Câu chuyện của vùng đất Yemen lịch sử nghìn đời

Mai Nguyễn (Theo The Guardian)

Tại vùng đất Hadhramaut và Al Mahrah ở Yemen, có khoảng 500 ngôi nhà cao tầng được xây bằng gạch bùn và được UNESCO tuyên bố là di sản thế giới vào năm 1982.

Thành phố nơi có những bức tường bao quanh từ thế kỷ 16, thành phố Shibam ở Wadi Hadhramaut (Seiyun), hiện là nơi sinh sống của khoảng 7.000 người. Thành phố có khoảng 500 ngôi nhà cao tầng được xây bằng gạch bùn và được UNESCO vinh danh là di sản thế giới vào năm 1982.

Trong những năm gần đây, các phần tử cực đoan đã tổ chức nhiều cuộc tấn công nhắm vào thành phố, bao gồm một vụ đánh bom xe hơi của các chiến binh Hồi giáo vào năm 2015, làm hư hại một số các tòa nhà.

Thành phố Seiyun, nơi có tường bao quanh thế kỷ 16 Shibam, ở Wadi Hadhramaut, hiện là nơi sinh sống của khoảng 7.000 người. Ảnh: The Guardian.
Thành phố Seiyun, nơi có tường bao quanh thế kỷ 16 Shibam, ở Wadi Hadhramaut, hiện là nơi sinh sống của khoảng 7.000 người. Ảnh: The Guardian.
Một nhóm nam sinh chơi bóng vào lúc hoàng hôn ở Tarim, Hadhramaut. Ảnh: The Guardian.
Một nhóm nam sinh chơi bóng vào lúc hoàng hôn ở Tarim, Hadhramaut. Ảnh: The Guardian.

Trung tâm của thị trấn lịch sử này là nhà thờ Hồi giáo Al-Mihdar với ngọn tháp cao nhất ở Yemen.

Được bao quanh bởi một bức tường thành kiên cố, thành phố lịch sử từ thế kỷ 16 là một trong những ví dụ lâu đời nhất và tốt nhất trên thế giới về quy hoạch đô thị dựa trên xây dựng nhà cao tầng.

Vào những năm 1930, nhà văn du lịch Freya Stark đã từng đi qua Shibam và đặt biệt danh cho thành phố là "Manhattan của sa mạc".

Những người chăn gia súc ở Yemen thường đội một chiếc mũ truyền thống làm từ lá cọ tết, được thiết kế để giữ mát cho người mặc.

Những người đàn ông tập trung vào lúc hoàng hôn ở quảng trường trung tâm ở Shibam. Ảnh: The Guardian.
Những người đàn ông tập trung vào lúc hoàng hôn ở quảng trường trung tâm ở Shibam. Ảnh: The Guardian.
Một người chăn cừu cùng đàn dê của mình ở thung lũng sa mạc Wadi Dawan, Hadhramaut, một khu vực được coi là linh thiêng nhất ở Yemen. Ảnh: The Guardian.
Một người chăn cừu cùng đàn dê của mình ở thung lũng sa mạc Wadi Dawan, Hadhramaut, một khu vực được coi là linh thiêng nhất ở Yemen. Ảnh: The Guardian.
Một người nuôi ong ở Wadi Dawan, một khu vực nổi tiếng thế giới về mật ong. Ảnh: The Guardian.
Một người nuôi ong ở Wadi Dawan, một khu vực nổi tiếng thế giới về mật ong. Ảnh: The Guardian.

Ngôi làng Haid Al-Jazil 500 tuổi nằm trên một tảng đá khổng lồ phía trên thung lũng Dawan ở Hadhramaut. Từng là nơi sinh sống của hàng trăm người, giờ đây khu vực này trở nên hoang vắng do nhiều dân làng đã di cư đến Arab Saudi trong hơn 30 năm qua.

Một cuộc điều tra dân số năm 2004 cho thấy 17 người đã bị bỏ lại trong ngôi làng gạch bùn. Ngày nay, con số này chỉ còn lại 1 cư dân.

Ngôi làng Haid Al-Jazil 500 tuổi nằm trên một tảng đá khổng lồ phía trên thung lũng Dawan ở Hadhramaut. Ảnh: The Guardian.
Ngôi làng Haid Al-Jazil 500 tuổi nằm trên một tảng đá khổng lồ phía trên thung lũng Dawan ở Hadhramaut. Ảnh: The Guardian.
Nhiều năm mưa lớn, xói mòn và thiếu sự bảo trì thường xuyên đã khiến gần 70% ngôi nhà ở Haid Al-Jazil chìm trong đống đổ nát. Ảnh: The Guardian.
Nhiều năm mưa lớn, xói mòn và thiếu sự bảo trì thường xuyên đã khiến gần 70% ngôi nhà ở Haid Al-Jazil chìm trong đống đổ nát. Ảnh: The Guardian.
Những người đàn ông chơi cờ vào lúc hoàng hôn ở Wadi Dawan, gần làng Haid al-Jazil. Ảnh: The Guardian.
Những người đàn ông chơi cờ vào lúc hoàng hôn ở Wadi Dawan, gần làng Haid al-Jazil. Ảnh: The Guardian.
Ngôi làng của Sif, Wadi Dawan. Ảnh: The Guardian.
Ngôi làng của Sif, Wadi Dawan. Ảnh: The Guardian.

