Xây dựng hồ sơ di sản “Ca Huế” trình UNESCO ghi danh

UBND TP Huế vừa ban hành Kế hoạch số 571/KH-UBND về việc xây dựng bộ hồ sơ khoa học di sản “Ca Huế”, đệ trình UNESCO ghi danh vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Kế hoạch nêu rõ, mục đích của việc xây dựng hồ sơ khoa học này là làm rõ các giá trị lịch sử, văn hóa, nghệ thuật, xã hội và những đặc trưng của di sản; góp phần bảo vệ, trao truyền, phát huy giá trị Ca Huế trong đời sống đương đại. Đồng thời, nâng cao nhận thức, trách nhiệm và sự tham gia của cộng đồng trong bảo vệ di sản, tăng cường quảng bá Ca Huế trong nước và quốc tế.

Ca Huế là một di sản âm nhạc cổ truyền đặc sắc của Cố đô, được Bộ VHTTDL đưa vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2015. Nét đặc sắc của Ca Huế được thể hiện ở sự giao hòa giữa âm nhạc cung đình và dân gian, hệ thống điệu thức và bài bản phong phú. Các giai điệu sử dụng dàn nhạc với những nhạc cụ đàn tranh, đàn tỳ bà, đàn nhị, đàn nguyệt, đàn bầu. Các giai điệu được sáng tạo dựa trên cao độ, luyến láy và các dấu thanh đặc thù của tiếng nói vùng Bình Trị Thiên - xứ Huế.

Những năm qua, Ca Huế đã đóng góp tích cực cho hoạt động văn hóa du lịch và quảng bá di sản văn hóa Huế ra thế giới. Đồng thời, làm phong phú đời sống văn hóa tinh thần của người dân xứ Huế, du khách trong nước và quốc tế.

Hồ sơ được xây dựng theo quy định, hướng dẫn của UNESCO và cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam, làm cơ sở trình cấp có thẩm quyền xem xét, đệ trình UNESCO. Theo dự kiến, kinh phí xây dựng hồ sơ gần 9,9 tỉ đồng; các nội dung liên quan được triển khai từ quý IV/2026 đến hết năm 2027.

Dựa trên những giá trị đặc sắc, hồ sơ khoa học được xây dựng tập trung vào lý lịch khoa học của di sản; Hồ sơ, báo cáo kết quả kiểm kê di sản; Kế hoạch/chương trình hành động về bảo vệ và phát huy giá trị di sản; Tư liệu hình ảnh, âm thanh, phim, video về di sản; Tài liệu thể hiện sự tham gia, đồng thuận của cộng đồng; Các văn bản, tư liệu chứng minh tình trạng pháp lý và quá trình bảo vệ di sản; Các tài liệu khoa học, kỷ yếu hội thảo và tài liệu có liên quan khác.

Theo kế hoạch, trong quý I/2027, thành phố sẽ tổ chức khảo sát, điền dã, kiểm kê di sản, tập trung làm rõ thực trạng thực hành Ca Huế, các không gian diễn xướng, bài bản, nhạc cụ và đội ngũ nghệ nhân, nghệ sĩ; đồng thời, thu thập ý kiến, cam kết và sự đồng thuận của cộng đồng nắm giữ, thực hành di sản.

Từ quý II đến quý III/2027, Huế sẽ tổ chức trình diễn, thu thanh, quay phim, chụp ảnh để xây dựng bộ tư liệu về Ca Huế. Các nghệ nhân, nghệ sĩ và bài bản tiêu biểu sẽ được lựa chọn ghi âm, ghi hình tại những không gian phù hợp, bảo đảm phản ánh đặc trưng của di sản.

Thành phố Huế cũng dự kiến tổ chức hội thảo khoa học trong nước vào quý II/2027 và hội thảo quốc tế vào quý III/2027 nhằm bổ sung cơ sở khoa học, tham vấn ý kiến chuyên gia về giá trị di sản và kinh nghiệm bảo vệ, trao truyền Ca Huế. Trong quý III và IV/2027, các đơn vị liên quan sẽ hoàn thiện lý lịch khoa học bằng tiếng Việt và tiếng Anh cùng các sản phẩm tư liệu, gồm phim giới thiệu di sản khoảng 10 phút, phim tư liệu khoa học dài 30–60 phút, bộ ảnh kỹ thuật số, tư liệu âm thanh và video thể hiện sự đồng thuận của cộng đồng.

Sở VHTTDL TP Huế được giao chủ trì thực hiện các nhiệm vụ này. Sau khi hoàn thiện, UBND thành phố sẽ trình hồ sơ đến Bộ VHTTDL để thẩm định, phối hợp với các cơ quan liên quan thực hiện quy trình trình UNESCO theo quy định.