Loài chuột tuyệt chủng xuất hiện trở lại

Phùng Hải Lý

Chuột đá Lào là loài sống sót duy nhất của họ thú cổ Diatomydae đã bị xem là tuyệt chủng từ kỷ Miocence, cách đây khoảng 11 triệu năm, bất ngờ xuất hiện ở rừng Trường Sơn.

Loài chuột tuyệt chủng xuất hiện trở lại

Các nhà khoa học vừa thực hiện cuộc điều tra đa dạng sinh học thú nhỏ ở Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng (tỉnh Quảng Bình) và công bố loài chuột phát hiện tại khu vực rừng Trường Sơn ở xã Thượng Hóa, huyện Minh Hóa - chính là loài sống sót duy nhất của họ thú cổ Diatomyidae đã bị xem là tuyệt chủng cách đây 11 triệu năm trước. Phát hiện này đã bổ sung cho danh mục thú Việt Nam thêm một loài mới và một họ mới (Diatomyidae).

Trước đó, năm 2005, các nhà khoa học lần đầu tiên phát hiện ra loài thú lạ này ở Khu Bảo tồn đa dạng sinh học Quốc gia Hin Nậm Nô (Khăm Muộn, Lào) có hình dạng loài chuột và đặt tên là chuột đá Lào Laonastes aenigmamus.

Khi các nhà khoa học so sánh các đặc điểm hình thái của chuột đá Lào với các mẫu hóa thạch của họ thú cổ Diatomydae và khẳng định chuột đá Lào là loài sống sót duy nhất của họ thú cổ Diatomydae đã bị xem là tuyệt chủng từ kỷ Miocence, cách đây khoảng 11 triệu năm.

Tiếp đó vào cuối năm 2011, trong khi thực hiện điều tra đa dạng sinh học thú nhỏ ở Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng (Quảng Bình), các nhà khoa học tiếp tục thu được 4 mẫu vật của một loài thú lạ ở xã Thượng Hóa, huyện Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình. Phân tích so sánh các đặc điểm hình thái ngoài, các số đo kích thước cơ thể và đặc điểm hình thái sọ của các mẫu vật này, các nhà khoa học xác định loài chuột phát hiện tại xã Thượng Hóa chính là loài chuột đá lào Laonastes aenigmamus.

Điều thú vị là loài chuột đá Lào được xem là một hiện tượng “hiệu ứng hồi sinh” của họ Diatomyidae. Hiệu ứng hồi sinh là một hiện tượng liên quan đến các phát hiện hóa thạch sinh vật, nói về sự tái xuất hiện của một bậc phân loại sau một thời gian dài hàng triệu năm không có ghi nhận và được xem là đã bị tuyệt chủng. Việc phát hiện ra loài chuột đá Lào đại diện sống của họ Diatomyidae được cho là tuyệt chủng cách đây 11 triệu năm là một ví dụ điển hình về hiệu ứng hồi sinh rất hiếm gặp ở các loài thú.

Sau đó, khi phát hiện loài chuột tìm được tại ở xã Thượng Hóa, huyện Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình các nhà khoa học nhận thấy loài chuột này giống với loài chuột đá Lào. Đồng bào Rục tại xã Thượng Hóa gọi loài chuột mà họ bắt được là “Knê Củng”. Sau đó, các nhà khoa học đặt tên cho loài chuột này là “Chuột Trường Sơn”, tiếng Anh là Annamite Rat.

Chuột Trường Sơn hoạt động về đêm và thức ăn chủ yếu là thực vật. Đây cũng là loài chuột đặc biệt khác lạ so với loài chuột thông thường khi chỉ mang thai một con duy nhất. Chính vì sự đặc biệt của loài chuột này, các nhà khoa học và các cơ quan chức năng đã xây dựng các biện pháp bảo tồn đồng thời tuyên truyền vận động người dân địa phương không săn bắt chuột Trường Sơn.

Cơ quan chức năng cũng xây dựng quy chế và cam kết bảo vệ chuột Trường Sơn và sinh cảnh của nó, kèm theo các hoạt động hỗ trợ phát triển cộng đồng nâng cao đời sống. Đặc biệt, giúp đỡ các gia đình người Rục ở Thượng Hóa phát triển chăn nuôi gia súc, tạo nguồn thực phẩm thay thế và nâng cao đời sống để khuyến khích họ không săn bắt động vật rừng, không chặt phá rừng.

Tin nổi bật

Tin cùng chuyên mục

Lạp sườn gác bếp

Lạp sườn gác bếp

Lạp sườn gác bếp (hay còn gọi lạp xưởng), lạp sườn hun khói là đặc sản mang nét độc đáo riêng của đồng bào dân tộc vùng miền núi Lạng Sơn, Yên Bái, Cao Bằng, Sơn La.
Dạy tiếng Việt cho trẻ em dân tộc thiểu số

Dạy tiếng Việt cho trẻ em dân tộc thiểu số

Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Ba Cụm Nam, huyện miền núi Khánh Sơn (tỉnh Khánh Hòa), học sinh đều là người dân tộc Raglai, đa số các em đều nói tiếng mẹ đẻ khi ...
Tháng 9 lên Mù Cang Chải

Tháng 9 lên Mù Cang Chải

Cứ đến tháng 9, những người ưa khám phá du lịch khắp mọi miền lại lên đường đến với Mù Cang Chải, nơi có mùa lúa chín vàng được cho là đẹp nhất vùng Tây Bắc.
Mèn mén của người Dao

Mèn mén của người Dao

Người Dao chủ yếu sinh sống ở miền núi, vùng cao. Do thổ nhưỡng, khí hậu, địa hình của nơi định cư nên việc trồng các loại cây lương thực của họ cũng phải phù hợp.
Sóc Trăng: Thăm hỏi, chúc mừng lễ Sene Dolta

Sóc Trăng: Thăm hỏi, chúc mừng lễ Sene Dolta

Nhân dịp lễ Sene Dolta, nhiều lãnh đạo địa phương và Trung ương đã đến thăm hỏi, chúc mừng và tặng quà cho các vị chức sắc, sư sãi, tặng quà tại các điểm chùa Khmer, ...
Tết 'Pây tái' của đồng bào Tày, Nùng

Tết 'Pây tái' của đồng bào Tày, Nùng

Nếu mọi người thường gọi rằm tháng Bảy là ngày lễ Vu Lan Báo hiếu, thì với người Tày - Nùng vùng núi cao phía Bắc ngày rằm tháng Bảy âm lịch còn được gọi bằng một ...
Lạng Sơn: Làm giàu từ nuôi cá hồi

Lạng Sơn: Làm giàu từ nuôi cá hồi

Ông Hoàng Văn Tạ ở xã Mẫu Sơn là người đầu tiên đưa cá hồi từ Sa Pa (Lào Cai) về nuôi, từ đó làm giàu và cũng làm nên thương hiệu cá hồi Mẫu Sơn.

Tin nóng

Xem nhiều nhất