Vừa lòng dân

Việc thực hiện cải cách hành chính là mối quan tâm hàng đầu của Chính phủ

Ảnh:Hoàng Long

Hơn 200 năm trước, nhà triết học John Stuart Mill đã chỉ ra rằng, sau khi đảm bảo được một mức sống phù hợp, con người cần hướng tới theo đuổi những tiến bộ về xã hội, đạo đức và giải trí, thay vì vật lộn giành giật những tài sản vật chất.

Với việc xây dựng một nền hành chính hiện đại và cải cách công vụ thì mục tiêu hướng tới là các cơ quan hành chính phải phục vụ người dân và tổ chức tốt hơn, đảm bảo sự hài lòng của người dân. Chỉ số hài lòng của người dân được nhiều nước trên thế giới coi là tiêu chí quan trọng hàng đầu để đo sự tín nhiệm của dân với người thực thi công vụ, để khẳng định sự phục vụ đó đã tốt hay chưa, để có những bước cải cách và xây dựng năng lực phù hợp, và trên hết là để mỗi người thực thi công vụ soi vào đó chấn chỉnh mình, từ đó việc quản lý xã hội càng thêm thuận lợi. Chính vì vậy, tiến bộ xã hội được nhìn nhận nhiều ở khía cạnh này.

Sự hài lòng của mỗi người có thể khác nhau trong công việc, quan niệm về cuộc sống nhưng ở một khía cạnh nào đó vẫn có những mẫu số chung cho sự hài lòng. Thủ tục hành chính là một ví dụ. Vì đó là nơi tất cả chúng ta đều đã từng đến ít nhất một vài lần trong đời cho nên có rất nhiều thứ dễ nhận thấy, nhìn thấy và không dễ để quên.

Nhiều năm qua, thủ tục hành chính ám ảnh người dân bởi sự nhiêu khê phiền hà “hành là chính”. Từ các thủ tục, dịch vụ cấp cơ sở như đăng ký kết hôn, chứng thực sao y bản chính giấy tờ, làm “giấy hồng - sổ đỏ” cho đến chuyện cao hơn là thủ tục nhập học, cắt chuyển nhân khẩu hay thành lập doanh nghiệp, thậm chí các thủ tục mang tính nghĩa vụ như thuế, khai báo hàng hóa. Các quy định quá nhiều thủ tục và ở nhiều nơi, nhiều chỗ không thống nhất. ...

Cho nên việc thực hiện cải cách hành chính là mối quan tâm hàng đầu của Chính phủ. Nghị quyết số 30c/NQ-CP ngày 8-11-2011 của Chính phủ đã ban hành Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2010 - 2020 khẳng định rõ, Chính phủ, các Bộ, ban, ngành cần tiếp tục đổi mới phương thức làm việc của cơ quan hành chính nhà nước; bảo đảm sự hài lòng của cá nhân, tổ chức đối với sự phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước đạt mức trên 80% vào năm 2020. Đồng thời Chính phủ đã thành lập hẳn một Ban Chỉ đạo Cải cách hành chính. Sau khi được thành lập, Ban Chỉ đạo đã tích cực hoạt động, ban hành nhiều chương trình, kế hoạch, trực tiếp đi kiểm tra công tác cải cách hành chính tại nhiều bộ, ngành, địa phương. Từ đó hàng ngàn thủ tục đã được cắt bỏ, tinh giản.

Đến UBND phường Minh Khai, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội những ngày này, nhiều người dân đều cảm nhận rõ sự thay đổi trong việc làm các thủ tục hành chính. Chị Lê Thị Hồng Lam (phường Hoàng Liệt, Hoàng Mai) đang đợi lấy giấy khai sinh cho con trai (theo hộ khẩu nhà chồng tại phường Minh Khai) cho biết, chị đã nhiều lần đến đây làm giấy tờ, đều được phục vụ nhanh gọn. Theo chị Lam, lần trước làm đăng ký kết hôn, kết quả chỉ sau 3 ngày là xong, đúng quy trình niêm yết.

