Xử lý nghiêm hành vi cố ý gian lận, làm sai lệch dữ liệu hệ thống quan trắc tự động nước thải, khí thải

Ngày 2/4, Bộ NNMT đã có văn bản gửi các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về tăng cường rà soát, kiểm tra, giám sát các hệ thống quan trắc tự động nước thải, khí thải trên địa bàn. Trong đó, văn bản nêu rõ, vừa qua, các phương tiện thông tin đại chúng đã phản ánh tình trạng can thiệp, làm sai lệch số liệu tại một số hệ thống quan trắc tự động, liên tục nước thải, khí thải của các doanh nghiệp. Để kịp thời chấn chỉnh, Bộ yêu cầu UBND các địa phương chỉ đạo Sở NNMT cùng các cơ quan liên quan triển khai đồng bộ nhiều giải pháp.

Trước hết, các cơ sở phải thực hiện kiểm tra độ chính xác của hệ thống quan trắc bằng chất chuẩn còn hạn sử dụng, được liên kết chuẩn theo quy định đo lường. Việc đánh giá sai số phải được thực hiện nghiêm túc, ghi nhận đầy đủ và xử lý theo đúng quy định pháp luật hiện hành.

Thực hiện kiểm soát chất lượng và đánh giá độ chính xác tương đối (RA) của hệ thống: căn cứ nguồn lực của địa phương để xem xét, lựa chọn một số cơ sở có quy mô lớn, nguy cơ ô nhiễm cao để thực hiện quan trắc đối chứng; phối hợp với tổ chức độc lập có đủ năng lực để đánh giá độ chính xác tương đối theo quy định tại Khoản 6 Điều 35 và Khoản 6 Điều 38 Thông tư số 10/2021/TT-BTNMT. Trường hợp sai lệch vượt ngưỡng quy định thì tạm dừng việc công nhận dữ liệu; yêu cầu hiệu chỉnh toàn bộ hệ thống theo quy định và ghi lại hệ số chuyển đổi được cài đặt trong hệ thống để tiếp tục quản lý.

Mọi thay đổi liên quan tới các hệ số cài đặt trên thiết bị phải được cơ sở báo cáo cho Sở NNMT để theo dõi, quản lý. Một nội dung quan trọng khác là kiểm tra nhật ký vận hành và nhật ký thiết bị nhằm phát hiện các dấu hiệu bất thường. Cơ quan chức năng sẽ xác định rõ các thời điểm thay đổi hệ số kỹ thuật, từ đó phân biệt giữa hoạt động hiệu chỉnh hợp lệ sau kiểm định với hành vi cố tình can thiệp nhằm làm sai lệch dữ liệu. Đây được xem là căn cứ quan trọng để xử lý các vi phạm nếu có.

Đối với hệ thống nhận, truyền và quản lý dữ liệu, Bộ yêu cầu kiểm soát chặt chẽ quyền quản trị, đặc biệt là các tài khoản cấp cao như Admin, Master hoặc Supervisor. Sở NNMT phải trực tiếp quản lý các tài khoản này nhằm tránh việc doanh nghiệp tự ý điều chỉnh hoặc can thiệp vào dữ liệu.

Cùng với đó, các biện pháp bảo đảm an ninh hệ thống cũng được tăng cường. Các cổng kết nối thiết bị phải được niêm phong theo quy định. Hệ thống camera giám sát tại nhà trạm quan trắc phải được rà soát, bảo đảm có camera ghi nhận hoạt động bên trong, đặc biệt là khu vực bộ điều khiển thiết bị. Dữ liệu camera cần được lưu trữ tối thiểu 3 tháng và truyền về cơ quan quản lý để phục vụ đối chiếu khi cần thiết.

“Đối với các trường hợp cố ý gian lận, làm sai lệch dữ liệu quan trắc, cần xử lý nghiêm theo quy định pháp luật. Nếu có dấu hiệu tội phạm, hồ sơ sẽ được chuyển sang cơ quan công an để điều tra, xử lý”, văn bản Bộ NNMT nêu rõ.