Nghệ sĩ Ukraine tự bảo vệ kho tàng văn hoá giữa lúc căng thẳng gia tăng

Minh Tuấn (Washington Post)

Cuộc chạy đua giải cứu kho báu nghệ thuật quốc gia đang được ưu tiện ngay sau nỗ lực bảo toàn tính mạng người dân tại Ukraine, trong bối cảnh căng thẳng vẫn tiếp tục leo thang.

Thu dọn sạch sẽ một viện bảo tàng không phải nhiệm vụ dễ dàng và toàn bộ nhân viên tại Bảo tàng Quốc gia Andrey Sheptytsky ở thành phố Lviv, Ukraine, cả tuần qua đã phải chạy đua với thời gian để bảo quản, cất giấu toàn bộ kho báu vô giá mà nơi này lưu giữ.

"Nếu lịch sử và di sản của chúng tôi muốn tồn tại, tất cả các tác phẩm nghệ thuật phải được đưa xuống hầm tránh bom dưới lòng đất", Ihor Kozhan, giám đốc viện bảo tàng, cho hay.

Bức chân dung của Đức Tổng Giám mục Andrey Sheptytsky do Oleksa Novakivsky vẽ là bức tranh cuối cùng được gỡ xuống từ các bức tường trong Bảo tàng Quốc gia Andrey Sheptytsky ở Lviv. Ảnh: Washington Post.
Bức chân dung của Đức Tổng Giám mục Andrey Sheptytsky do Oleksa Novakivsky vẽ là bức tranh cuối cùng được gỡ xuống từ các bức tường trong Bảo tàng Quốc gia Andrey Sheptytsky ở Lviv. Ảnh: Washington Post.

Bảo tàng đã bị đóng kể từ khi căng thẳng Nga - Ukraine nổ ra, gây nên nỗi lo sợ các di sản trên khắp đất nước Ukraine phải đối mặt với nguy hiểm bị bom đạn tàn phá. Trong khi người dân đi sơ tán, những hiện vật này cũng phải tìm nơi ẩn nấp.

Trước chiến dịch quân sự của Nga, trên khắp Ukraine, các nghệ sĩ, phòng trưng bày, quản lý hay giám đốc bảo tàng đang tuyệt vọng nhưng vẫn cẩn thận bóc tách, gói ghém và cất giấu kho tàng văn hóa khổng lồ của quốc gia.

Các bức tượng, những khung cửa sổ kính màu xưa cũ và những tượng đài được bao phủ bằng vật liệu chống mảnh đạn. Những căn hầm dưới lòng đất nhồi nhét đầy tranh vẽ.

Công tác gói ghém, vận chuyển những tác phẩm nghệ thuật và di sản văn hoá được triển khai nhanh chóng. Ảnh: Washington Post.  
Công tác gói ghém, vận chuyển những tác phẩm nghệ thuật và di sản văn hoá được triển khai nhanh chóng. Ảnh: Washington Post.  
Đội ngũ nhân viên của bảo tàng cùng nhau giúp sức để thúc đẩy tiến độ. Ảnh: Washington Post.  
Đội ngũ nhân viên của bảo tàng cùng nhau giúp sức để thúc đẩy tiến độ. Ảnh: Washington Post.  

Khi căng thẳng ngày càng dữ dội ở nửa phía đông đất nước, hai trong số các thành phố giàu có nhất về di sản văn hóa của Ukraine, Lviv, ở phía tây, và Odessa, ở phía nam, đang tận dụng thời gian yên bình còn lại để cố gắng bảo vệ những tác phẩm nghệ thuật của mình.

Những tình nguyện viên ở Odessa đã mất nhiều ngày để xếp hàng trăm bao cát xung quanh tượng đài Công tước Pháp Richelieu, một trong những người sáng lập thành phố cảng này. Chỉ đầu và cánh tay phải dang ra của ông không bị che đi.

Những tình nguyện viên ở Odessa đã mất nhiều ngày để hoàn thành công việc vận chuyển. Ảnh: Washington Post.  
Những tình nguyện viên ở Odessa đã mất nhiều ngày để hoàn thành công việc vận chuyển. Ảnh: Washington Post.  

Kiev và Kharkov, hai thành phố lớn nhất đất nước, là điểm nóng căng thẳng ngay từ sớm và đã phải chịu nhiều tổn thất nghiêm trọng.

Hàng trăm bao cát được đặt xung quanh tượng đài Công tước Richelieu tại thành phố Odessa, Ukraine. Ảnh: Washington Post.  
Hàng trăm bao cát được đặt xung quanh tượng đài Công tước Richelieu tại thành phố Odessa, Ukraine. Ảnh: Washington Post.  

Những bảo tàng khác ở thủ đô đều được gia cố nhưng các tác phẩm nghệ thuật vẫn còn bên trong vì những người có thể di chuyển chúng đều đã đi sơ tán.

