Hy vọng vào tương lai

Lê Anh Đức

Chỉ số hiệu quả quản trị và hành chính công cấp tỉnh (PAPI) 2018 vừa được công bố cho thấy, hiện tượng lợi ích nhóm, thân quen, “chạy” để được vào làm việc tại các cơ quan trong khu vực Nhà nước vẫn là vấn đề gây nhiều bức xúc trong xã hội. Các chuyên gia cảnh báo, bộ máy nhà nước sẽ không thể thực sự hiệu lực, hiệu quả, nếu vị trí làm việc bị những kẻ cơ hội chiếm bằng mối quan hệ, bằng tiền.

Hy vọng vào tương lai

Thi tuyển công chức nghiêm túc là một giải pháp chọn lựa cán bộ.

Kết quả PAPI 2018 cho thấy, chỉ số công bằng trong tuyển dụng vào khu vực công dù đã tăng điểm so với các năm trước, song số điểm đạt được vẫn còn rất thấp. Điều này cho thấy người dân chưa cảm thấy hài lòng, thậm chí bức xúc với việc tuyển dụng nhân lực vào khu vực cơ quan nhà nước. Người ta không ngớt truyền tai, mách nhau rằng, muốn vào làm việc tại các cơ quan nhà nước, nếu không phải thuộc hàng 4C thì cũng phải có “điều kiện kinh tế”. Ngay cả từ những vị trí làm việc trong hệ thống cơ quan nhà nước là ở cấp xã, phường, thị trấn cũng không ngoại lệ trên.

TS Đặng Hoàng Giang- Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu phát triển cộng đồng (CECODES) nhận định, việc tuyển dụng nhân lực vào khu vực công còn gây nhiều bức xúc trong công chúng, là vấn đề nhức nhối trong nhiều năm qua. Ông Giang cho rằng, bộ máy nhà nước sẽ bị méo mó khó có thể là kiến tạo, tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả khi mà đội ngũ công chức được vào làm việc bằng con đường hối lộ, thân quen, chứ không phải là những người giỏi, có năng lực thực sự. Đó là một trong những nguyên nhân của vấn nạn công chức cắp ô, tồn đọng từ năm này sang năm khác.

Nhận định của TS Giang có cơ sở khi mà PAPI 2018 thể hiện kết quả khảo sát trong từng lĩnh vực cho thấy, việc tuyển dụng công chức bị ảnh hưởng bởi sự thân quen, “lót tay” còn khá phổ biến. Đơn cử việc tuyển dụng các chức danh công chức ở cấp phường, xã, thị trấn thể hiện mức độ hài lòng của người dân là rất thấp. Có đến trên 71% số người được hỏi cho rằng thân quen có vị trí rất quan trọng khi xin vào làm công chức địa chính; 69,45% đối với chức danh tư pháp; giáo viên tiểu học công lập 65% và nhân viên văn phòng xã, phường là 63%...

Tỷ lệ trên không đồng đều ở các địa phương mà tập trung ở những nơi mà lãnh đạo không làm tốt Quy chế dân chủ cơ sở, thiếu sự công khai, minh bạch thông tin trong công tác quy hoạch, tuyển dụng nhân sự. PAPI 2018 đã “chỉ mặt, đặt tên” cụ thể những địa phương nhận được mức độ hài lòng rất thấp của người dân, đó là Hà Nội, Cao Bằng, Bắc Kạn, Điện Biên, Lai Châu, Hòa Bình, Thái Nguyên, Hải Dương, Hải Phòng... Đây là những nơi được lượng người tham gia khảo sát chấm điểm thấp nhất về chỉ số công bằng trong tuyển dụng vào khu vực cơ quan nhà nước.

Theo các chuyên gia thì việc tuyển dụng vào khu vực công dựa trên các mối quan hệ gia đình, người thân, nhóm lợi ích, thậm chí là đưa - nhận hối lộ chính là hành vi tham nhũng. Ngay cả khi đưa con, em, cháu... của mình vào công chức trái quy định, đặt vào các vị trí làm việc không đúng với sở trường, dù không nhận tiền vẫn là hành vi tham nhũng. Tuyển dụng người thân quen, “giúp đỡ” sếp ở cơ quan khác cho con cháu họ vào làm việc trong khi năng lực yếu, sai quy trình thì dù không nhận “lót tay” cũng vẫn là tham nhũng. Song, đây là các loại tham nhũng quan hệ, kết bè đảng để trục lợi.

