Châu Âu yêu cầu Iran ngừng vi phạm Thỏa thuận hạt nhân

Linh Chi

Các nước châu Âu hôm 10/7 đã đồng loạt lên tiếng kêu gọi Iran đảo ngược động thái tăng mức độ làm giàu uranium, trong lúc một đặc phái viên của Pháp đã có mặt ở Tehran để thúc đẩy các nỗ lực cứu vãn Thỏa thuận hạt nhân ký kết năm 2015.

Châu Âu yêu cầu Iran ngừng vi phạm Thỏa thuận hạt nhân

 Iran đã làm giàu uranium vượt mức 4,5%.  (Nguồn: AP).

EU đồng loạt lên tiếng

Thỏa thuận được ký kết giữa Iran và các siêu cường thế giới hứa hẹn sẽ gỡ bỏ các lệnh trừng phạt, mang lại lợi ích kinh tế và chấm dứt sự cô lập của cộng đồng quốc tế đối với nước Cộng hòa Hồi giáo để đổi lấy việc nước này hạn chế chương trình hạt nhân. Tuy nhiên, Tehran nói rằng họ đã mất kiên nhẫn trước sự chây ì của các nước châu Âu, sau khi Mỹ rút khỏi Thỏa thuận này.

Các bên châu Âu tham gia Thỏa thuận cùng với Ngoại trưởng một số nước đã kêu gọi Tehran dừng các hành động vi phạm Thỏa thuận.

“Họ cần phải có hành động phù hợp bằng cách dừng các hoạt động này và tuân thủ hoàn toàn JCPOA (Kế hoạch hành động chung toàn diện) mà không được chậm trễ” – tuyên bố chung của EU và Ngoại trưởng các nước Pháp, Đức, Anh nêu rõ.

Theo Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) – bên chuyên trách theo dõi cam kết của Iran đối với Thỏa thuận hạt nhân – Iran hiện đang vi phạm 2 điều khoản trong Thỏa thuận.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã cử nhiều cố vấn ngoại giao hàng đầu của ông tới Tehran sau khi Iran tuyên bố trong hôm đầu tuần này rằng họ đã làm giàu uranium vượt mức 4,5% - trên mức 3,67% được cho phép trong Thỏa thuận hạt nhân. Ngoại trưởng Pháp Jean-Yves Le Drian cho hay, ông Emmanuel Bonne đã có mặt ở Tehran từ chiều thứ Ba. Tại đây, ông Bonne sẽ có cuộc họp với Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia tối cao Iran Ali Shamkhani.

Iran dọa thay đổi chính sách

Thỏa thuận hạt nhân 2015 được mô tả là chiến thắng về mặt ngoại giao, chống lại chủ nghĩa đa phương và là một bước tiến lớn trong nỗ lực ngăn chặn phổ biến vũ khí hạt nhân.

Nhưng sau khi Mỹ rút khỏi Thỏa thuận vào tháng 5/2018 và tái áp đặt các đòn trừng phạt nhằm vào Iran – đặc biệt nhằm vào ngành dầu khí và ngân hàng – tương lai của Thỏa thuận trở nên mờ mịt. Trong bối cảnh nền kinh tế Iran suy thoái, Tehran yêu cầu các bên ký kết còn lại – đặc biệt là Pháp, Đức và Anh – thực hiện cam kết mang lại lợi ích kinh tế và giúp họ né các đòn cấm vận của Mỹ.

Tuy nhiên, có điều ngày càng trở nên rõ ràng là điều đó không hề đơn giản, và Iran – nước có nền kinh tế dựa dẫm nặng nề vào xuất khẩu dầu mỏ - tuyên bố rằng họ sẽ thay đổi chính sách “kiên nhẫn chiến lược”.

Tháng 5 vừa qua, thời điểm tròn 1 năm Mỹ rút khỏi Thỏa thuận hạt nhân, Tổng thống Iran Hassan Rouhani nói rằng cứ sau mỗi 60 ngày Iran sẽ lại tạm ngừng tuân thủ 1 điều khoản trong Thỏa thuận hạt nhân để gây sức ép cho các bên ký kết còn lại thực hiện lời hứa hẹn của họ. Căng thẳng tiếp tục gia tăng khi Mỹ triển khai 1 hàng không mẫu hạm, nhiều máy bay ném bom và thêm binh sĩ tới Trung Đông để đối phó với “mối đe dọa” từ Iran.

Trong tháng này, IAEA đã xác nhận rằng Iran đã vượt ngưỡng khối lượng uranium làm giàu mức thấp được cho phép trong Thỏa thuận là 300 kg. Cuối tuần trước, Tổng thống Macron đã có cuộc điện đàm kéo dài 1 giờ đồng hồ với người đồng cấp Iran, trong đó ông Macron nói rằng ông muốn “tìm hiểu về các điều kiện để nối lại cuộc đàm phán giữa tất cả các bên. Trong hôm đầu tuần này, Nhà Trắng cũng xác nhận thông tin về cuộc điện đàm.

Tuy nhiên, trong bối cảnh căng thẳng hiện nay, rõ ràng là những người từng có quan điểm ủng hộ Thỏa thuận hạt nhân ở Iran đã mất niềm tin vào Mỹ và EU.

Tin nổi bật

Tin cùng chuyên mục

Những nỗ lực vượt thoát Covid-19

Những nỗ lực vượt thoát Covid-19

Cuộc chiến chống đại dịch Covid-19 của nhân loại được cho là đã tạo được bước ngoặt quan trọng khi các chiến dịch tiêm chủng vaccine được triển khai ào ạt.
Bắt được tôm hùm vàng

Bắt được tôm hùm vàng

Ông Marly Babb, làm nghề đánh bắt cá, mới đây đã bắt được một con tôm hùm quý hiếm ở cảng Tenant (bang Maine, Mỹ).

Tin nóng

Xem nhiều nhất