Israel, UAE đạt thỏa thuận lịch sử

Israel và Các Tiểu Vương quốc Arab Thống nhất (UAE) hôm 14/8 tuyên bố rằng họ sẽ bình thường hóa quan hệ và thiết lập một mối quan hệ mới. Đây là động thái được cho là sẽ làm thay đổi trật tự chính trị Trung Đông, từ vấn đề Palestine cho tới cuộc đấu với Iran.

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo Israel và UAE đạt thỏa thuận đột phá. (Nguồn: Reuters).
Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo Israel và UAE đạt thỏa thuận đột phá. (Nguồn: Reuters).

“Thỏa thuận lịch sử”

Theo thỏa thuận mà Tổng thống Mỹ Donald Trump làm trung gian, Israel nhất trí ngừng sát nhập các khu vực thuộc Bờ Tây bị chiếm đóng. Nước này cũng tăng cường quan điểm cứng rắn hơn nhằm vào thế lực trong khu vực là Iran - quốc gia mà UAE, Israel và Mỹ coi là mối đe dọa chính ở Trung Đông.

Israel đã ký hiệp ước hòa bình với Ai Cập vào năm 1979 và Jordan vào năm 1994. Nhưng UAE, cùng với phần lớn các nước Arab khác, vẫn không công nhận Israel và không có mối quan hệ ngoại giao chính thức với nước này cho đến tận bây giờ. Hiện tại, UAE đã trở thành quốc gia Arab ở Vùng Vịnh duy nhất đạt được thỏa thuận với Nhà nước Do Thái.

Giới chức của 3 nước đã gọi thỏa thuận mới là “lịch sử” và là bước đột phá hướng tới hòa bình. Nhưng các lãnh đạo của Palestine lại chỉ trích nó là một “nhát đâm sau lưng”.

Một tuyên bố chung được đưa ra nói rằng Tổng thống Trump, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và Hoàng thái tử Abu Dhabi Sheikh Mohammed bin Zayed đã “nhất trí về việc bình thường hóa hoàn toàn quan hệ giữa Israel và UAE”. Thỏa thuận sẽ cho phép hai nước “hướng tới con đường mới, từ đó sẽ mở ra triển vọng lớn trong khu vực”. Israel và UAE được dự kiến sẽ sớm trao đổi các Đại sứ và mở Đại sứ quán. Một buổi lễ ký kết dự kiến sẽ được tổ chức tại Nhà Trắng.

Thỏa thuận này, còn được gọi là Thỏa thuận Abraham, cũng được coi là một thành tựu chính sách ngoại giao của Tổng thống Trump trong lúc ông đang tranh cử giành nhiệm kỳ thứ hai. Phát biểu tại Phòng Bầu dục, Nhà Trắng, ông Trump nói rằng những thỏa thuận tương tự đang được thảo luận với các quốc gia khác trong khu vực.

Ông Trump nói rằng thỏa thuận mới đã giúp đoàn kết “2 đối tác gần gũi và có khả năng nhất của Mỹ trong khu vực” và đại diện cho “một bước đi đáng kể hướng tới xây dựng một khu vực Trung Đông hòa bình, an ninh và thịnh vượng hơn”.

UAE cho hay họ sẽ vẫn duy trì quan điểm ủng hộ mạnh mẽ người Palestine - những người hy vọng thành lập một nhà nước độc lập ở khu Bờ Tây bị chiếm đóng, Dải Gaza và Đông Jerusalem - và rằng thỏa thuận này vẫn đảm bảo giải pháp hai Nhà nước trong cuộc xung đột kéo dài giữa Israel và Palestine.

“Ác mộng” với Iran

Đặc phái viên của Tổng thống Trump, Brian Hook, đã gọi thỏa thuận này là “cơn ác mộng” đối với Iran. Một quan chức của Iran thì nói rằng thỏa thuận mới không giúp đảm bảo hòa bình trong khu vực.

Phản đối cái gọi là “Israel tội phạm”, ông Hossein Amir-Abdollahian, Cố vấn đặc biệt của Chủ tịch Quốc hội Iran, viết trong một đoạn tweet: “Hành vi của Abu Dhabi là không thể biện minh, khi quay lưng với Palestine. Bằng sai lầm chiến lược này, UAE sẽ bị bao vây bởi ngọn lửa chủ nghĩa phục quốc”.

Iran và Israel vốn là kẻ thù không đội trời chung. Israel đặc biệt quan ngại về việc Iran ngấm ngầm phát triển vũ khí hạt nhân, điều mà Tehran bác bỏ. Iran cũng dính líu tới nhiều cuộc chiến ủy nhiệm ở nhiều nước, từ Syria cho tới Yemen - nơi mà UAE là thành viên dẫn đầu trong liên minh quân sự do Arab Saudi thành lập để chống lại lực lượng thân Iran.

Với dân số dưới 10 triệu người nhưng lại là nền kinh tế lớn thứ hai trong thế giới Arab nhờ vào dầu khí, UAE ngày càng có vị thế về thương mại và quân sự trong khu vực Vùng Vịnh và xa hơn trong suốt 2 thập kỷ qua, phần lớn là nhằm đối phó với các lực lượng phiến quân Hồi giáo và tầm ảnh hưởng của Iran.

Các phái đoàn đến từ Israel và UAE sẽ gặp gỡ trong những tuần tới để ký thỏa thuận trong các lĩnh vực đầu tư, du lịch, nối chuyến bay trực tiếp, an ninh, viễn thông và nhiều lĩnh vực khác- theo tuyên bố chung.

“Mọi người đều nói điều này là không thể” -Tổng thống Trump nói - “Giờ thì băng đã bị phá, tôi kỳ vọng sẽ có thêm các nước Arab và Hồi giáo sẽ tiếp bước UAE”.  

Tin liên quan

Tin nổi bật

Tin cùng chuyên mục

Đệ nhất ái nữ tương lai của Nhà Trắng

Đệ nhất ái nữ tương lai của Nhà Trắng

Với việc ông Joe Biden được dự đoán trở thành tổng thống mới của Mỹ, cô Ashley Biden - con gái duy nhất của ông Biden - dự kiến sẽ trở thành đệ nhất ái nữ mới trong ...
Những bộ sưu tập độc đáo

Những bộ sưu tập độc đáo

Từ bộ sưu tập các loại vũ khí đến bộ sưu tập răng cá mập, các loại tổ chim… đều thể hiện rằng không có gì là giới hạn khi nói đến sự tò mò của con người.

Xem nhiều nhất