Vùng biên Đồng Tháp lạ mắt với vườn chà là sai trái

Chà là bén rễ nơi vùng biên

Giữa vùng biên giới Đồng Tháp, những hàng chà là thẳng tắp, lá xòe rộng như chiếc quạt lớn đang trở thành hình ảnh khiến nhiều người tò mò. Ít ai nghĩ loại cây vốn quen với khí hậu nắng nóng Trung Đông lại có thể bén rễ, phát triển xanh tốt ở phường Hồng Ngự.

Những ngày này, khu vườn chà là của anh Đinh Nhựt Hòa liên tục thu hút nhiều người đến để tìm hiểu mô hình. Chị Lê Ngọc Trân ở phường Cao Lãnh và anh Nguyễn Hoàng Phương ở phường Sa Đéc (Đồng Tháp) vừa bước vào vườn đã không giấu được sự thích thú. Dưới những buồng (quài) chà là vàng óng lủng lẳng, cả hai tranh thủ chọn góc đẹp để lưu lại hình ảnh.

“Nhìn trên mạng đã thấy lạ, tới nơi còn ấn tượng hơn. Không nghĩ ở vùng biên Đồng Tháp lại có cả vườn chà là đẹp như vậy”, anh Phương hào hứng nói.

Đứng giữa khu vườn hơn 100 gốc chà là đang vào mùa trái, anh Đinh Nhựt Hòa nhớ lại hành trình bắt đầu với loại cây này. Khoảng năm 2022, trong chuyến đi sang Campuchia và Thái Lan, anh thấy nhiều nơi trồng chà là cho hiệu quả kinh tế khá cao nên nảy ý định đưa giống cây này về quê trồng thử.

“Lúc đầu ai cũng nói đất Đồng Tháp mùa mưa ngập nước, cây chịu hạn như chà là chắc khó sống. Nhưng tôi nghĩ nếu chịu khó tìm hiểu kỹ thuật thì biết đâu làm được”, anh Hòa kể.

Từ vài chục cây giống ban đầu, sau nhiều năm chăm sóc, khu vườn hiện có hơn 100 cây chà là Barhi trái vàng và giống Khenaizy trái đỏ, đều có nguồn gốc từ Trung Đông. Theo anh Hòa, đây là giống chà là ăn tươi nổi tiếng, vị ngọt thanh, giòn và mọng nước. Toàn bộ cây được cấy mô nên khả năng cho trái ổn định, thích nghi khá tốt với điều kiện khí hậu địa phương.

Vào mùa trái chín, cả khu vườn rực lên sắc vàng xen lẫn đỏ sậm. Những chùm trái nặng trĩu nổi bật dưới nắng chiều tạo nên khung cảnh vừa lạ mắt, vừa gần gũi giữa miền biên viễn Đồng Tháp.

Điểm nhấn mới giữa vùng đất Sen Hồng

Người trực tiếp chăm sóc vườn chà là là anh Đỗ Thanh Song. Gắn bó với loại cây này nhiều năm, anh cho biết chà là không quá khó trồng nhưng cần kỹ thuật và sự tỉ mỉ trong từng công đoạn.

“Quan trọng nhất là nước, phân và kỹ thuật làm bông. Sau khi thụ phấn khoảng 45 ngày phải lặt bớt trái nhỏ, trái méo để giữ lại những trái đẹp, tròn đều. Nếu để trái quá dày thì lúc chín sẽ nhỏ, màu không đẹp”, anh Song chia sẻ.

Theo anh Song, mỗi cây chà là trưởng thành có thể cho khoảng 150kg trái/năm và chia làm 3 vụ. Mỗi đợt cây cho từ 8 - 10 buồng trái. Tuy nhiên, khâu vất vả nhất vẫn là thụ phấn. “Cây chà là có gai rất nhiều nên phải cắt gai trước khi làm bông. Việc thụ phấn cũng phải canh đúng thời điểm nắng ráo để cây đậu trái đạt tỷ lệ cao”, anh nói thêm.

Hiện trong vườn có 5 cây chà là đực được trồng riêng để lấy phấn. Theo anh Đinh Nhựt Hòa, cây cấy mô thường cho trái sau khoảng 3 năm, nhưng phải từ năm thứ 4 trở đi năng suất mới ổn định và đạt hiệu quả kinh tế rõ rệt. “Năm nay tôi kỳ vọng thu hơn 3 tấn trái. Giá bán hiện dao động khoảng 300.000 - 450.000 đồng/kg tùy loại”, anh Hòa cho biết.

Trước khi chuyển sang trồng chà là, gia đình anh chủ yếu làm lúa. Tuy nhiên, diện tích ít nên hiệu quả không cao, anh quyết định tìm hướng đi mới. Dù vậy, anh Hòa cho rằng đây không phải mô hình phù hợp để làm theo phong trào.

“Vốn đầu tư ban đầu khá lớn, từ cây giống tới hệ thống chăm sóc. Quan trọng nữa là đầu ra sản phẩm. Bà con trước khi chuyển đổi cần tìm hiểu kỹ thị trường, kỹ thuật và tính toán lâu dài, tránh trường hợp trồng nhiều nhưng tiêu thụ khó”, anh Hòa nói.

Khuyến cáo không phát triển ồ ạt mô hình chà là

Từ một giống cây xa lạ, chà là giờ đã bén rễ nơi vùng biên Đồng Tháp. Không chỉ mở thêm hướng làm ăn cho nông dân, góp thêm gam màu khác biệt cho vùng đất Sen Hồng.

Theo ngành Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Tháp, chà là là mô hình mới, bước đầu cho thấy khả năng thích nghi với điều kiện khí hậu địa phương. Tuy nhiên, đây là loại cây có chi phí đầu tư khá cao, thời gian chăm sóc dài và đòi hỏi kỹ thuật thụ phấn, tuyển trái tương đối công phu.

Ngoài yếu tố kỹ thuật, đầu ra sản phẩm cũng cần được tính toán kỹ trước khi mở rộng diện tích. Ngành chuyên môn khuyến cáo nông dân không nên chạy theo phong trào, mà cần tìm hiểu thị trường, hiệu quả kinh tế và điều kiện canh tác thực tế trước khi chuyển đổi sản xuất.