Được biết để cải cách thủ tục hành chính, phường Minh Khai thường xuyên rà soát, công khai thủ tục hành chính mới ban hành, thủ tục hành chính được sửa đổi, thay thế, bãi bỏ thuộc thẩm quyền giải quyết của UBND cấp phường theo quy định. Hiện, phường niêm yết công khai từ lịch tiếp công dân, phí, lệ phí đến mẫu đơn, mẫu tờ khai cho công dân; niêm yết toàn bộ 139 thủ tục hành chính cấp phường và quy trình tiếp nhận hồ sơ tại vị trí dễ nhìn để dân dễ tiếp cận, giám sát thực hiện...

Tín hiệu vui từ UBND phường Minh Khai chỉ là một điểm sáng nhỏ trên “bản đồ” cải cách thủ tục hành chính và chưa thể phản ánh được kết quả thực sự từ quyết tâm của Chính phủ. Bởi còn đó rất nhiều ý kiến cho rằng những chuyển biến trong cải cách hành chính còn chậm, vì cơ chế là giống nhau nhưng quyết tâm của người thực hiện ở mỗi nơi lại khác nhau. Cho nên muốn làm gì cũng phải dựa trên kết quả. Ở đây phải trả lời cho được câu hỏi người dân có hài lòng hay không?

Trên thực tế, để thực hiện Nghị quyết 30c, Bộ Nội vụ đã xây dựng phương pháp đo lường sự hài lòng của người dân, tổ chức đối với sự phục vụ của cơ quan hành chính. Đây là lần đầu tiên Chính phủ Việt Nam có một công cụ đánh giá khách quan chất lượng dịch vụ công từ đối tượng sử dụng và cũng là lần đầu tiên Chính phủ mang đến cho người dân, tổ chức một công cụ để yêu cầu phục vụ tốt hơn từ các cơ quan nhà nước, nhất là những đối tượng người nghèo, dân tộc thiểu số, người khuyết tật… bởi họ phụ thuộc vào các dịch vụ thiết yếu và sự hỗ trợ của Chính phủ nhiều hơn là những người thuộc tầng lớp trung lưu hay giàu có – những người có khả năng lựa chọn nhiều cơ hội hơn.

Nhưng nhận thức là một quá trình và để nhận thức thành hành động đôi khi không vội được. Với người dân có trình độ dân trí cao thì đòi hỏi của họ trong vấn đề này cũng ngày càng cao hơn và chắc chắn chưa thể có tỉ lệ thuận trong sự hài lòng.

Làm sao để xác định được chỉ số hài lòng của người dân trong cải cách thủ tục hành chính và làm thế nào để có được kết quả chính xác, trung thực nhất? Mong mỏi này đã được chuyển hóa thành quyết tâm chính trị khi UBTƯ MTTQ Việt Nam, Bộ Nội vụ và Hội Cựu Chiến binh Việt Nam cùng đặt bút ký kết Chương trình phối hợp triển khai xác định chỉ số hài lòng của người dân, tổ chức đối với sự phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước năm 2015 và Kế hoạch thực hiện điều tra xã hội học xác định chỉ số hài lòng của người dân, tổ chức về sự phục vụ của cơ quan hành chính vào chiều ngày hôm qua (6-7).

Với tinh thần Bộ Nội vụ sẽ chủ trì việc điều tra, Mặt trận và Hội Cựu Chiến binh Việt Nam sẽ tham gia hỗ trợ việc điều tra- chắc chắn sẽ đem lại một kết quả mới. Quá trình này có thể sẽ còn gặp nhiều trở ngại như sự trì trệ ngại thay đổi và xu hướng làm việc riêng rẽ, thiếu sự hợp tác của một số chính quyền các cấp, một số người. Song với quyết tâm lãnh đạo, thể hiện xuyên suốt từ trung ương tới địa phương, sự đồng thuận được kiến tạo trong đội ngũ cán bộ ngành nội vụ cho đến cán bộ Mặt trận, cán bộ thành viên của Mặt trận những trở ngại đó sẽ được vượt qua.

Chúng ta có thể chấp nhận việc các tiêu chí đo lường đưa ra chưa thực sự hoàn hảo song tất cả các tiêu chí đó chính là nền tảng để tìm ra một chuẩn khác tốt hơn, đáp ứng lòng mong mỏi của người dân. Vì cuộc sống là sự biến đổi không ngừng.