Yaryna Shumska và cha cô, Ihor Shumsky, đều là nghệ sĩ và giáo sư tại Học viện Nghệ thuật Quốc gia ở Lviv. Họ chia sẻ một studio trong khu dân cư của thành phố, nơi họ giữ hơn 600 tác phẩm. Một số bức tranh của họ lớn đến nỗi chúng chỉ có thể được vận chuyển bằng cần cẩu qua cửa sổ. Ảnh: Washington Post.  
Yaryna Shumska và cha cô, Ihor Shumsky, đều là nghệ sĩ và giáo sư tại Học viện Nghệ thuật Quốc gia ở Lviv. Họ chia sẻ một studio trong khu dân cư của thành phố, nơi họ giữ hơn 600 tác phẩm. Một số bức tranh của họ lớn đến nỗi chúng chỉ có thể được vận chuyển bằng cần cẩu qua cửa sổ. Ảnh: Washington Post.  

Trên khắp Ukraine, hàng triệu người đã di tản trong khi nhiều người khác lại lựa chọn ở lại. Một số người khác đang cố gắng cứu vãn nền văn hóa và lịch sử của Ukraine.

Các bức tượng, tác phẩm điêu khắc, bích họa và cửa sổ kính được che phủ và bảo vệ trong Nhà thờ Chính tòa Assumption ở Lviv như một phần của các biện pháp phòng ngừa tác động của căng thẳng đang diễn ra ở Ukraine. Ảnh: Washington Post.  
Các bức tượng, tác phẩm điêu khắc, bích họa và cửa sổ kính được che phủ và bảo vệ trong Nhà thờ Chính tòa Assumption ở Lviv như một phần của các biện pháp phòng ngừa tác động của căng thẳng đang diễn ra ở Ukraine. Ảnh: Washington Post.  

"Các trung tâm thành phố bị hư hại nghiêm trọng, một số địa điểm và di tích có từ thế kỷ XI. Cả một nền văn hóa có nguy cơ biến mất", Lazare Eloundou Assomo, giám đốc chương trình di sản thế giới của Liên hợp quốc, nói với phóng viên hồi tuần trước.

Trong lúc quân đội Nga tiến về Odessa, Bảo tàng Mỹ thuật ở đây đã tự gia cố bằng hàng rào dây thép gai.

Cũng như các bảo tàng ở Lviv, những bức tường bên trong Bảo tàng Mỹ thuật Odessa hiện trống trơn, giám đốc khoa học Kirill Lipatov cho biết nhưng ông từ chối tiết lộ liệu các tác phẩm có giá trị nhất của họ đã được sơ tán ra ngoài thành phố hay chưa.

Bộ sưu tập từ Bảo tàng Quốc gia Andrey Sheptytsky ở Lviv đã được gỡ xuống và cất giấu an toàn. Ảnh: Washington Post.  
Bộ sưu tập từ Bảo tàng Quốc gia Andrey Sheptytsky ở Lviv đã được gỡ xuống và cất giấu an toàn. Ảnh: Washington Post.  

Các viện bảo tàng thường có boongke riêng và liên kết với một mạng lưới rộng lớn hơn ở châu Âu, giúp họ lưu trữ những tác phẩm nghệ thuật của mình. Tuy nhiên, các phòng trưng bày và nghệ sĩ độc lập Ukraine phải dựa vào nhau.

Một trong những nỗ lực thành công nhất để bảo vệ nghệ thuật đương đại của Ukraine đang được tiến hành ở thành phố phía tây Ivano-Frankivsk, nơi các nghệ sĩ đã chuyển đổi một quán cà phê dưới lòng đất thành boongke.

Làm việc cả ngày lẫn đêm, những tác phẩm của hơn 30 nghệ sĩ đã được chuyển đến đây từ khắp Ukraine. 11 nghệ sĩ bị mất nhà cửa cũng được cung cấp nơi cư trú để tiếp tục sáng tác nghệ thuật giữa chiến sự.

Anna Potyomkina đóng gói, bảo quản các tác phẩm nghệ thuật trước khi chuyển chúng đến nơi cất giữ. Ảnh: Washington Post.  
Anna Potyomkina đóng gói, bảo quản các tác phẩm nghệ thuật trước khi chuyển chúng đến nơi cất giữ. Ảnh: Washington Post.  

Yaryna Shumska, một nghệ sĩ biểu diễn kiêm họa sĩ tại Lviv, muốn di dời các tác phẩm nghệ thuật quý giá nhất của cô đến Ivano-Frankivsk nhưng lo lắng chúng sẽ bị hư hỏng trong quá trình vận chuyển.

Nếu cần chạy trốn khỏi Lviv, cô có thể để lại tác phẩm của mình ở đó và hy vọng bom sẽ rơi ở nơi khác.

Các bức tường trống trơn tại Bảo tàng Quốc gia Andrey Sheptytsky ở Lviv. Ảnh: Washington Post.  
Các bức tường trống trơn tại Bảo tàng Quốc gia Andrey Sheptytsky ở Lviv. Ảnh: Washington Post.  
 Một cuốn sách nhạc lý cổ được chụp lại dưới ống kính. Ảnh: Washington Post.  
 Một cuốn sách nhạc lý cổ được chụp lại dưới ống kính. Ảnh: Washington Post.  
Những bức tượng điêu khắc được đặt sát nhau tại nơi trú ẩn. Ảnh: Washington Post.  
Những bức tượng điêu khắc được đặt sát nhau tại nơi trú ẩn. Ảnh: Washington Post.  

Tin liên quan

Tin cùng chuyên mục

Xem nhiều nhất