Công trình thuỷ điện cũng có thể tác động đến sạt lở đất

Mai Loan - Việt Thắng

Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng cho biết, để xây dựng công trình hồ, đập thủy lợi, thuỷ điện cũng có tác động tiêu cực đến môi trường, tác động đến sự ổn định của kết cấu đất đá nên cũng có thể tác động đến sạt lở đất.

Công trình thuỷ điện cũng có thể tác động đến sạt lở đất
Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng. (Ảnh: Quang Vinh).

Cuối chiều 6/11, giải trình trước Quốc hội về nguyên nhân, giải pháp ứng phó thiên tai, Phó Thủ tướng cho biết: Đợt mưa lũ kéo dài cùng với cơn bão số 9, cơn bão mạnh nhất trong 20 năm trở lại đây vừa xảy ra ở các tỉnh miền Trung đã gây thiệt hại nặng nề về tính mạng và tài sản của người nhân và của nhà nước.

Đợt thiên tai này đã được sự quan tâm chia sẻ của cử tri và nhân dân cả nước đặc biệt là ý kiến chia sẻ của nhiều vị Đại biểu Quốc hội về những nỗ lực của hệ thống chính quyền trong: phòng chống thiên tai; những tồn tại và nguyên nhân, giải pháp cần phải làm trong thời gian tới để giảm thiểu thiệt hại do thiên tai gây ra, bảo vệ tính mạng và tài sản của người dân.

Đề cập đến nguyên nhân chính của sạt lở đất, theo Phó Thủ tướng trước hết nói về rừng. Trong những năm vừa qua, thực hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước để phủ xanh đất trống, đồi núi trọc, phát triển kinh tế rừng thì rừng Việt Nam đã để phục hồi nhanh chóng.

Năm 1995 chỉ còn 28% nhưng đến nay độ che phủ rừng của Việt Nam đã đạt trên 41%, đứng thứ 50/193 quốc gia và vùng lãnh thổ. Tuy nhiên, chất lượng rừng của nước ta còn thấp do thời gian dài rừng tự nhiên chúng ta bị phá để phát triển kinh tế. Rừng mới, chất lượng rừng không cao.

“Tình trạng phá rừng để làm nương rẫy, trồng cây công nghiệp, phát triển kinh tế vẫn chưa được ngăn chặn triệt để và có hiệu quả, đặc biệt là tình trạng phá rừng, lấy gỗ, xây nhà thì cũng ảnh hưởng đến rừng, chưa được kiểm soát. Từ đó đã ảnh hưởng đến bảo vệ môi trường, giữ nước ngọt và cũng là một nhân tố gây sạt lở đất khi có mưa lũ”-Phó Thủ tướng cho hay.

Phó Thủ tướng cũng cho rằng, việc đầu tư xây dựng các công trình hạ tầng, kết cấu hạ tầng phục vụ phát triển kinh tế xã hội tại các khu vực miền núi như các công trình giao thông, đường dây tải điện, hệ thống đường ống đã làm thay đổi địa hình, tác động tới ổn định kết cấu địa chất và dễ gây sạt lở đất. Mặt khác, việc xây dựng các công trình giao thông, các công trình xây dựng khác cũng gây cản trở thoát lũ làm cho lũ dâng cao. Bên cạnh đó việc xây dựng các công trình nhà ở, các công trình bệnh viện, trường học, công sở, các điểm dân cư tự phát tại khu vực miền núi thiếu nghiên cứu yếu tố địa chất cũng là nhân tố tác động làm sạt lở đất đá trong mùa mưa lũ.

Đề cập đến vấn đề hồ thủy lợi, thủy điện, Phó Thủ tướng cho biết: Hiện nay nước ta có trên 7.500 hồ thủy lợi, thủy điện đã đưa vào vận hành khai thác với dung tích khoảng 70 tỷ mét khối nước, trong đó có 437 hồ thủy điện, thủy lợi. Trong những năm qua các hồ, đập thủy lợi, thủy điện có vai trò rất quan trọng trong việc đảm bảo an ninh nguồn nước nước, đáp ứng nguồn nước ngọt cho sản xuất và sinh hoạt của người dân, góp phần cắt lũ, điều tiết nước cho mùa cạn, tạo nguồn điện rất lớn, chiếm khoảng 30 % tổng công suất nguồn điện.

Tuy nhiên Phó Thủ tướng cũng cho rằng, để xây dựng công trình hồ, đập thủy lợi, thuỷ điện cũng có tác động tiêu cực đến môi trường, vì các công trình hồ thủy lợi, thủy điện đa số đều xây dựng ở khu vực trung du, miền núi nên sẽ ảnh hưởng đến diện tích rừng. Đồng thời việc xây dựng các công trình còn tác động đến sự ổn định của kết cấu đất đá nên cũng có thể tác động đến sạt lở đất.

Về nhiệm vụ, giải pháp trong thời gian tới, Phó Thủ tướng cho rằng, cần tiếp tục hoàn thiện thể chế liên quan đến phòng, chống thiên tai, đặc biệt tập trung xây dựng các nghị định hướng dẫn Luật Phòng chống thiên tai. Rà soát lại các kịch bản biến đổi khí hậu để từ đó làm cơ sở xây dựng các phương án ứng phó. Xây dựng các quy hoạch quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch ngành, lĩnh vực, quy hoạch đô thị, quy hoạch tỉnh gắn với ứng phó biến đổi khí hậu và chống phòng, chống thiên tai. Trên cơ sở đó xây dựng xây dựng các bản đồ cảnh báo khu vực có nguy cơ lũ ống, lũ quét, sạt lở đất nguy hiểm với tỷ lệ thích hợp. Trên cơ sở bản đồ, sẽ quy hoạch, phân bổ lại, bố trí lại dân cư và có những chủ trương đầu tư để đảm bảo an toàn cho người dân.

“Cần xây dựng hệ thống cảnh báo sớm để kịp thời sơ tán khẩn cấp trước khi có sạt lở đất, lũ quét. Kiểm soát chặt chẽ việc đầu tư xây dựng các công trình hạ tầng kinh tế xã hội gắn với ứng phó biến đổi khí hậu và chống thiên tai như các công trình giao thông miền núi, các công trình hồ, đập thủy lợi, thủy điện, đặc biệt là công trình thủy điện nhỏ. Sửa chữa, nâng cấp đảm bảo an toàn các công trình hồ, đập đê điều, đầu tư chống sạt lở bờ sông, bờ biển. Rà soát, sửa chữa, cải tạo công trình giao thông gây cản trở thoát lũ, đầu tư nâng cấp các khu neo đậu tàu thuyền đảm bảo tránh lũ an toàn” - Phó Thủ tướng cho hay.

Tin liên quan

Tin nổi bật

Tin cùng chuyên mục

Tin nóng

Xem nhiều nhất