Đề xuất nhà sản xuất kẹo cao su phải đóng Quỹ bảo vệ môi trường

NAM ANH

Kẹo cao su thuộc danh sách các sản phẩm mà nhà sản xuất, nhập khẩu phải đóng 1,5% giá trị lô hàng vào Quỹ Bảo vệ môi trường.

Bã kẹo cao su gây hại cho môi trường và rất khó phân hủy.
Bã kẹo cao su gây hại cho môi trường và rất khó phân hủy.

Việc coi bã kẹo cao là sản phẩm độc hại, khó tái chế và là nguồn rác lớn, cần phải thu phí xử lý, nên mới đây, Bộ Tài nguyên và Môi trường quyết định đưa vào trong dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Bảo vệ môi trường.

Trong đó, đề cập tới việc đưa kẹo cao su vào danh sách các sản phẩm mà nhà sản xuất, nhập khẩu phải đóng 1,5% giá trị lô hàng vào Quỹ Bảo vệ môi trường để hỗ trợ thu gom, xử lý bã kẹo cao su.

Bã kẹo cao su thải trực tiếp ra môi trường

Nội dung dự thảo Nghị định nêu, kẹo cao su xét cho cùng là một phát minh tuyệt vời của nhân loại. Mặc dù lượng polyisobutene ở kẹo cao su không đủ để gây hại cho người sử dụng, nhưng nguyên liệu này ngăn không cho bã kẹo phân hủy sinh học. Điều đó khiến cho các nhà khoa học môi trường cho rằng, kẹo cao su là nguồn rác lớn thứ hai trên thế giới, sau tàn thuốc.

Trước dự thảo đưa ra nhằm đóng góp ý kiến, Bộ Công Thương cho rằng, việc quy định cứng nhắc danh mục các sản phẩm kèm theo mức đóng góp và thời điểm thực hiện trách nhiệm hỗ trợ xử lý chất thải tại Phụ lục 61 là chưa phù hợp với thông lệ quốc tế.

Thời gian qua, nhiều hiệp hội ngành hàng của EU như Euro Charm, Hiệp hội thực phẩm Ý,... đã có văn bản gửi Bộ Tài nguyên và Môi trường và Bộ Công Thương bày tỏ quan ngại về dự thảo quy định nêu trên, khi coi “kẹo cao su” là những sản phẩm độc hại, khó tái chế.

Dưới góc độ của nhà sản xuất, nhập khẩu, ông Ông Edwin Seah, Hiệp hội ngành thực phẩm châu Á (FIA) cho rằng, các cơ quan chức năng nên cân nhắc về việc đưa kẹo cao su vào danh sách các sản phẩm phải đóng Quỹ Bảo vệ môi trường để thu gom, xử lý chất thải.

Ông Edwin Seah cho hay, việc thải bỏ bã kẹo cao su không đúng cách chủ yếu là do vấn đề thiếu ý thức từ người tiêu dùng về việc thải bỏ sản phẩm đúng cách. Chính vì vậy, việc buộc nhà sản xuất kẹo cao su thực hiện EPR không đảm bảo hiệu quả trong việc giải quyết vấn đề rác thải kẹo cao su. Thậm chí, mức phí được đề xuất sẽ làm tăng chi phí kinh doanh và do đó sẽ ảnh hưởng đến việc làm, bởi các nhà sản xuất kẹo cao su có nhà máy ở Việt Nam và đang sử dụng lao động địa phương.

Chia sẻ gánh nặng với chính quyền cùng người dân

Trong khi đó, theo ông Phan Tuấn Hùng – Vụ trưởng Vụ Pháp chế thuộc Bộ Tài nguyên và Môi trường, thì kẹo cao su chủ yếu được làm từ nhựa, nên tồn tại trong môi trường tự nhiên gây ra tác động xấu. Việc thu gom bã kẹo cao su là rất khó khăn nếu không muốn nói là không khả thi. Hầu hết các bã kẹo cao su hiện nay tại Việt Nam được thải bỏ trực tiếp ra môi trường, khó phân huỷ, gây mất mỹ quan và ô nhiễm môi trường.

Tại Việt Nam, nhà sản xuất kẹo cao su chưa đóng góp vào việc thu gom, xử lý.
Tại Việt Nam, nhà sản xuất kẹo cao su chưa đóng góp vào việc thu gom, xử lý.

