Bộ Tư pháp: Cần thận trọng trước những đề xuất liên quan đến quyền lợi người lao động

Lan Hương

Bộ Tư pháp vừa hoàn thành báo cáo thẩm định đề nghị xây dựng Luật Bảo hiểm xã hội (sửa đổi) do Bộ LĐTB&XH trình. Trong đó, cơ quan này đưa ra một số khuyến cáo đối với đề xuất giảm 50% mức hưởng nếu rút bảo hiểm xã hội một lần cũng như giảm năm đóng bảo hiểm xã hội để hưởng lưu hưu từ 20 năm xuống 15 năm mà hiện dư luận đang rất quan tâm.

Bộ Tư pháp: Cần thận trọng trước những đề xuất liên quan đến quyền lợi người lao động
Ảnh hưởng dịch Covid-19 khiến việc mở rộng số người tham gia BHXH ngày càng khó khăn.

Tránh tâm lý hoang mang

Trước thực trạng số người rút bảo hiểm xã hội 1 lần gia tăng trong thời gian gần đây, tại Dự thảo Luật Bảo hiểm xã hội sửa đổi Bộ LĐTB&XH đề xuất, giải pháp điều chỉnh quy định điều kiện hưởng bảo hiểm xã hội một lần theo hướng "Người lao động chưa đến tuổi nghỉ hưu mà sau một năm không tham gia bảo hiểm xã hội đề nghị hưởng bảo hiểm xã hội một lần thì mức hưởng cho mỗi năm đóng BHXH bằng một lần mức tiền lương bình quân tháng đã đóng bảo hiểm xã hội. Trường hợp người lao động đến tuổi nghỉ hưu nhưng không đủ điều kiện hưởng lương hưu hằng tháng, hoặc người lao động mắc bệnh hiểm nghèo, hoặc ra nước ngoài để định cư hợp pháp thì mức hưởng cho mỗi năm đóng bảo hiểm xã hội bằng hai lần mức tiền lương bình quân tháng đã đóng BHXH..."

Đối với đề xuất trên, Bộ Tư pháp cho rằng Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014 đã quy định cụ thể, chặt chẽ các trường hợp người lao động được hưởng bảo hiểm xã hội một lần (điều 60 và điều 77). Hơn nữa việc ban hành Nghị quyết 93/2015 của Quốc hội về sửa Điều 60 của Luật Bảo hiểm xã hội trước đây chỉ mang tính chất tạm thời, xuất phát từ thực tế đời sống và nguyện vọng của người lao động làm việc trong các KCN, các doanh nghiệp có thời gian đóng ngắn, có nhu cầu nhận BHXH một lần để trang trải cuộc sống trước mắt.

Đồng thời, do việc triển khai công tác thông tin tuyên truyền, giải thích chính sách chưa được quan tâm đúng mức, kịp thời nên người lao động chưa hiểu được ý nghĩa, mục đích của các quy định mới của Luật BHXH năm 2014, đặc biệt là quy định về giải quyết BHXH một lần.

"Việc thực hiện giải pháp này có thể dẫn đến mức hưởng bảo hiểm xã hội một lần thấp hơn so với mức hưởng hiện nay. Do đó, để tránh gây ra những phản ứng xã hội không tốt như trường hợp Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014, đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu, đánh giá kỹ tác động chính sách, nhất là về lộ trình giải quyết chế độ BHXH một lần, tránh gây ra tâm lý hoang mang cho người lao động. Từ đó đề xuất giải pháp khả thi, hiệu quả, hợp lý…" - Bộ Tư pháp nhấn mạnh.

Cần dựa trên đánh giá tác động cụ thể

Nhằm gia tăng số lượng người sau độ tuổi nghỉ hưu được hưởng lương hưu, phù họp với tinh thần, mục tiêu mà Nghị quyết số 28/NQ-TW đặt ra, Bộ LĐTB&XH đề  xuất giảm thời gian đóng vào quỹ bảo hiểm xã hội từ 20 năm xuống 15 năm để nhiều người hưởng lương hưu.

Đối với đề xuất này, Bộ Tư pháp cho rằng giải pháp này sẽ góp phần thúc đẩy gia tăng số lượng người sau độ tuổi nghỉ hưu được hưởng lương hưu, phù hợp với tinh thần, mục tiêu của Nghị quyết 28 của Ban chấp hành Trung ương Đảng về các chính sách bảo hiểm xã hội. Đây là một trong những chính sách lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người lao động và đảm bảo cân đối quỹ bảo hiểm xã hội.

Tuy nhiên, Bộ Tư pháp cho rằng nếu đóng với thời gian ngắn, mức lương hưu người lao động nhận được thấp, có thể không đảm bảo mức sống tối thiểu cho người lao động khi nghỉ hưu và có thể dẫn đến nguy cơ phải điều chỉnh lương hưu đối với người có lương hưu thấp trong tương lai, tạo gánh nặng cho ngân sách nhà nước.

“Dự thảo báo cáo đánh giá tác động chính sách chỉ mới đưa ra các nhận xét chung chung, chưa phân tích kỹ các tác động chính sách, chưa làm rõ tỉ lệ lương hưu tương ứng như thế nào với thời gian đã giảm dần (giữ nguyên mức hưởng 45% như hiện hành hay giảm xuống tỉ lệ nào mà vẫn đảm bảo điều kiện sống của người lao động). Do đó, để đảm bảo tính khả thi cơ quan chủ trì soạn thảo bổ sung đánh giá tác động của chính sách này” – Bộ Tư pháp chỉ rõ.

Một trong vấn đề được Bộ Tư pháp đề cập trong báo cáo đó là sửa đổi cách tính mức bình quân tiền lương đóng bảo hiểm xã hội để tính lương hưu theo hướng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội của người lao động.

Với đề xuất này Bộ Tư pháp cho rằng, cách tính như vậy có thể xung đột với nguyên tắc cơ bản của bảo hiểm xã hội là "đóng - hưởng". Bởi hiện người lao động đang tham gia ở mức tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội trên mức trung bình có thể bị giảm quyền lợi thụ hưởng. Vì vậy, Bộ Tư pháp đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo đánh giá tác động kỹ về kinh tế - xã hội.

“Việc đề xuất giải pháp chính sách mới cần tính đến yếu tố ổn định và có sự kế thừa, tránh gây "sốc" cho người lao động, dẫn đến việc phải xử lý tình huống khi có sự chênh lệch lương hưu của người lao động nghỉ hưu ở các giai đoạn giáp ranh” – Bộ Tư pháp nhấn mạnh.

Tin liên quan

Tin nổi bật

Tin cùng chuyên mục

'Tết nhân ái' cho người dân nghèo

'Tết nhân ái' cho người dân nghèo

Trung tâm Truyền hình Nhân đạo phối hợp với UBND tỉnh Lạng Sơn tổ chức Chương trình “Tết Nhân ái 2022” cho các gia đình chính sách, người nghèo, nạn nhân chất độc da ...

Xem nhiều nhất