Xây chuỗi giá trị Bưởi Đồng Nai để chinh phục thị trường xuất khẩu
Ngày 5/6, Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Đồng Nai phối hợp cùng Câu lạc bộ Doanh nông Việt Nam tổ chức hội nghị "Xây dựng chuỗi giá trị bưởi Đồng Nai gắn với xúc tiến thị trường trong nước và xuất khẩu", với sự tham gia của các chuyên gia, doanh nghiệp xuất khẩu, hợp tác xã và nông dân đến từ nhiều địa phương trên cả nước.
Sự kiện diễn ra trong bối cảnh ngành hàng bưởi Việt Nam đón nhận tín hiệu tích cực khi ngày 15/4/2026, Việt Nam và Trung Quốc chính thức ký Nghị định thư về yêu cầu kiểm dịch thực vật đối với quả bưởi tươi. Đây được xem là dấu mốc quan trọng sau hơn 7 năm đàm phán kỹ thuật, mở đường cho trái bưởi Việt Nam tiếp cận thị trường hơn 1,4 tỷ dân thông qua kênh xuất khẩu chính ngạch.
Đồng Nai hiện là một trong những vùng sản xuất bưởi lớn nhất khu vực phía Nam với diện tích hơn 10.875 ha, sản lượng gần 163.000 tấn mỗi năm. Trong cơ cấu giống, bưởi da xanh chiếm tới 86%, trở thành mặt hàng chủ lực phục vụ xuất khẩu.
Bên cạnh đó, thương hiệu bưởi Tân Triều nổi tiếng của địa phương đã được xác nhận chỉ dẫn địa lý từ năm 2012, tạo nền tảng thuận lợi cho việc xây dựng thương hiệu trên thị trường quốc tế.
Ông Lê Viết Bình, Phó Chánh Văn phòng Bộ Nông nghiệp và Môi trường phụ trách khu vực phía Nam cho rằng, xuất khẩu trái cây tươi của Việt Nam đang tăng trưởng nhanh và còn nhiều tiềm năng phát triển. Riêng với ngành hàng bưởi, việc thị trường Trung Quốc mở cửa là cơ hội lớn nhưng cũng đặt ra những yêu cầu cao hơn về chất lượng sản phẩm.
"Mở cửa thị trường mới chỉ là bước khởi đầu. Điều quan trọng là ngành hàng phải xây dựng được chuỗi giá trị đồng bộ, bảo đảm truy xuất nguồn gốc, kiểm soát chất lượng và cạnh tranh bằng giá trị thực của sản phẩm", ông Bình nhấn mạnh.
Tại hội nghị, nhiều chuyên gia cho rằng điểm nghẽn lớn nhất hiện nay không nằm ở sản lượng mà ở chất lượng và khả năng tổ chức chuỗi cung ứng.
Bà Trần Thị Minh Hà, Chủ tịch Câu lạc bộ Doanh nông Việt Nam, cho biết tư duy sản xuất nông nghiệp cần thay đổi theo hướng lấy thị trường làm trung tâm.
"Không bắt đầu từ câu hỏi mình sản xuất được gì, mà phải bắt đầu từ câu hỏi thị trường đang cần gì. Một trái bưởi muốn đi xa không thể đi một mình mà phải nằm trong một chuỗi liên kết chặt chẽ", bà Hà nói.
Theo đó, mô hình liên kết "6 nhà" gồm nhà quản lý, nhà khoa học, nhà nông, hợp tác xã, doanh nghiệp và đơn vị phân phối - tài chính được xem là giải pháp để tạo ra vùng nguyên liệu lớn, đồng đều về chất lượng và đáp ứng yêu cầu của các thị trường nhập khẩu.
Hiện Đồng Nai đã hình thành 36 chuỗi sản xuất theo mô hình hợp tác xã, trong đó có nhiều đơn vị hoạt động hiệu quả như HTX Tân Triều hay HTX Hồng Nịp. Tuy nhiên, việc liên kết từ khâu sản xuất đến tiêu thụ vẫn còn nhiều hạn chế.
Để nâng cao giá trị ngành hàng bưởi trong giai đoạn mới, ngành nông nghiệp Đồng Nai xác định 5 nhóm giải pháp trọng tâm gồm chuẩn hóa quy trình sản xuất theo các tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP; củng cố và nâng cao hiệu quả hoạt động của các hợp tác xã; thu hút đầu tư vào chế biến sâu nhằm đa dạng hóa sản phẩm từ bưởi; đẩy mạnh xúc tiến thương mại và mở rộng thị trường xuất khẩu; đồng thời phát triển mô hình nông nghiệp gắn với du lịch sinh thái.
Tại hội nghị, Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Đồng Nai đã ký kết các biên bản ghi nhớ hợp tác với doanh nghiệp, hợp tác xã và các đơn vị trong chuỗi liên kết. Câu lạc bộ Doanh nông Việt Nam cũng ký kết hợp tác với doanh nghiệp xuất khẩu và các nhà vườn địa phương.
Những thỏa thuận này được kỳ vọng sẽ giúp nông dân giảm phụ thuộc vào thương lái, nâng cao khả năng tiếp cận thị trường và từng bước đưa trái bưởi Đồng Nai chinh phục những thị trường có giá trị cao trên thế giới.