Những người đàn ông Bedouin đứng xung quanh đống lửa trại của họ giữa quận Rumah và Khu phố trống, một sa mạc cát bao gồm hầu hết một phần ba phía nam của bán đảo Arab.

Tại đây, cộng đồng Mahra Bedouins nuôi lạc đà và dê trong sự cách ly tương đối, phân chia thời gian của họ giữa thị trấn và sa mạc.

Đống lửa trại của họ giữa quận Rumah và Khu phố trống. Ảnh: The Guardian.
Đống lửa trại của họ giữa quận Rumah và Khu phố trống. Ảnh: The Guardian.
Một phụ nữ và đứa con nghỉ ngơi trước một ngôi nhà tạm bợ tại con đường giữa Al Ghaydah và làng Khyseet, gần Haswayn. Ảnh: The Guardian.
Một phụ nữ và đứa con nghỉ ngơi trước một ngôi nhà tạm bợ tại con đường giữa Al Ghaydah và làng Khyseet, gần Haswayn. Ảnh: The Guardian.
Hai cậu bé nhìn những chiếc thuyền đánh cá rời khỏi Khyseet. Ảnh: The Guardian.
Hai cậu bé nhìn những chiếc thuyền đánh cá rời khỏi Khyseet. Ảnh: The Guardian.

Ngày nay, vấn đề lớn nhất mà ngư dân phải đối mặt không phải là thiếu cá mà là thiếu nhiên liệu cho tàu thuyền của họ. Nguồn cung cấp khí đốt cạn kiệt đã hạn chế đánh bắt cá, và giá công cụ và nhiên liệu đã tăng mạnh giữa các cuộc xung đột.

Theo Hội đồng Người tị nạn Na Uy, cuộc chiến đã khiến ngành đánh cá của Yemen thiệt hại 6,9 tỷ USD thông qua những thiệt hại đối với các bến cảng, trung tâm cập bến và tàu thuyền.

Một ngư dân quay trở lại bờ với số cá đánh bắt được trong ngày tại làng Sayhut, giữa Itab và Sharkhut. Ảnh: The Guardian.
Một ngư dân quay trở lại bờ với số cá đánh bắt được trong ngày tại làng Sayhut, giữa Itab và Sharkhut. Ảnh: The Guardian.

Trước khi cuộc xung đột bắt đầu vào năm 2015, ngành đánh cá của Yemen đã sử dụng hơn nửa triệu người lao động và từng là ngành kinh tế lớn thứ hai của đất nước sau dầu khí. Chiến tranh đã tàn phá lĩnh vực này và các báo cáo địa phương ước tính rằng hơn một phần ba ngư dân đã rời bỏ ngành này kể từ năm 2015.

Đàn ông Yemen thường nhai "khat" - một loại cây trồng mang lại thu nhập cao cho nông dân. Loài thực vật có hoa này đã được sử dụng như một chất kích thích trong nhiều thế kỷ ở bán đảo Arab. Năm 2000, "khat" chiếm 30% nền kinh tế Yemen theo ước tính của Ngân hàng Thế giới.

Khoảng 40% nguồn cung cấp nước của đất nước là để tưới cây. Việc trồng "khat" tràn lan đã làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu nước kéo dài nghiêm trọng và đóng một vai trò quan trọng trong nạn đói.

Thành phố cũng đã chứng kiến ​​một sự bùng nổ di cư kể từ năm 2015, khi người dân chạy trốn khỏi cuộc chiến ở phía bắc.

Một ngư dân ở làng Khyseet đội một ngọn đèn trên đầu. Ảnh: The Guardian.
Một ngư dân ở làng Khyseet đội một ngọn đèn trên đầu. Ảnh: The Guardian.
Một gia đình bị kẹt xe ở Al Ghaydah, thành phố ven biển thuộc tỉnh Al Mahrah, nơi có cảm giác như một thị trấn biên giới giữa nam và bắc Yemen. Ảnh: The Guardian.
Một gia đình bị kẹt xe ở Al Ghaydah, thành phố ven biển thuộc tỉnh Al Mahrah, nơi có cảm giác như một thị trấn biên giới giữa nam và bắc Yemen. Ảnh: The Guardian.

Tin liên quan

Tin cùng chuyên mục

Bộ móng tay dài hơn 13 mét

Bộ móng tay dài hơn 13 mét

Bà Diana Amstrong, 63 tuổi, sống tại Minnesota (Mỹ) rất tự hào khi giành được kỷ lục Guinness thế giới cho bộ móng tay có tổng chiều dài hơn 13,06m, sau 25 năm không ...
Nắng nóng, châu Âu báo động đỏ

Nắng nóng, châu Âu báo động đỏ

Châu Âu vẫn chìm trong mùa hè dữ dội. Ngay cả nước Anh - “xứ sở sương mù” cũng có những ngày nóng tới 40 độ C, người dân London đã phải sống trong những ngày nắng ...

Xem nhiều nhất