Báo Đại Đoàn Kết Văn hóa

Viết tiếp giá trị sống từ hành trình vượt nghịch cảnh

Báo Đại Đoàn Kết Tăng kích thước chữ

Viết tiếp giá trị sống từ hành trình vượt nghịch cảnh

Báo Đại Đoàn Kết trên Google News

Cuộc tuyển chọn kịch bản phim tài liệu năm 2025-2026 với chủ đề “Việt Nam - những giá trị còn mãi” do Đài Truyền hình Việt Nam (VTV) tổ chức đã khép lại với nhiều dấu ấn đáng chú ý. Giải Nhất thuộc về kịch bản “Món quà của sự sống” của tác giả Nguyễn Thị Phương Lan - một câu chuyện giàu xúc cảm về hành trình đồng hành chữa bệnh hiếm của người mẹ cùng con trai.

Đây là lần đầu tiên cuộc tuyển chọn được tổ chức trên quy mô rộng, thu hút sự tham gia không chỉ của các nhà làm phim chuyên nghiệp mà còn của đông đảo khán giả yêu thích phim tài liệu trên cả nước. Sau hơn 4 tháng phát động, gần 70 đề tài, kịch bản đã được gửi về, tạo nên một bức tranh đa sắc về đất nước và con người Việt Nam - từ những vấn đề lịch sử, văn hóa, đến những câu chuyện đời thường đầy cảm động.

Tác giả Nguyễn Thị Phương Lan viết kịch bản phim tài liệu từ cuốn sổ nhật ký viết chung của hai mẹ con. 	Ảnh: NVCC
Tác giả Nguyễn Thị Phương Lan viết kịch bản phim tài liệu từ cuốn sổ nhật ký viết chung của hai mẹ con. Ảnh: NVCC

Qua hai vòng chấm chọn nghiêm túc của hội đồng gồm các nghệ sĩ và đạo diễn giàu kinh nghiệm, ban tổ chức đã lựa chọn 6 kịch bản xuất sắc nhất để trao giải, gồm 1 giải Nhất, 2 giải Nhì và 3 giải Ba. Trong đó, kịch bản “Món quà của sự sống” được đánh giá cao bởi tính chân thực, chiều sâu cảm xúc và thông điệp nhân văn mạnh mẽ.

Kịch bản phim tài liệu “Món quà của sự sống” chính là câu chuyện được tái hiện từ những trang nhật ký viết chung suốt 20 năm của hai mẹ con chàng thanh niên Nguyễn Minh Châu, quê ở Bình Định, trong hành trình đối mặt và chiến đấu với bệnh loạn dưỡng cơ - một căn bệnh hiếm của thế giới, với giá điều trị khoảng 80 tỷ đồng.

Nguyễn Minh Châu sinh năm 2004, trong tình trạng liệt toàn thân, không thể thực hiện được bất kỳ mốc vận động nào như lật, bò, ngồi hoặc đi đứng. Từ năm lên 2, Minh Châu đã được các bác sỹ dự báo về tuổi thọ ngắn ngủi chỉ còn tính bằng tháng.

Theo dòng nhật ký suốt 20 năm, cùng với cuộc chiến đấu không ngừng nghỉ để đi tìm nguyên nhân và cách điều trị căn bệnh hiếm cho Minh Châu là hành trình gia đình cùng em vượt khó, vào đời và trưởng thành.

Dù bệnh ngày càng nặng, Minh Châu nỗ lực trở thành sinh viên ngành Công nghệ thông tin của Trường Đại học Đông Á Đà Nẵng. Ý thức được giới hạn ngắn ngủi còn lại của sự sống và mong được tỏ lòng tri ân với cộng đồng; cả nhà em quyết định cùng nhau đăng ký hiến xác cho khoa học với mong muốn sẽ có thêm những công trình nghiên cứu y khoa về căn bệnh hiếm, có thêm nhiều thầy thuốc giỏi được đào tạo để chăm sóc sức khoẻ cho cộng đồng.

