logo
Thứ sáu, 31/10/2014 18:14
Đường dây nóng: (04) 38228302 Email : noidung.dko@gmail.com
 
Văn hóa-Nghệ thuật

Văn hóa Việt tiếp thu gì từ tinh hoa văn hóa nhân loại? (17/01/2012)
Dòng chảy chính của văn hóa Việt Nam trong 25 năm đổi mới là bản sắc văn hóa dân tộc, bên cạnh sự tiếp thu từ tinh hoa văn hóa nhân loại. Tuy nhiên, một trong những đặc trưng của văn hóa Việt trong giai đoạn này là khả năng thích nghi nhanh với các trào lưu tiến bộ trên thế giới, mà điển hình nhất là nghệ thuật đương đại.

Hai thập niên nghệ thuật đương đại hòa nhập vào văn hóa Việt


Nhà nghiên cứu nghệ thuật đương đại Nguyễn Viết Ngoạn cho biết, nghệ thuật đương đại, nếu tính từ khi mới "rón rén” đặt những bước chân đầu tiên vào Việt Nam đã có khoảng hai thập niên tồn tại và phát triển. Ngày nay, các thuật ngữ như "trình diễn” (performance), "sắp đặt” (installation), "nghệ thuật video” (video art), "nghệ thuật đa phương tiện” (multimedia art)... đã khá quen thuộc với người Việt Nam, đặc biệt là tại các đô thị, bởi chúng hầu như xuất hiện thường xuyên trên các phương tiện thông tin đại chúng qua các hoạt động triển lãm, hội thảo, tọa đàm... Đáng chú ý, thời gian qua đã xuất hiện nhiều loại hình văn hóa nghệ thuật đương đại, mà điển hình nhất là nhà sàn Đức, nhà sàn Đào Anh Khánh (Hà Nội), Sàn Art, Ga 0, gallery Quỳnh (TP. Hồ Chí Minh); Trung tâm nghệ thuật "Không gian mới” (Huế)...

Họa sĩ, Nhà giáo nhân dân Uyên Huy – Chủ tịch Hội Mỹ thuật TP. Hồ Chí Minh cho biết, vào năm 2008, lần đầu tiên Bảo tàng Mỹ thuật Singapore đã tổ chức một hội thảo chuyên đề về Mỹ thuật Việt Nam sau đổi mới (Symposium on Modern and Contemporaty Vietnamese Art). Sau đó, tại Hà Nội, Viện Mỹ thuật và trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam đã tiếp tục tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề "Nghệ thuật Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hóa”, với sự tham gia của các nhà văn hóa, nhà lý luận trong nước và quốc tế. Tại các hội thảo này, nhiều ý kiến khác nhau về vấn đề phát triển nghệ thuật đương đại ở Việt Nam đã được đưa ra tranh luận. Trong đó, các ý kiến vừa muốn giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc nhưng cũng có ý kiến nhấn mạnh không thể khép kín mãi ngôn ngữ sáng tạo nghệ thuật truyền thống. Dù còn nhiều tranh cãi, tuy nhiên đây là những khởi đầu thuận lợi để nghệ thuật đương đại thâm nhập vào đời sống văn hóa Việt.

Trong gần 20 năm đã có nhiều nghệ sĩ trẻ Việt Nam tham gia sáng tác, triển lãm các loại hình nghệ thuật đương đại tại hải ngoại và đã đạt được các giải thưởng nghệ thuật quốc tế đầu tiên. Điều đó chứng tỏ dường như văn hóa Việt Nam bước đầu đã có nghệ thuật đương đại theo kiểu riêng của mình. Chẳng hạn như Lê Quang Đỉnh và Bùi Công Khánh: Lê Quang Đỉnh vừa vinh dự nhận Giải thưởng của Hoàng tử Claus (Hà Lan) về giá trị nghệ thuật; riêng Bùi Công Khánh được lọt vào tới vòng chung kết các nghệ sĩ đương đại châu Á xuất sắc.



