: toasoandko@gmail.com | : (04) 38.228.302
Liên hệ Quảng cáo: (04)39.431.943 - (04)39.447.011
11:43:48 27/02/2014

Tranh chấp lao động diễn biến phức tạp, vì sao?

Tại hội thảo Định hướng chiến lược phòng ngừa và giải quyết tranh chấp lao động (TCLĐ) do Bộ LĐTB&XH tổ chức trong hai ngày 25 và 26-2 tại TP.Hồ Chí Minh, ông Lê Xuân Thành - Phó Vụ trưởng Vụ Lao động – Tiền lương (Bộ LĐTB&XH) khẳng định: Tình trạng TCLĐ đang gia tăng về phạm vi và lan rộng ra nhiều tỉnh thành trong cả nước.

Tranh chấp lao động  diễn biến phức tạp, vì sao?

Tranh chấp lao động vẫn liên tiếp xảy ra trong thời gian gần đây

Bị áp đặt về quyền lợi

Nói về thực trạng đình công tại Việt Nam thời qua, ông Thành cho biết: Năm 2013 cả nước xảy ra 355 cuộc TCLĐ. Trong 2 tháng đầu năm nay đã xảy gần 30 cuộc đình công, bình quân mỗi năm cả nước có gần 245 cuộc đình công. Trong đó, tập trung chủ yếu tại TP.Hồ Chí Minh chiếm 21,7%, Bình Dương 27%, Đồng Nai 20,6%, các tỉnh thành khác chiếm 30,61%. Đặc biệt, giai đoạn trước năm 2012, khoảng 80% số cuộc đình công xảy ra tại các doanh nghiệp (DN) FDI, sau đó mới đến các DN dân doanh. Thời gian gần đây, số vụ tranh chấp lao động bắt đầu đổi chiều theo hướng giảm tranh chấp ở DN FDI và gia tăng ở DN dân doanh.

Điều đáng ngại là ngoài những địa bàn "nóng” trước đây, tình trạng đình công đang chuyển hướng lan rộng sang các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long, Đồng bằng sông Hồng, Thanh Hóa… Trong khi đó, vai trò hoạt động của công đoàn cơ sở tại DN còn mờ nhạt và chưa đủ mạnh, các vụ TCLĐ cũng diễn ra tự phát, không xuất phát từ quá trình thương lượng, không có vai trò lãnh đạo của công đoàn cơ sở. 

Đồng quan điểm trên, ông Phạm Duy Bắc - Công đoàn các Khu chế xuất – Khu công nghiệp TP.HCM cho rằng: Khả năng giải quyết TCLĐ của tổ chức công đoàn tại cơ sở còn hạn chế, chưa phát huy được vai trò là chủ thể thương lượng. Đại diện Sở LĐTB&XH TP.Hồ Chí Minh lý giải thêm: Nội dung tranh chấp còn nằm ngoài phạm vi điều chỉnh của các quy định pháp luật lao động như chất lượng bữa ăn giữa ca, việc nâng mức lương chưa đáp ứng được nhu cầu sống thiết yếu của người lao động (NLĐ)… Do đó, thay vì đình công là vũ khí sau cùng để giải quyết TCLĐ tập thể lại trở thành công cụ đầu tiên của tập thể NLĐ.

Không hiểu văn hóa Việt

Đánh giá tình hình quan hệ lao động hiện nay, ông Bắc nhìn nhận: NLĐ đang có sự chuyển đổi từ ngưng việc để đòi hỏi những điều hợp pháp là quyền sang những yêu cầu cao hơn luật là lợi ích nhằm cải thiện chất lượng cuộc sống của mình. Nguyên nhân là do mức lương và các khoản phụ cấp tuy đúng quy định của pháp luật nhưng không đáp ứng được mức sống tối thiểu của NLĐ, trong khi vấn đề xin việc không còn là áp lực đối với NLĐ. Mặt khác, DN vì lợi nhuận, đặt ra những quy định không phù hợp với văn hóa cũng như pháp luật lao động Việt Nam, áp dụng chính sách tại nơi làm việc không rõ ràng, xử lý kỷ luật, sa thải lao động không đúng quy định… là những nguyên nhân làm gia tăng số vụ TCLĐ.

Nhiều đại biểu cho rằng: Để ngăn ngừa và kéo giảm TCLĐ trong thời gian tới cần phát triển và chia sẻ các điển hình về đối thoại xã hội và thương lượng tập thể trong cộng đồng DN. Lập Ban chỉ đạo và tổ công tác liên ngành về giải quyết đình công tại mỗi địa phương, xử lý nghiêm những trường hợp cố tình vi phạm pháp luật lao động, xây dựng thí điểm mô hình hoạt động của hệ thống trọng tài lao động tại một số tỉnh trọng điểm, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật lao động cho các bên liên quan.

MINH QUANG