Xây dựng xã hội, văn hóa thượng tôn pháp luật qua tuyên truyền tấm gương “người tốt, việc tốt”
Đại biểu Quốc hội cho rằng, cần nghiên cứu, bổ sung thêm hình thức tuyên truyền giáo dục phổ biến pháp luật qua các tấm gương điển hình tiên tiến, người tốt, việc tốt như Bác Hồ từng nói “một tấm gương sống còn có giá trị hơn hàng trăm bài diễn văn tuyên truyền”.
Kiểm đếm, đánh giá hiệu quả tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật phải như “KPI”
Ngày 4/8, Quốc hội thảo luận ở Tổ về: Dự án Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi). Uỷ viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú; và Uỷ viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch UBTƯ MTTQ Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài tham dự phiên thảo luận tại Tổ 15 gồm các đoàn: Đà Nẵng, Phú Thọ.
Đại biểu Nguyễn Khánh Ngọc (Đoàn Đà Nẵng), Chủ tịch Hội Luật gia Việt Nam cho hay, hiện nay có nhiều cơ quan tổ chức tham gia vào tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật. Nhưng quan trọng là hiệu quả thực chất khi tuyên truyền phổ biến giáo dục rất nhiều song tình hình tội phạm và vi phạm pháp luật diễn biến phức tạp.
“Đảng chủ trương xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật, thượng tôn Hiến pháp, pháp luật. Gần đây là xây dựng xã hội không tội phạm, không tiêu cực. Vì vậy vị trí, vai trò của tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật rất là quan trọng để mọi người đều nhận thức, phòng tránh không vi phạm pháp luật”, ông Ngọc nói.
Đưa ra dẫn chứng, đài phường “ra rả”, “tờ rơi để ở cửa nhà” nhưng hiệu quả đem lại chưa cao, chưa “thấm” tới từng người dân, ông Ngọc đề nghị xác định đúng nhóm đối tượng để tuyên truyền, phù hợp với nhu cầu của từng người dân.Tức là người dân cần cái gì thì tuyên truyền cái đó để đem lại hiệu quả mạnh mẽ.
“Phải kiểm đếm, đánh giá được hiệu quả của việc tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật như “KPI đánh giá” chứ không phải tổ chức bao nhiêu hoạt động tuyên truyền. Điều cuối cùng phải là nhận thức, ý thức tuân thủ pháp luật, thượng tôn Hiến pháp của người dân như thế nào”, ông Ngọc nói.
Đại biểu Quốc hội Tạ Văn Hạ (Đoàn Đà Nẵng) cho rằng, quan trọng là hiệu quả của việc tuyên truyền phổ biến giáo dục quan trọng. Đặc biệt muốn xây dựng nhà nước pháp quyền, thượng tôn pháp luật thì công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức để từ đó thay đổi hành vi. Thời gian qua đã đạt được hiệu quả bước đầu. Nhưng kỳ vọng chưa được như mong muốn. Theo ông Hạ, cấp xã sau sáp nhập quy mô lớn hơn, gần dân, sát dân hơn nhưng một người phải kiêm nhiều nhiệm vụ nên đang quá tải. Năng lực thực thi chưa đồng đều giữa các cấp, ảnh hưởng phần nào tới hoạt động tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật.
Ông Hạ đề nghị, quan tâm tới phương pháp giáo dục phổ biến pháp luật. Hiện nay mới chỉ tuyên truyền triển khai phổ biến pháp luật sau khi các luật được ra đời. Nhưng từ khi mới xây dựng luật đã lấy ý kiến toàn dân, ví như Luật Đất đai sửa đổi. Đó chính là phổ biến pháp luật đi trước một bước. Cách làm này hiện nay đang mang lại nhiều hiệu quả, do đó cần tích cực tăng cường theo xu hướng này.
Cảm thấy “ngượng” khi không thực hiện quy định pháp luật
Dẫn chứng việc đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông đối với xe máy, ra đường không đội mũ bảo hiểm cảm thấy “ngượng” và “xấu hổ”; “zero nồng độ cồn” trong tham gia giao thông đã đem lại kỷ cương; xử phạt nghiêm vi phạm trong tham gia giao thông, xử lý vi phạm trật tự đô thị trong thời gian qua đem lại hiệu quả tích cực, theo ông Tạ Văn Hạ, đó là một hình thức phổ biến hiệu quả, xây dụng xã hội, văn hoá thượng tôn pháp luật.
Do đó để tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật hiệu quả ông Hạ nêu rõ, phải xây dựng chương trình tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật qua mạng xã hội để đem lại hiệu quả tốt hơn trong bối cảnh hiện nay, đồng thời cần tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng để cho các cá nhân, doanh nghiệp Việt Nam hiểu sâu hơn về các quy định pháp luật, những vấn đề pháp lý để tránh thua thiệt do không hiểu luật pháp quốc tế.
Theo đại biểu Quốc hội Nguyễn Văn Mạnh (Đoàn Phú Thọ), hiện có 7 hình thức phổ biến giáo dục pháp luật trên các phương tiện thông tin đại chúng. Tuy nhiên cần nghiên cứu, bổ sung thêm hình thức tuyên truyền giáo dục phổ biến pháp luật qua các tấm gương điển hình tiên tiến, người tốt việc tốt.
“Trên các trang mạng xã hội hiện nay, những vụ việc xấu liên quan đến vi phạm pháp luật đưa rất nhiều, tràn lan và thu hút lượng người quan tâm rất lớn. Nhưng tấm gương người tốt việc tốt tuân thủ pháp luật, thượng tôn pháp luật rất là ít. Bác Hồ từng nói “một tấm gương sống còn có giá trị hơn hàng trăm bài diễn văn tuyên truyền”. Do đó phải tăng cường tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật về những tấm gương này", ông Mạnh nói.
Đặc biệt theo ông Mạnh, cần đẩy mạnh tuyên truyền cho nhóm đối tượng như: người khuyết tật, tự kỷ, giáo dục trong các trường chuyên biệt. Gia đình là tế bào của xã hội. Gia đình có vai trò quan trọng trong giáo dục pháp luật nên phải giáo dục pháp luật từ bé đối với trẻ nhỏ, từ vệ sinh, vứt rác vào thùng rác.
"Bố mẹ là tấm gương cho con nên phải giáo dục nhắc nhở con tuân thủ các quy định pháp luật, và không được làm những điều vi phạm pháp luật. Nó “thấm” hơn các bài tuyên truyền trên hệ thống loa phát thanh”, ông Mạnh nói và nhấn mạnh về việc tuyên truyền, phổ biến giáo dục tại nhà trường với vai trò của các thầy cô giáo, và gia đình là tấm gương của bố mẹ trong thực thi pháp luật.