Học sinh tại Huế được tham gia vào
một dự án nghệ thuật đương đại hướng đến cộng đồng

Sức cuốn hút kỳ lạ

Nhà nghiên cứu Kỳ Huy (trường Đại học Nghệ thuật Huế) đưa ra kết quả khảo sát cho thấy có tới 76% số người được hỏi xác nhận có tham gia các sự kiện văn hóa nghệ thuật và các lễ hội truyền thống của địa phương. Tuy nhiên, có rất ít người quan tâm đến các cuộc triển lãm tranh, ảnh nghệ thuật (24,4%) hoặc các hoạt động nghệ thuật khác (2,8%). Điều đó cho thấy vẫn còn những rào cản nhất định đối với một số loại hình của nghệ thuật đương đại tại Việt Nam hiện nay.

Tuy nhiên, một số các khảo sát cho thấy đa số người dân nông thôn Việt Nam, nơi mối quan hệ cộng đồng tương đối chặt chẽ thì tỷ lệ người dân có xu hướng tham gia các hoạt động nghệ thuật cộng đồng và mong muốn tiếp xúc với nghệ sĩ cao hơn rõ rệt. Mới đây vào năm 2011, học sinh trường Tiểu học Vân Quật Đông (Quảng Điền, Huế) từng được khuyến khích tham gia một dự án cộng đồng về môi trường sông Hương được đông đảo người dân ủng hộ và chờ đợi; hay như tiểu thương chợ Đông Ba (Huế) được tham gia trực tiếp vào dự án nghệ thuật cộng đồng "Gia vị nghệ thuật” đã thực sự thu hút đáng kể sự quan tâm của tiểu thương tại đây. Điều này cho thấy sức sáng tạo và hòa nhập nhanh chóng của nghệ thuật đương đại vào văn hóa truyền thống.

Không chỉ bó hẹp trong nước, nghệ thuật đương đại Việt Nam trong những năm gần đây đang dần có sức ảnh hưởng ra thế giới. Nhà nghiên cứu Trần Lương, trong nghiên cứu về "hướng tới cộng đồng là bản chất của nghệ thuật đương đại” cho biết, dù chỉ mới 18 năm tuổi đời nhưng mỹ thuật đương đại Việt Nam đã quy tụ sự tham gia của hàng trăm nghệ sĩ thị giác và trình diễn, chưa kể những thực hành của nó có sức lan tỏa đến cộng đồng ở các đô thị lớn (múa, thơ, nhạc đương đại). Si Ma Cai – Một phần của chương trình "Nối vòng tay lớn” do VTV3 khởi xướng đã đưa nghệ thuật đương đại đến với huyện nghèo nhất của tỉnh Lào Cai. Với cùng tên gọi, huyện Si Ma Cai có 94% người dân tộc thiểu số, trong đó có 82% là người Mông. Chương trình đã đem lại hiệu quả xã hội, tạo dựng cơ sở cho học sinh nội trú dân tộc và giúp dân trồng rau sạch. Ngoài ra, chương trình cũng cung cấp thông tin, kỹ năng và khích lệ không khí học tập, thực hành đồng thời truyền niềm tin cho học sinh tự tin vượt khó và yêu cuộc sống.

Bước ngoặt cho nghệ thuật đương đại Việt Nam là vào năm 2006, dự án nghệ thuật "Tôi hòa tan” đã được Hội đồng Anh và Ensemble Creatives – David Glass, Paul Zetter hỗ trợ tại Hà Nội, thu hút số lượng lớn sinh viên, trí thức và nghệ sĩ Việt Nam tham gia. Bằng các phương tiện nghệ thuật, như viết và nói bằng nhiếp ảnh, vẽ, trình diễn... đã cho người dân Thủ đô chiêm ngưỡng cuộc sống đời thường lần đầu tiên qua lăng kính nghệ thuật đương đại. Sau chương trình, "Tôi hòa tan” đã thực sự thay đổi cách nhìn, cách đánh giá về nghệ thuật, con người và cuộc sống từ cộng đồng.

