Yêu cầu mới với công tác xã hội trong chăm sóc sức khỏe tâm thần thời đại số

Ngày 17/4, tại Hà Nội, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội tổ chức Hội thảo khoa học quốc gia “Công tác xã hội trong chăm sóc sức khỏe tâm thần thời đại công nghệ số”.

Đây là hoạt động hướng tới kỷ niệm 15 năm thành lập Khoa Công tác xã hội (2011–2026), đồng thời hưởng ứng Ngày Công tác xã hội Thế giới và Ngày Công tác xã hội Việt Nam (25/3/2026).

Phát biểu tại hội thảo, PGS.TS Hoàng Hải Hà – Phó Trưởng Phòng Khoa học và Công nghệ, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội cho biết, hội thảo diễn ra trong bối cảnh khoa học công nghệ, chuyển đổi số, AI và dữ liệu lớn phát triển mạnh mẽ, vừa mở ra nhiều cơ hội, vừa đặt ra không ít thách thức, đặc biệt là các vấn đề về sức khỏe tâm thần ở mọi lứa tuổi.

Thực tiễn trong nước và quốc tế cho thấy, chăm sóc sức khỏe tâm thần đang trở thành yêu cầu cấp thiết, đòi hỏi cách tiếp cận liên ngành. Trong đó, công tác xã hội giữ vai trò quan trọng, không chỉ hỗ trợ, tham vấn mà còn là cầu nối giữa cá nhân, gia đình, nhà trường, cơ sở y tế và cộng đồng trong phòng ngừa, phát hiện sớm, can thiệp và hỗ trợ hòa nhập.

Trước yêu cầu mới, PGS.TS Hoàng Hải Hà nhấn mạnh, đội ngũ làm công tác xã hội cần không ngừng nâng cao năng lực chuyên môn để đáp ứng bối cảnh số.

PGS.TS Nguyễn Thanh Bình – Trưởng khoa Công tác xã hội, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội nhận định, trong thời đại số, yêu cầu đối với công tác xã hội ngày càng toàn diện, đòi hỏi đổi mới về nhận thức, phương pháp tiếp cận và nâng cao năng lực nghề nghiệp, năng lực số. Điều này đặt ra nhu cầu tăng cường nghiên cứu, trao đổi học thuật và tổng kết thực tiễn nhằm làm rõ các vấn đề lý luận, thực tiễn cũng như định hướng phát triển của lĩnh vực tại Việt Nam.

Theo Ban tổ chức, hội thảo nhận được hơn 100 bài tham luận, trong đó 76 bài được lựa chọn đăng trong kỷ yếu sau quá trình phản biện. Tại hội thảo, 8 tham luận tiêu biểu của các nhà khoa học, chuyên gia, giảng viên và đại diện cơ sở thực hành đã tập trung phân tích những vấn đề lý luận và thực tiễn của công tác xã hội trong chăm sóc sức khỏe tâm thần trong bối cảnh chuyển đổi số.

Tham luận tại hội thảo, TS Nguyễn Thị Bích Thủy – Vụ Học sinh, sinh viên, Bộ GDĐT cho biết, thời gian qua, công tác xã hội trong trường học đã có nhiều chuyển biến tích cực, đặc biệt về khung pháp lý và vị trí việc làm.

Thời gian qua, Bộ GDĐT đã tham mưu, ban hành nhiều văn bản và chỉ đạo triển khai đồng bộ các hoạt động từ trung ương đến địa phương. Đáng chú ý, Thông tư 18/2025/TT-BGDĐT ban hành ngày 15/9/2025 đã hợp nhất và nâng tầm các quy định trước đây, tạo bước phát triển mới cho lĩnh vực này.

Bên cạnh kết quả đạt được, công tác xã hội trong trường học vẫn còn một số hạn chế. Theo TS Nguyễn Thị Bích Thủy, trong thời gian tới, ngành giáo dục sẽ tập trung nâng cao chất lượng theo chiều sâu, tiếp tục hoàn thiện chính sách, phát triển đội ngũ chuyên trách và tăng cường kiểm tra, giám sát, khắc phục tình trạng chồng lấn nhiệm vụ. Qua đó, công tác xã hội trong trường học sẽ phát huy hiệu quả hơn trong hỗ trợ sức khỏe tâm thần cho học sinh, sinh viên.

Các tham luận tại hội thảo cũng nhấn mạnh, sức khỏe tâm thần đang trở thành vấn đề xã hội cấp thiết dưới tác động của nhịp sống hiện đại, áp lực học tập – nghề nghiệp và môi trường số.

Trên cơ sở đó, hội thảo khẳng định vai trò ngày càng quan trọng của công tác xã hội trong phòng ngừa, phát hiện sớm, tham vấn, kết nối dịch vụ và hỗ trợ phục hồi cho các nhóm đối tượng gặp khó khăn về sức khỏe tâm thần.