Các chuyên gia cũng cho rằng, việc thiếu công bằng trong tuyển dụng công chức thực sự là vấn nạn nhức nhối lâu nay chưa có “thuốc đặc trị”. Theo đó, nhiều ý kiến cho rằng, để giảm thiểu tham nhũng quan hệ, tham nhũng vật chất, xây dựng nhóm lợi ích... bằng việc tuyển dụng người thân quen, bổ nhiệm những kẻ cơ hội dùng tiền chạy chọt... thì lãnh đạo các cấp, ngành, địa phương cần công khai, minh bạch công tác nhân sự, thực hiện có hiệu quả Quy chế dân chủ cơ sở, phát huy tinh thần làm chủ và sự giám sát của người dân, cơ quan báo chí, MTTQ các cấp...

Mặc dù niềm tin của người dân vào một số chỉ số còn thấp, song nhìn chung Báo cáo PAPI 2018 đã cho thấy sự khởi sắc đáng khích lệ. Chúng ta cũng nên nhìn vào mặt tích cực để mà nuôi hy vọng một tương lai không xa, chất lượng quản trị tại các cơ quan nhà nước sẽ tốt hơn, không còn chuyện tuyển dụng dựa trên cơ sở thân quen, tiền bạc... Hy vọng trong thời gian tới, chất lượng phục vụ hành chính công của các cơ quan quản lý nhà nước sẽ được cải thiện tốt lên theo hướng kiến tạo và phục vụ, loại bỏ hẳn cơ chế xin - cho. Hy vọng, lạc quan luôn là điểm tựa cho mọi người trong công cuộc đi tìm những điều tốt đẹp hơn, hoàn mỹ hơn, cũng là cơ sở để giảm thiểu, triệt tiêu cái xấu.

Tin nổi bật

Tin cùng chuyên mục

Quy định rõ để chống tiêu cực

Quy định rõ để chống tiêu cực

Hướng dẫn số 25 là bước tiến mới quan trọng trong cuộc chiến đấu không khoan nhượng với tham nhũng, tiêu cực, thoái hóa, biến chất.
Không thể để thiếu vaccine

Không thể để thiếu vaccine

Việc một cơ sở y học lớn như Viện Pasteur TP HCM gần như hết sạch tất cả các loại vaccine thì thật là khó hiểu, khó chấp nhận.
Nghiêm để chống cháy

Nghiêm để chống cháy

Không chỉ là việc “đánh trống bỏ dùi” sau mỗi đợt kiểm tra hoạt động của các quán karaoke, mà vì những lý do “khó hiểu” đã kiểm tra theo kiểu cho có.
Đối mặt với giặc lửa

Đối mặt với giặc lửa

Lực lượng PCCC cho biết, khó khăn nhất trong việc chữa cháy, cứu hộ cứu nạn là ở những ngôi nhà cao tầng và những căn hộ ở sâu trong hẻm trong lòng đô thị.
Khói bay lên trời

Khói bay lên trời

Một báo cáo của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) vào năm 2016 cho biết, trung bình mỗi năm ô nhiễm không khí do bụi mịn liên quan tới cái chết của 60.000 người Việt Nam.
4.0 hay là 0.4?

4.0 hay là 0.4?

Thu phí dịch vụ đường bộ theo hình thức điện tử không dừng đã từng áp dụng từ lâu, nhưng số chủ phương tiện ô tô cá nhân cũng như nhiều chủ doanh nghiệp vận tải ô tô ...
Đảm bảo tính khả thi

Đảm bảo tính khả thi

Liên quan đến thông tin từ ngày 25/8/2022, các hộ gia đình, cá nhân không phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính....

Tin nóng

Quy định rõ để chống tiêu cực

Quy định rõ để chống tiêu cực

Hướng dẫn số 25 là bước tiến mới quan trọng trong cuộc chiến đấu không khoan nhượng với tham nhũng, tiêu cực, thoái hóa, biến chất.

Xem nhiều nhất