Có thể nói, nghệ thuật đương đại từ khi truyền vào Việt Nam đã giao hòa khá nhanh vào văn hóa nghệ thuật truyền thống, qua đó cho thấy giá trị và lợi ích mà nó mang lại cho cộng đồng. Nhưng một điều quan trọng hơn cả là văn hóa Việt Nam đang tồn tại "một dòng chảy” biện chứng giữa các giá trị truyền thống và tinh hoa văn hóa nhân loại.

THÀNH LUÂN
Gui cho ban be Gửi cho bạn bè print Bản in
Gửi bình luận của bạn
Họ tên:  
Email:  
Nội dung:
Mã an toàn* Ma an toan
Xem các bài viết theo ngày calendar
Các bài mới hơn:
bullet Mưu sinh lúc nửa đêm (31/10/2014)
bullet Rác mềm, rác cứng (31/10/2014)
bullet Đưa bảo tàng đến với người dân, sao phải tăng giá vé? (31/10/2014)
bullet Việt Nam giành giải tại Liên hoan sân khấu ASEAN-Trung Quốc (31/10/2014)
bullet Tổ chức Chương trình nghệ thuật miễn phí phục vụ khán giả trẻ (31/10/2014)
Các bài đã đăng:
bullet Táo quân 2012: Vắng bóng nghệ sĩ miền Nam (17/01/2012)
bullet Đại lễ Giỗ Tổ Hùng Vương 2012 có nhiều nét mới (17/01/2012)
bullet Đại lễ giỗ Tổ Hùng Vương 2012 có nhiều nét mới (16/01/2012)
bullet Tết về, nhớ tới những mẹ già neo đơn… (16/01/2012)
bullet Nhìn lại văn hóa Việt trong 25 năm đổi mới (16/01/2012)
bullet Tết ông Công, ông Táo ở Hà Nội: Giản dị để giữ nét đẹp truyền thống (16/01/2012)
bullet Người đưa cơm ở “miệng nguồn” (16/01/2012)
bullet Hội hoa xuân đầu tiên tại TP. Hồ Chí Minh: Hướng tới những người Việt xa quê hương (16/01/2012)
bullet Hà Nội: Bế mạc Hội báo Xuân Nhâm Thìn 2012 (16/01/2012)
bullet Nẻo đường Tây Bắc - Bài III: Xóa màu anh túc, tiếp tục hạ sơn (15/01/2012)
Xem tiếp >>
Tổng biên tập: Hồng Thanh Quang
Phó Tổng biên tập: Nguyễn Quốc Khánh
Thư ký tòa soạn: Hà Trọng Nghĩa
Báo Đại Đoàn Kết
- Giấy phép xuất bản số 270/GP-TTĐT ngày 27/12/2010 của Bộ Thông tin và Truyền thông về việc thiết lập trang báo điện tử
- Tòa soạn và trị sự: 66 Bà Triệu - Hà Nội - ĐT: (04) 38228303 - FAX: (04) 38228547 - Email: toasoan@baodaidoanket.com.vn - Đường dây nóng : (04) 39433164 - (08) 39327989
- Ban đại diện tại TP. Hồ Chí Minh: 176 Võ Thị Sáu, TP. Hồ Chí Minh - ĐT: (08) 39326703 - FAX: (08) 39326130 - Email: daidoanket2vp@hcm.vnn.vn
Đà Nẵng: 149, Trưng Nữ Vương, TP. Đà Nẵng. ĐT: (0511) 3700929; 0983043125. Email: daidoanketvpdn@gmail.com
Các văn phòng thường trú:
- Thanh Hóa: Đường Hạc Thành, TP. Thanh Hóa. ĐT: (037) 3854310
- Khánh Hòa: A4 chung cư 2, TP. Nha Trang, Khánh Hoà. ĐT/Fax: (058) 3870608
- Cần Thơ: 5A đường 30-4, TP Cần Thơ - ĐT/Fax: (071) 3839444.