Sau khi qua đời, Minh Châu trở thành “Người thầy trầm lặng” của sinh viên trường y. Trường Đại học Đông Á Đà Nẵng trao tặng Minh Châu bằng Kỹ sư Công nghệ thông tin danh dự. Kể từ năm học 2024-2025, nhà trường bắt đầu tổ chức trao tặng học bổng toàn phần cho các sinh viên thủ khoa đầu khoá mang tên: “Học bổng nghị lực Nguyễn Minh Châu”.

Trong đám tang, chính là buổi lễ từ biệt và cũng là ngày sinh nhật đầu tiên bắt đầu hành trình mới của Minh Châu, người mẹ - đồng tác giả cuốn “Nhật ký của 2 mẹ con”, cũng là tác giả kịch bản phim tài liệu “Món quà của sự sống” nhắn gửi: “Minh Châu à, món quà của sự sống mà con trao tặng cho cuộc đời này chính là bài thực hành cuối cùng của sinh viên Nguyễn Minh Châu, lớp IT 23E Trường Đại học Đông Á, con rời mái trường này không phải là kết thúc việc học mà là bắt đầu sự nghiệp theo một phương thức khác. Mẹ thật tự hào khi con mang trái tim vì cộng đồng, biết sống chia sẻ, sống có trách nhiệm!

Minh Châu à, mẹ sinh ra con, nhưng chính con lại làm nên cuộc đời của mẹ. Con đã sống một đời thật hào sảng và nhân ái, con chính là người anh hùng trong trái tim mẹ!”.

Hội đồng chấm giải nhận định, chính sự chân thật và chiều sâu nhân bản đã giúp kịch bản chạm tới cảm xúc của người xem. Không chỉ là câu chuyện riêng của một gia đình, tác phẩm còn mở ra những suy ngẫm lớn về giá trị của sự sống, tình thân và trách nhiệm với cộng đồng.

Thành công của cuộc tuyển chọn cho thấy nguồn cảm hứng sáng tác về đất nước, con người Việt Nam vẫn luôn dồi dào và phong phú. Từ những câu chuyện lớn của lịch sử đến những số phận đời thường, tất cả đều có thể trở thành chất liệu quý giá cho phim tài liệu - thể loại được xem là “kể chuyện bằng sự thật”.

Trong đó, “Món quà của sự sống” không chỉ là một kịch bản xuất sắc, mà còn là minh chứng cho sức mạnh của tình yêu thương và ý chí con người. Hành trình của người mẹ và người con trong câu chuyện đã vượt qua khuôn khổ của một tác phẩm nghệ thuật, trở thành thông điệp lay động về cách con người đối diện với nghịch cảnh và để lại giá trị cho cuộc đời.

Bên cạnh trao giải Nhất cho tác giả Nguyễn Thị Phương Lan với kịch bản “Món quà của sự sống”, Ban tổ chức còn trao 2 giải Nhì cho các tác phẩm “Việt Nam - Sứ giả của hòa bình” (tác giả Hồ Nhật Thảo) và “Chim Phí bay về cội nguồn” (tác giả Nguyễn Hồng Phong). Trong đó, bộ “Việt Nam - Sứ giả của hòa bình” được tác giả lấy hình ảnh chiếc chuông để đưa ra thông điệp về hòa bình của Việt Nam cũng như nhiều quốc gia trên thế giới. Hội đồng tuyển chọn đánh giá đây là kịch bản tốt, ý tưởng độc đáo.

Còn bộ phim “Chim Phí bay về cội nguồn” kể về một số bạn trẻ người Mơ Nông, Ê Đê đang rất tự tin với những cách nghĩ, cách làm phù hợp thời cuộc để giữ gìn, lan toả bản sắc văn hoá Tây Nguyên đến cộng đồng cùng trang lứa.

Ba giải Ba được trao cho các tác phẩm: “Sợi chỉ nguồn cội” (tác giả Nguyễn Thùy Trang), “Trong lòng Rú Chá” (tác giả Nguyễn Sỹ Hảo) và “Đôi mắt người Châu” (tác giả Xuân Hùng).

Các kịch bản này sẽ được các đạo diễn VTV đồng hành cùng tác giả và đưa vào sản xuất, phát sóng trên sóng truyền hình Việt Nam trong thời gian tới.

Xuân Hoa