Đáng lưu ý, việc thu gom, xử lý bã kẹo cao su lâu nay đều do ngân sách Nhà nước bỏ ra là chính và một phần từ đóng góp từ người dân. Trong khi đó, kẹo cao su tại Việt Nam toàn bộ là mặt hàng nhập khẩu và lợi nhuận của mặt hàng này rất lớn nhưng nhà sản xuất lại chưa đóng góp vào việc thu gom, xử lý.

Việc các nhà nhập khẩu chia sẻ lợi nhuận, giảm bớt gánh nặng với chính quyền và người dân trong vấn đề bảo vệ môi trường, thu gom, xử lý bã kẹo cao su, hiện đã được nhiều quốc gia trên thế giới áp dụng.

Bày tỏ sự đồng ý về quan điểm nêu trên, bà Nguyễn Hoàng Phượng, một chuyên gia chính sách và pháp luật bày tỏ: Ở Việt Nam, bã kẹo cao su ở khắp mọi nơi, từ di tích, vỉa hè, ghế đá, nhà hát. Việc làm sạch bã kẹo cao su rất mất thời gian và công sức. Trên thế giới cũng thế, mỗi năm nước Anh phải chi hơn 400 triệu bảng Anh cho việc dọn dẹp đường phố vì bã kẹo cao su…

Hiện, nhiều nước trên thế giới đã có những quy định nghiêm khắc về trách nhiệm của nhà sản xuất đối với kẹo cao su. Điển hình như, Singapore ban hành lệnh cấm hoàn toàn kẹo cao su vào năm 1992; Hàn Quốc áp chi phí 1,8 % giá bán hoặc nhập khẩu từ năm 1993; Pháp sẽ áp dụng trách nhiệm mở rộng với nhà sản xuất từ năm 2024…

Theo Luật Bảo vệ Môi trường 2020 có hiệu lực thi hành từ 1/1/2022, tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu sản phẩm, bao bì có giá trị tái chế phải thực hiện tái chế theo tỷ lệ và quy cách tái chế bắt buộc, trừ các sản phẩm, bao bì xuất khẩu hoặc tạm nhập, tái xuất hoặc sản xuất, nhập khẩu cho mục đích nghiên cứu, học tập.

Theo đó, tổ chức, cá nhân sẽ được lựa chọn thực hiện tái chế sản phẩm, bao bì theo một trong 2 hình thức: Tổ chức tái chế sản phẩm, bao bì; hoặc đóng góp tài chính vào Quỹ Bảo vệ môi trường Việt Nam để hỗ trợ tái chế sản phẩm.

Với quy định trên, ông Phan Tuấn Hùng khẳng định, việc đưa kẹo cao su vào danh sách các sản phẩm doanh nghiệp phải đóng góp Quỹ bảo vệ môi trường là hợp lý để chia sẻ gánh nặng tài chính với nhà nước và người dân trong việc thu gom, xử lý chất thải khó phân hủy.

Có chung quan điểm, bà Nguyễn Hoàng Phượng cho rằng bã kẹo cao su cũng được coi là chất thải sinh hoạt. Do vậy, nguồn đóng góp tài chính vào Quỹ Bảo vệ môi trường có thể dùng một phần để tuyên truyền và nâng cao nhận thức cho người tiêu dùng trong việc thải bỏ đúng cách, hoặc lựa chọn các sản phẩm thay thế ít tác động hơn.

Tin liên quan

Tin nổi bật

Tin cùng chuyên mục

Tạo sinh kế thoát nghèo

Tạo sinh kế thoát nghèo

Đô thị hóa nhanh kèm theo chênh lệch giàu nghèo ngày càng phân hóa đặt ra thách thức rất lớn đối với các đô thị, trong đó có TP HCM về việc tạo sinh kế thoát nghèo ...
Tài xế công nghệ, shipper lao đao vì giá xăng

Tài xế công nghệ, shipper lao đao vì giá xăng

Là nhóm đối tượng chịu tác động nhiều nhất của việc điều chỉnh giá xăng dầu, thời gian qua hàng nghìn tài xế xe ôm, tài xế giao hàng (shipper) gặp khó khăn khi giá ...

Xem nhiều nhất