Xây dựng “Xã, phường không ma túy” thực sự bền vững

Trao đổi với PV Báo Đại đoàn kết, ông Nguyễn Thế Phước - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Lào Cai cho biết:

Tỉnh ủy Lào Cai đã ban hành Nghị quyết 51-NQ/TU ngày 21/2/2026 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về tập trung lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng “Xã, phường không ma túy” - xác định là một nhiệm vụ chính trị rất quan trọng, mang ý nghĩa lâu dài trong việc giữ gìn bình yên cho nhân dân, nhất là tại các địa bàn vùng cao, biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Mặt trận Tổ quốc các cấp được xác định là lực lượng nòng cốt trong tuyên truyền, vận động, tập hợp khối đại đoàn kết toàn dân, phát huy vai trò chủ thể, vai trò giám sát của nhân dân trong phòng, chống ma túy ngay từ cơ sở.

Thời gian qua, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Lào Cai đã chủ động phối hợp chặt chẽ với lực lượng Công an, các tổ chức chính trị - xã hội và Cấp ủy, chính quyền các địa phương triển khai đồng bộ nhiều giải pháp: Tuyên truyền sâu rộng các văn bản pháp luật về phòng, chống ma túy và Nghị quyết số 51-NQ/TU; đa dạng hóa truyền thông qua nền tảng số, mạng xã hội để cảnh báo tác hại và thủ đoạn mới của tội phạm; lan tỏa sâu rộng cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”, phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc” và “Khu dân cư đoàn kết, an toàn, hạnh phúc”, tạo sự đồng thuận, hưởng ứng tích cực của nhân dân. Từ đây, nhận thức và hành động của mọi tầng lớp nhân dân được nâng lên rõ rệt, phát huy vai trò giám sát, tích cực phát hiện và tố giác tội phạm, đồng thời xây dựng thành công các mô hình khu dân cư an toàn, không ma túy.

Nơi vùng sâu, vùng xa của tỉnh Lào Cai, cán bộ Mặt trận cơ sở ngày càng gần dân, hiểu dân, biết nói tiếng dân tộc, nắm rõ từng hoàn cảnh gia đình, từng thôn bản. Tuyên truyền không chỉ dừng lại ở hội nghị hay văn bản, mà có nhiều cách linh hoạt như phát loa truyền thanh, họp thôn, sân khấu hóa, đưa lên nhóm zalo, facebook cộng đồng, và tổ chức ký cam kết, xây dựng mô hình tự quản về an ninh trật tự.

Có thể kể đến mô hình tổ tự quản thôn không ma túy tại xã Ngũ Chỉ Sơn; ký cam kết xây dựng xã không ma túy tại xã Yên Thành; tuyên truyền đồng loạt tại 22/22 thôn của xã Mù Cang Chải; hay mô hình camera an ninh, đường điện chiếu sáng kết hợp hỗ trợ sinh kế cho người sau cai nghiện tại xã Gia Phú. Đây là những cách làm sáng tạo, phát huy được vai trò chủ động của cộng đồng dân cư trong phòng, chống ma túy. Ngoài ra, Mặt trận Lào Cai cũng huy động các nguồn lực xã hội hóa để hỗ trợ cho người sau cai nghiện ổn định cuộc sống, có việc làm để họ tự tin vươn lên. Đây là những mô hình thiết thực, sát thực tiễn, tạo được sức lan tỏa trong cộng đồng.

PV: Theo ông, cán bộ Mặt trận ở cơ sở đã làm gì để tạo được niềm tin và sự thay đổi từ chính người nghiện ma túy?

Ông Nguyễn Thế Phước: Thực tế việc tiếp cận người nghiện ma túy và gia đình có người nghiện vẫn còn rất khó khăn, đòi hỏi sự kiên trì, trách nhiệm và cả tình thương. “Người Mặt trận” trực tiếp sinh sống, bám sát tại thôn bản, có lợi thế “đi từng ngõ, gõ từng nhà” gặp gỡ người thân, người có uy tín để cùng vận động, cảm hóa người nghiện. Chúng tôi nỗ lực giúp họ nhận thức được quy định của pháp luật và nhận ra giá trị của cuộc sống, gia đình, đồng thời tạo điều kiện để họ tái hòa nhập cộng đồng, có việc làm, có sinh kế ổn định, qua đó giảm các hành vi tiêu cực, sai trái dẫn đến tái nghiện.

