Việt Nam hướng tới dẫn dắt AI trong tương lai

AI và cơ hội bứt phá công nghệ

Mới đây, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia phối hợp với Liên minh Trí tuệ nhân tạo Toàn cầu (AI Alliance) đã tổ chức đoàn chuyên gia quốc tế về AI đến thăm và làm việc, do tỷ phú Eric Schmidt - nguyên Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn Google, nguyên Chủ tịch Ủy ban An ninh Quốc gia Hoa Kỳ về AI (NSCAI) dẫn đầu.

Đoàn công tác quy tụ nhiều chuyên gia và đại diện các tổ chức, doanh nghiệp công nghệ hàng đầu, tham gia chuỗi hoạt động làm việc với các đơn vị trong nước như Viettel, FPT, Qualcomm, CMC… nhằm trao đổi về định hướng phát triển AI, hạ tầng công nghệ và mô hình hợp tác nghiên cứu - triển khai.

Dịp này, tọa đàm “Phát triển AI tại Việt Nam cùng nguyên Chủ tịch Tập đoàn Google Eric Schmidt” cũng đã được tổ chức cuối tuần qua. Tại đây, ông Eric Schmidt đánh giá cao lợi thế của Việt Nam về nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực khoa học cơ bản, đặc biệt là toán học. “Với lợi thế về con người, như việc Việt Nam luôn nằm trong top các quốc gia hàng đầu thế giới về thành tích tại Olympic Toán học Quốc tế (IMO) thì quốc gia hoàn toàn có tiềm năng để dẫn đầu về AI trong tương lai” - tỷ phú Eric Schmidt nhấn mạnh.

Nhận định này phản ánh cách nhìn phổ biến trong giới công nghệ quốc tế: năng lực toán học, tư duy logic và khả năng thích ứng công nghệ là nền tảng quan trọng để phát triển các hệ thống AI hiện đại. Đây cũng là yếu tố giúp nhiều quốc gia coi giáo dục STEM là trụ cột trong chiến lược AI dài hạn.

Song song với đó, các phiên thảo luận trong khuôn khổ chương trình tập trung vào những cấu phần nền tảng của AI hiện đại, bao gồm hạ tầng tính toán, trung tâm dữ liệu, năng lực xử lý dữ liệu quy mô lớn và nghiên cứu - phát triển (R&D). Đây là các yếu tố quyết định khả năng hình thành và vận hành một hệ sinh thái AI hoàn chỉnh, thay vì chỉ dừng ở mức ứng dụng công nghệ.

Chuyến thăm của đoàn chuyên gia quốc tế không chỉ mang tính chất trao đổi học thuật, mà còn phản ánh xu hướng dịch chuyển hợp tác AI từ mức độ thảo luận sang các mô hình kết nối cụ thể giữa chuyên gia, doanh nghiệp và cơ quan quản lý trong nước.

Bài toán năng lực tự chủ

Ở phần định hướng dài hạn, Việt Nam xác định AI là một trong những lĩnh vực công nghệ chiến lược, gắn với mục tiêu nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế dựa trên đổi mới sáng tạo.

Trong các buổi làm việc, đoàn chuyên gia quốc tế cùng đại diện Việt Nam đã trao đổi về các cấu phần cốt lõi của hệ sinh thái AI, bao gồm hạ tầng tính toán, trung tâm dữ liệu, AI chủ quyền (Sovereign AI), nghiên cứu - phát triển (R&D) và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Đại diện Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia nhấn mạnh vai trò kết nối giữa Chính phủ, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và các đối tác quốc tế, nhằm hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo có khả năng hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận công nghệ tiên tiến, nguồn vốn chất lượng cao và thị trường toàn cầu.

Trong định hướng này, việc thu hút các tập đoàn công nghệ lớn, quỹ đầu tư quốc tế và đội ngũ chuyên gia được xem là một trong những trụ cột quan trọng. Mục tiêu là hình thành thế hệ doanh nghiệp công nghệ có khả năng cạnh tranh quốc tế trong các lĩnh vực như AI, bán dẫn, điện toán lượng tử, robot, UAV và công nghệ số.

Tỷ phú Eric Schmidt cũng bày tỏ thiện chí đồng hành cùng Việt Nam trong việc thúc đẩy các sáng kiến AI, bao gồm hỗ trợ hình thành quỹ đầu tư tư nhân, kết nối doanh nghiệp và nhân lực, cũng như hỗ trợ học bổng cho sinh viên. Các đề xuất này được kỳ vọng sẽ góp phần thúc đẩy hệ sinh thái AI theo hướng gắn với đầu tư, nghiên cứu và thương mại hóa công nghệ.

Bên cạnh đó, các chuyên gia cũng nhấn mạnh rằng phát triển AI bền vững đòi hỏi đồng thời giải quyết nhiều yếu tố nền tảng như dữ liệu, hạ tầng tính toán, năng lực nghiên cứu và khả năng chuyển hóa kết quả nghiên cứu thành sản phẩm ứng dụng. Trong đó, hạ tầng dữ liệu và điện toán hiệu năng cao được xem là điều kiện then chốt để hình thành năng lực AI quốc gia.

Chuyến thăm và làm việc lần này của đoàn chuyên gia quốc tế vì vậy không chỉ là hoạt động hợp tác đơn lẻ, mà phản ánh xu hướng tăng cường liên kết giữa Việt Nam và cộng đồng công nghệ toàn cầu trong lĩnh vực AI. Những kết nối này được kỳ vọng sẽ góp phần tạo nền tảng cho quá trình phát triển hệ sinh thái AI quốc gia trong giai đoạn tới. 

Thu hút “đại bàng công nghệ” và hệ sinh thái AI

Theo ông Vũ Quốc Huy - Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), Việt Nam đang đứng trước cơ hội lịch sử để bứt phá trong lĩnh vực AI và các công nghệ chiến lược. NIC đóng vai trò đầu mối kết nối giữa Chính phủ, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và các tập đoàn công nghệ quốc tế nhằm thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi AI.

Một trong những trọng tâm được nhấn mạnh là thu hút các “đại bàng công nghệ”, các quỹ đầu tư hàng đầu thế giới và đội ngũ chuyên gia công nghệ đến Việt Nam để cùng xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Thông qua đó, doanh nghiệp trong nước có thể tiếp cận công nghệ tiên tiến, nguồn vốn chất lượng cao và thị trường toàn cầu.

Định hướng này hướng tới mục tiêu hình thành thế hệ doanh nghiệp công nghệ có khả năng cạnh tranh quốc tế trong các lĩnh vực như AI, bán dẫn, điện toán lượng tử, robot và UAV, qua đó tạo nền tảng cho hệ sinh thái AI quốc gia.