Nên làm gì khi có dư chấn động đất?

An Chi

Mới đây, ảnh hưởng của trận động đất có độ lớn 5,8 độ Richter xảy tại tỉnh Vân Nam (Trung Quốc) đã để lại dư chấn, khiến nhiều tòa nhà cao tầng của Hà Nội bị rung lắc mạnh. Theo Trung tâm Báo tin động đất và cảnh báo sóng thần (Viện Vật lý địa cầu), người dân không nên quá hoảng sợ, chạy khỏi tòa nhà mà cần phải bình tĩnh xử lý trong tình huống.

Nên làm gì khi có dư chấn động đất?
Ảnh minh họa.

Theo các chuyên gia, động đất là sự rung chuyển trên bề mặt trái đất do kết quả của sự giải phóng năng lượng bất ngờ ở lớp vỏ trái đất và phát sinh ra sóng địa chấn.

Có 3 nhóm nguyên nhân dẫn đến động đất, bao gồm: nguyên nhân nội sinh - do vận động kiến tạo của các mảng kiến tạo trong vỏ trái đất, dẫn đến các hoạt động đứt gãy hay phun trào núi lửa ở các đới hút chìm (nơi hai mảng kiến tạo chuyển động theo hướng va hút nhau và xảy ra sự hút chìm); nguyên nhân ngoại sinh - do thiên thạch va chạm vào trái đất hay các vụ trượt lở đất đá với khối lượng lớn; nguyên nhân từ phía con người - do khảo sát hoặc khai thác hay xây dựng, đặc biệt là các vụ thử hạt nhân dưới lòng đất.

Về mức độ nguy hiểm, tác động trực tiếp của các trận động đất là rung cuộn mặt đất, gây ra hiện tượng nứt vỡ, làm sụp đổ các công trình xây dựng, gây sạt lở đất, lở tuyết. Mức độ nghiêm trọng của nó dựa trên cường độ, khoảng cách tính từ chấn tâm, và các điều kiện về địa chất, địa mạo tại nơi bị ảnh hưởng.

Động đất cũng thường gây ra hỏa hoạn khi chúng phá hủy các đường dây điện và các đường ống khí. Các trận động đất xảy ra dưới đáy biển có thể gây ra lở đất hay biến dạng đáy biển, làm phát sinh sóng thần (những đợt sóng lớn tràn qua các đại dương rồi đổ bộ vào đất liền). Đôi khi động đất còn khiến núi lửa hoạt động, thậm chí là những núi lửa đã tắt từ lâu....

Làm gì nếu xảy ra động đất?

Theo các nhà khoa học Trung tâm Báo tin động đất và cảnh báo: “Người dân ở các tòa nhà cao tầng Hà Nội không nên quá hoảng sợ, chạy khỏi tòa nhà mà cần phải bình tĩnh xử lý trong tình huống. Đối với những đồ vật treo trong nhà, nhất là bằng thủy tinh để ở trên cao cần phải sắp xếp lại cho hợp lý, tránh rung lắc làm rơi”. Vì động đất xảy ra rất bất ngờ nên chúng ta không thể làm gì để ngăn chặn nó. Cách duy nhất để đối phó là làm sao giảm đến mức tối đa thiệt hại mà động đất gây nên.

Khi động đất xảy ra: Để tránh bi thương, thậm chí mất mạng do động đất, nguyên tắc cơ bản nhất là tìm chỗ trú an toàn để tránh các vật cứng rơi vào đầu/người khi có rung lắc. Đối với những người đang ở trong nhà, có thể chui xuống gầm bàn/gầm giường, tránh xa các cửa kính, tránh di chuyển khi vẫn đang có chấn động. Nếu đang nấu ăn cần khóa ngay van bình gas. Dùng đèn pin soi thay vì diêm, bật lửa, nến... vì dễ gây hỏa hoạn.

Trong trường hợp đang ở ngoài đường cần dừng xe ở lề đường, lánh nạn ở những bãi đất trống, tránh khu vực đông đúc; tránh xa các tòa nhà cao tầng, tường cao, gầm cầu, đường dây điện, cột điện...

Nếu đang ở trong sân vận động hay rạp hát, cần ngồi yên cho đến khi hết chấn động mới di chuyển ra ngoài theo trật tự. Khi ở gần bờ biển, cần phải di chuyển xa bờ biển bởi động đất có thể gây ra sóng thần.

Sau khi động đất xảy ra: Tắt khóa gas và các nguồn điện không cần thiết để tránh hoả hoạn. Sau khi có động đất xảy ra, rất có thể có thêm dư chấn, vì vậy cần tiếp tục chú ý cẩn thận. Nếu nhà bị hư hỏng hay vị trí hiện tại có thể gây nguy hiểm, cần di chuyển đến khu lánh nạn. Trong khi di chuyển cần tránh xa các khu vực có cửa kính, đèn điện treo. Tuyệt đối không được dùng thang máy vì có thể bị kẹt do mất điện.

Ngoài ra, cần chuẩn bị mọi kế hoạch khẩn cấp như: Lập một phương án ứng phó với thảm họa ở nhà và nơi làm việc; Xác định những vị trí tốt nhất để ẩn nấp trong nhà; Những vật dụng trong nhà như ti vi, gương, máy tính, kệ sách, tủ... nên được cố định và đặt xa giường ngủ để hạn chế nguy cơ đổ, dù đổ cũng hạn chế gây thương tích cho người. Dự phòng đèn pin, pin, rađiô, băng, thuốc... tại những vị trí thuận tiện, dễ lấy. Thay đổi chúng thường xuyên khi hết hạn.

Định hình các vị trí trong nhà và lối thoát hiểm khi ở chung cư, nhà cao tầng; theo dõi thông báo và chỉ dẫn của cơ quan phòng, chống thiên tai và cứu nạn cứu hộ. Lưu số điện thoại khẩn của cấp cứu, phòng cháy chữa cháy và các cơ quan chức năng khác để gọi yêu cầu giúp đỡ khi cần, như 114 - cứu hỏa, 115 - cấp cứu...

Tin liên quan

Tin nổi bật

Tin cùng chuyên mục

Tránh lãng phí trong quy hoạch sân bay

Tránh lãng phí trong quy hoạch sân bay

Câu chuyện các tỉnh “đua nhau” xin xây sân bay, cảng biển đang đặt ra bài toán về quy hoạch giao thông và vấn đề nguồn lực quốc gia.
Không để ai bị bỏ lại phía sau

Không để ai bị bỏ lại phía sau

Bí thư Thành ủy TP HCM Nguyễn Văn Nên yêu cầu UBND thành phố tập trung các giải pháp để nâng cao chất lượng sống của người dân.
Tập trung khắc phục hậu quả bão số 4

Tập trung khắc phục hậu quả bão số 4

Ngay sau cơn bão số 4, chính quyền tỉnh Quảng Nam, Quảng Ngãi cùng người dân địa phương đã khẩn trương sửa chữa lại hàng nghìn ngôi nhà bị hư hỏng, thu dọn cây cối ...

Xem nhiều nhất