Biến thể Omicron đang lan rộng trên thế giới

Hà Anh

Khi biến thể Omicron lây lan ở miền Nam châu Phi và xuất hiện ở các quốc gia trên thế giới, các nhà khoa học đang lo lắng theo dõi một trận chiến có thể quyết định tương lai của đại dịch. Liệu Delta - biến thể đang gây đại họa có bị “vượt mặt” bởi đối thủ Omicron hay không?

Thế giằng co

Một số nhà khoa học, đang nghiên cứu dữ liệu từ Nam Phi và Vương quốc Anh, cho rằng, Omicron có thể là kẻ chiến thắng.

Tiến sĩ Jacob Lemieux - người theo dõi các biến thể trong một cuộc hợp tác nghiên cứu do Đại học Harvard dẫn đầu cho biết: “Vẫn còn là những ngày đầu, nhưng ngày càng nhiều dữ liệu cho thấy, Omicron có khả năng vượt trội hơn Delta ở nhiều nơi, nếu không muốn nói là ở tất cả mọi nơi”.

Tuy nhiên, cũng có những ý kiến khác cho rằng, còn quá sớm để biết Omicron có khả năng lây lan nhanh chóng hơn Delta hay không? Hoặc nếu có, nó có thể tiếp nhận nhanh như thế nào?

Ông Matthew Binnicker, Giám đốc Virus học lâm sàng tại Mayo Clinic ở Rochester, Minnesota, Mỹ cho biết: “Đặc biệt là ở Mỹ, nơi chúng tôi đang chứng kiến sự gia tăng đáng kể của biến thể Delta, liệu Omicron có thể thay thế nó?”.

Nhiều câu hỏi quan trọng về Omicron vẫn chưa được trả lời như liệu virus gây bệnh nhẹ hơn hay nặng hơn và mức độ nó có thể làm mất khả năng miễn dịch của bệnh nhân hoặc vaccine ngừa Covid-19 thế nào?

Về vấn đề lây lan, các nhà khoa học chỉ ra những gì đang xảy ra ở Nam Phi, nơi đầu tiên phát hiện ra biến thể Omicron. Các chuyên gia y tế lo ngại, quốc gia này đang ở giai đoạn đầu của một làn sóng dịch bệnh mới có thể khiến hệ thống bệnh viện bị quá tải.

Biến thể mới đã nhanh chóng đưa Nam Phi từ giai đoạn có mức độ lây nhiễm thấp, với tỷ lệ trung bình dưới 200 ca mắc mới mỗi ngày vào giữa tháng 11, lên hơn 16.000 ca mỗi ngày vào cuối tuần trước. Theo các chuyên gia y tế, Omicron chiếm hơn 90% số ca mắc mới ở tỉnh Gauteng, Nam Phi, tâm chấn của làn sóng mới. Cùng với đó, biến thể mới đang nhanh chóng lan rộng và thống trị ở 8 tỉnh khác của Nam Phi.

Ông Willem Hanekom, Giám đốc Viện Nghiên cứu Sức khỏe Châu Phi, đồng chủ tịch của Hiệp hội Nghiên cứu Các biến thể Covid-19 của Nam Phi cho biết: “Virus đang lây lan nhanh chóng. Nếu bạn nhìn vào độ dốc của con sóng mà chúng ta đang nhìn thấy lúc này, thì đó là độ dốc lớn hơn nhiều so với ba con sóng đầu tiên mà Nam Phi đã trải qua. Điều này cho thấy rằng nó đang lây lan nhanh do đó nó có thể là một loại virus rất dễ lây lan".

Các nhà khoa học nhận định, hiện chưa rõ liệu biến thể Omicron có gây tác động ở những quốc gia khác tương tự như ở Nam Phi hay không. Ông Lemieux đánh giá, dữ liệu cho thấy điều này có thể xảy ra khi tại Anh, nơi các nhà khoa học đã tiến hành giải trình tự nhiều bộ gene, "chúng tôi chứng kiến dấu hiệu của sự gia tăng theo cấp số nhân biến thể Omicron so với Delta", ông Lemieux nói.

Chưa thể nói trước điều gì

Ở Mỹ, cũng như phần còn lại của thế giới, “vẫn còn rất nhiều điều không chắc chắn, nhưng khi bạn tập hợp các dữ liệu ban đầu lại với nhau, một bức tranh nhất quán sẽ hiện ra: dựa trên những gì chúng tôi đã quan sát được ở Nam Phi, Omicron đã ở đây và nó có khả năng trở thành chủng vượt trội trong những tuần và tháng tới và có thể gây ra sự gia tăng số lượng các ca bệnh” - ông Lemieux tiếp tục cho biết.

Cùng với đó, ông Hanekom cũng xác nhận, dữ liệu ban đầu từ Nam Phi cho thấy, tỷ lệ tái nhiễm với Omicron cao hơn nhiều so với các biến thể trước đó, cho thấy virus đang thoát khỏi khả năng miễn dịch phần nào. Nó cũng cho thấy virus dường như tập trung khiến những người trẻ tuổi mắc bệnh, chủ yếu là những người chưa được tiêm chủng, và hầu hết các trường hợp nhập viện là tương đối nhẹ.

Nhưng chuyên gia Binnicker cho biết, mọi thứ có thể diễn ra khác nhau ở những địa điểm và những nhóm bệnh nhân khác nhau trên thế giới. Ông cho rằng: “Chúng ta nên chờ đợi xem điều gì sẽ xảy ra khi những người lớn tuổi và có bệnh nền có thể nhiễm biến thể Omicron. Tình trạng ở những bệnh nhân đó là gì?".

Trong khi đó, một nghiên cứu tại Nam Phi cho thấy chủng Omicron có thể ít nghiêm trọng hơn lo ngại, khi tỷ lệ nhập viện thấp hơn đợt bùng phát vì Delta.

Dữ liệu ban đầu từ Bệnh viện Quận Tshwane tại thành phố Pretoria của tỉnh Gauteng, tâm điểm làn sóng Covid-19 hiện nay ở Nam Phi, cho thấy vào ngày 2/12, chỉ có 9 trong số 42 bệnh nhân Covid-19, tất cả đều chưa tiêm chủng, cần được điều trị và bổ sung oxy. Những người còn lại không có triệu chứng và đang được điều trị các bệnh khác, Hội đồng Nghiên cứu Y khoa Nam Phi cho hay.

Dữ liệu trên toàn tỉnh Gauteng cũng cho thấy các ca mắc Covid-19 dường như không quá nghiêm trọng, tương tự tình hình ở Pretoria. Chỉ 8% trường hợp nhập viện vì Covid-19 phải điều trị tích cực, thấp hơn nhiều so với mức 23% trong làn sóng lây nhiễm biến chủng Delta. Tỷ lệ bệnh nhân phải dùng máy thở cũng thấp hơn, giảm từ 11% xuống 2%.

Tuy nhiên, giới khoa học vẫn cảnh báo, ngay cả khi Omicron được xác nhận ít nghiêm trọng hơn so với Delta, khả năng lây lan diện rộng vẫn có thể trở thành vấn đề lớn bởi sẽ gây áp lực lên hệ thống y tế, giữa lúc tỷ lệ nhập viện vì Covid-19 tại Gauteng tăng vọt.          

Tin liên quan

Tin nổi bật

Tin cùng chuyên mục

Xem nhiều nhất