế, nghiên cứu tiền lâm sàng, thử nghiệm đến sản xuất, thay vì chỉ tiếp nhận chuyển giao khi công nghệ đã hoàn thiện như hiện nay.

Đặc biệt, hợp tác cũng giúp rút ngắn quá trình nghiên cứu, tăng khả năng mở rộng sản xuất và chủ động ứng phó với các tình huống y tế khẩn cấp, qua đó củng cố năng lực tự chủ và an ninh y tế quốc gia.

Trong khi Viện RNA UNSW mang đến năng lực nghiên cứu và phát triển công nghệ RNA thì Viện Nghiên cứu Tâm Anh cùng Hệ sinh thái y tế Tâm Anh - VNVC có nền tảng để đưa công nghệ vào nghiên cứu và phát triển thực tế tại Việt Nam.

Viện Nghiên cứu Tâm Anh thuộc Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, hiện là một trong những trung tâm khoa học y sinh Việt Nam có được năng lực khoa học vượt trội khi được đầu tư lớn về cơ sở nghiên cứu, có đội ngũ chuyên gia, nghiên cứu viên giỏi chuyên môn nghiên cứu và lâm sàng y sinh, đồng thời có mạng lưới hợp tác quốc tế mật thiết với nhiều trung tâm khoa học lớn trên thế giới.

Giáo sư Pall Thordarson, Giám đốc Viện RNA UNSW nhận định, điểm hấp dẫn của Tâm Anh không chỉ nằm ở cơ sở vật chất mà còn ở năng lực đã được chứng minh qua các hợp tác nghiên cứu quốc tế, thông qua việc thiết lập quan hệ hợp tác với Đại học Stanford (Mỹ), ký kết hợp tác với Đại học Oxford (Anh).

Giáo sư Pall Thordarson cho rằng Việt Nam đang có cơ hội trở thành một động lực quan trọng thúc đẩy cuộc cách mạng công nghệ RNA tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Theo Giáo sư Pall, Chính phủ Việt Nam đã thể hiện rõ định hướng phát triển về khoa học công nghệ thông qua các chính sách gần đây, trong đó có Quyết định 1657/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ và Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị. Cùng với kinh nghiệm triển khai các thử nghiệm lâm sàng vắc xin mRNA và việc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) công nhận Việt Nam đạt Cấp độ Trưởng thành 3 (Maturity Level 3) đối với hệ thống quản lý vắc xin, đây là những yếu tố khiến Việt Nam trở thành đối tác hấp dẫn đối với các nhà nghiên cứu Australia.

RNA hứa hẹn sẽ là một trong những công nghệ có tác động lớn nhất đến y học trong nhiều thập niên tới. Phân tử sinh học này có khả năng hướng dẫn tế bào tạo ra các protein cần thiết cho hoạt động sống. Chính cơ chế này giúp RNA trở thành nền tảng công nghệ của nhiều loại vắc xin, thuốc sinh học và liệu pháp điều trị thế hệ mới.

Trong giai đoạn đầu, hai bên dự kiến triển khai các chương trình đào tạo thực hành tại Australia, trao đổi chuyên gia, xây dựng quy trình nghiên cứu. Từng bước phát triển năng lực thiết kế, tổng hợp, tinh sạch, kiểm soát chất lượng và đóng gói RNA.

Viện RNA UNSW cũng đề xuất hai hướng chương trình trọng điểm: Phát triển vắc xin mRNA phòng cúm cho Việt Nam và phát triển mẫu vắc xin ung thư cá thể hóa cho bệnh nhân ung thư phổi hoặc đại trực tràng. Đây là những hướng nghiên cứu có thể tạo ra giá trị trực tiếp cho Việt Nam, đồng thời mở rộng dữ liệu và năng lực nghiên cứu RNA của hai bên tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương.