: toasoandko@gmail.com | : (04) 38.228.302
Liên hệ quảng cáo: (04)39.431.943 - (04)39.447.011
09:00:00 - Thứ bảy, 01/12/2018

Quản lý doanh nghiệp sau cổ phần hóa vẫn khó

Sáng ngày 30/11, Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KHĐT) tổ chức diễn đàn Quản trị sự thay đổi và tái cấu trúc doanh nghiệp nhà nước (DNNN) trong bối cảnh toàn cầu hóa. Ông Trần Đình Thiên - nguyên Viện trưởng Viện kinh tế Việt Nam nói rằng, quản lý doanh nghiệp (DN) sau cổ phần hóa vẫn phức tạp.

Quản lý doanh nghiệp sau cổ phần hóa vẫn khó

Cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước vẫn chậm.

Lo quản trị hậu cổ phần hóa

Ông Trần Đình Thiên nói rằng, sau cổ phần hóa, DN đã có cơ cấu vốn mới nhưng đội ngũ lãnh đạo hầu như vẫn là những người cũ. Quản trị DN sau cổ phần hóa được đặt trong quá trình nền kinh tế chuyển đổi, không thể theo một mô hình hay theo sách vở nào được, do vậy thách thức đặt ra là làm sao quan lý để DNNN hậu cổ phần hóa có hiệu quả.

Phát biểu tại diễn đàn, TS Cấn Văn Lực - chuyên gia Tài chính - Ngân hàng ho rằng, kỹ năng quản trị DNNN sau cổ phần hóa đang bộc lộ điểm yếu. Trong khi hiện nay thế giới có 2 cấp độ quản trị DN, gồm quản trị không cần Ban kiểm soát và có Ban kiểm soát nhưng kiểm soát độc lập, kiểm soát cả thành viên Hội đồng Quản trị (HĐQT). Hầu hết DN Việt Nam có Ban kiểm soát nhưng Ban kiểm soát thuộc HĐQT, không có nhiều quyền hạn và năng lực kiểm soát yếu kém. Vai trò của Ban kiểm soát chủ yếu là hoạt động kế toán và khá mờ nhạt.

Vẫn theo ông Lực, nguyên tắc quản trị DN của Việt Nam cũng có nhiều vấn đề như vai trò của các nhà đầu tư còn hạn chế. Các DN cũng không tuân thủ nguyên tắc công bố và minh bạch thông tin. Trong khi đó, tiêu chuẩn của Ngân hàng Thế giới (WB), Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD), thì cổ đông nhỏ phải có sự công bằng trong các quyết sách tương đương các cổ đông đa số, còn ở Việt Nam, các quyết sách vẫn nằm trong tay cổ đông lớn. Thậm chí quyền lực tập trung vào một người là Chủ tịch HĐQT.

Ông Phan Đức Hiếu - Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương, nói rằng: “Trước nay chúng ta quản lý DNNN theo kiểu tăng cường thanh tra, kiểm tra… như thế vô tình chúng ta khoác cho DNNN cái áo chật chội mà không nói đến cái gốc của tái cơ cấu, đổi mới DNNN là quản trị tốt. Đây mới là mấu chốt để góp phần cải thiện vấn đề tái cơ cấu, đổi mới DNNN”.

Về sự ra đời của Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại DN, ông Hiếu nhấn mạnh, sự chồng chéo, trùng lặp trong thực hiện chức năng quản lý nhà nước và chức năng chủ sở hữu vốn nhà nước tại DN dẫn tới yêu cầu phải cải cách. Song, có hai thách thức lớn của Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại DN, một là, Ủy ban này khoác áo cơ quan Nhà nước nhưng tinh thần lại phải hoạt động như một nhà đầu tư có tính chuyên môn và chuyên nghiệp cao; hai là, dù là cơ quan nhà nước nhưng với những đòi hỏi cao như vậy phải có cơ chế khuyến khích Ủy ban có nhân sự tốt, chuyên gia tốt. Công việc của Ủy ban sẽ rất nhiều, rất nặng nề, vượt qua thách thức này trước mắt rất cần sự nỗ lực.

Tách bạch, đừng kiêm nhiệm

Ông Nguyễn Văn Khách - Phó Chủ tịch Ủy ban Giám sát tài chính Quốc gia cho rằng, phải thúc đẩy sự thay đổi trong quản trị. Thực hiện việc tách biệt chức năng chủ sở hữu nhà nước với chức năng quản lý nhà nước, hình thành tổ chức chuyên trách thực hiện quyền và nghĩa vụ chủ sở hữu vốn nhà nước đầu tư (Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại DN đã được thành lập) thay mặt Chính phủ thực hiện các quyền và nghĩa vụ của chủ sở hữu vốn nhà nước tại các tập đoàn kinh tế nhà nước, các tổng công ty và các DNNN quy mô lớn quan trọng. Xây dựng hệ thống quản trị DNNN tiệm cận thông lệ quốc tế, cụ thể là các nguyên tắc quản trị DN hiện đại của OECD, từng bước áp dụng cho các DNNN đã cổ phần hóa, DNNN nói chung; các ộ, ngành cần khẩn trương chuyển giao các tập đoàn, tổng công ty nhà nước về Ủy ban Quản lý vốn Nhà nước tại DN.

Giới chuyên gia cho rằng, Nhà nước cần xây dựng và công khai chiến lược, chính sách đầu tư tại các DNNN. Minh bạch hóa thông tin hàng năm về đầu tư vốn nhà nước tại các DN, công khai danh sách và số lượng DN có vốn nhà nước; mức độ đầu tư, hiệu quả đầu tư; hiệu quả kinh doanh của các DNNN... Thể chế hóa công tác giám sát, đánh giá DNNN bằng quy định pháp luật. Hoàn thiện cơ chế kiểm tra, giám sát, đánh giá hiệu quả thực hiện chức năng chủ sở hữu nhà nước, các tiêu chí giám sát, đánh giá hiệu quả vốn đầu tư nhà nước cả về định tính và định lượng, các tiêu chí đánh giá, giám sát rủi ro tài chính và quản trị DNNN theo cấp độ công ty mẹ và cả tập đoàn.

Ông Hoàng Trường Giang - Phó Vụ trưởng Vụ Kinh tế tổng hợp Ban Kinh tế Trung ương cho rằng, mối quan hệ giữa DNNN với ngân hàng quốc doanh, tổ chức tài chính nhà nước và các DNNN khác phải dựa trên cơ sở thương mại thuần túy. Chính phủ không bảo lãnh cho các DNNN trong các khoản vay trong và ngoài nước. Bên cạnh đó, tạo môi trường kinh doanh thuận lợi bình đẳng giữa các thành phần kinh tế, đơn giản hóa và hợp lý hóa thông lệ hoạt động và khuôn khổ pháp lý cho DNNN.

Thúy Hằng