Ghi nhận tại phường Cầu Thia, từ khi triển khai thực hiện Nghị quyết 51-NQ/TU ngày 21/2/2026, Mặt trận phường đã phối hợp với các tổ chức chính trị, xã hội, các ngành chức năng tuyên truyền, vận động, đưa vào quản lý 120 người sử dụng trái phép chất ma túy; 37 người nghiện có hồ sơ quản lý; 41 người thuộc diện quản lý sau cai nghiện.

Tại nhiều địa phương ở tỉnh Lào Cai, khi cán bộ Mặt trận và các đoàn thể tích cực đồng hành, hỗ trợ, thì người nghiện sau cai hòa nhập cộng đồng nhanh hơn, giảm tỷ lệ tái nghiện, và họ thực sự đã làm lại cuộc đời trở thành người có ích. Mặt trận đã hỗ trợ sinh kế… cho nhiều trường hợp tái hòa nhập cộng đồng, như tại xã Dương Quỳ và Yên Thành mỗi hộ được hỗ trợ 5 triệu đồng. Có nơi cán bộ Mặt trận còn trực tiếp đứng ra bảo lãnh, giúp đỡ người sau cai nghiện vay vốn, động viên họ lao động sản xuất. Chính sự gần gũi, trách nhiệm và uy tín của đội ngũ này đã tạo ra sự chuyển biến tích cực trong cộng đồng dân cư.

Để “Xã, phường không ma túy” thực sự bền vững, theo ông vai trò của cộng đồng dân cư, già làng, trưởng bản và các tổ chức đoàn thể cần được phát huy như thế nào trong thời gian tới?

- Để xây dựng “Xã, phường không ma túy” thực sự bền vững, Mặt trận tỉnh Lào Cai tiếp tục phát huy mạnh mẽ vai trò cộng đồng dân cư, đặc biệt là già làng, trưởng bản, người uy tín, chức sắc tôn giáo và các tổ chức đoàn thể. Đây là những lực lượng có ảnh hưởng trực tiếp trong cộng đồng, có tiếng nói thuyết phục đối với nhân dân. Khi cả hệ thống chính trị và người dân cùng vào cuộc thì công tác phòng, chống ma túy mới đạt hiệu quả thực chất và lâu dài.

Tôi cho rằng yếu tố quan trọng nhất để người làm công tác Mặt trận hoàn thành tốt vai trò “gần dân, sát dân” chính là tinh thần trách nhiệm, sự tận tâm và uy tín với nhân dân. Cán bộ Mặt trận phải hiểu dân, lắng nghe dân, nói cho dân hiểu và làm cho dân tin. Khi người dân tin tưởng, đồng thuận và tự giác tham gia thì đó chính là nền tảng quan trọng nhất để từng bước đẩy lùi tệ nạn ma túy ngay từ địa bàn dân cư, xây dựng cộng đồng an toàn, bình yên và phát triển bền vững.

Khi những người làm công tác Mặt trận kiên quyết không thỏa hiệp với ma túy bằng cách thực sự sâu sát địa bàn, nắm chắc tình hình nhân dân, kịp thời phát hiện các vấn đề phát sinh và kiên trì tuyên truyền, cảm hóa thì sẽ tạo được sự chuyển biến tích cực từ cộng đồng. Việc nâng cao hiệu quả phối hợp giữa MTTQ với lực lượng Công an và các tổ chức đoàn thể; duy trì các mô hình tự quản về an ninh trật tự, đồng thời quan tâm công tác an sinh xã hội, hỗ trợ sinh kế cho người sau cai nghiện, thì việc xây dựng “xã, phường không ma túy” chắc chắn sẽ đạt hiệu quả thiết thực, lâu dài.

Xin cảm ơn ông!