Những căn nhà chờ sập bên dòng Nậm Piệt

Điền Bắc

Hơn 100 hộ dân, trong đó có 34 hộ được đưa vào diện di dời khẩn cấp từ 3 năm trước nhưng hiện vẫn đang sống trong cảnh thấp thỏm mỗi lần mùa mưa bão về bên dòng Nậm Piệt (Nghệ An). Hàng loạt ngôi nhà của bà con đã bị lũ cuốn, nhiều nhà đang chờ sập bất cứ lúc nào, song đến nay nguyện vọng di dời của người dân vẫn chưa được thực hiện.

Những căn nhà chờ sập khiến người dân lo lắng.
Những căn nhà chờ sập khiến người dân lo lắng.

Những ngôi nhà chờ sập

Gần 2 năm nay, vợ chồng ông Lương Hòa (47 tuổi) phải đến ở nhà con rể. Cả đại gia đình gần chục người chen chúc nhau trong ngôi nhà được thưng bằng gỗ chật chội. Không đủ chỗ ngủ, ông Hòa đành phải kê tấm phản trước hiên nhà, làm nơi đặt lưng, chờ ngày được bố trí đất tái định cư.

“Chờ hết năm này qua năm khác mà chẳng thấy động tĩnh đâu, không biết chờ đến bao giờ”, ông Hòa buồn bã.

Ông Hòa là một trong 126 hộ dân của 2 bản Mường Phú, Mường Piệt, xã Thông Thụ, huyện Quế Phong (Nghệ An), sống ven dòng Nậm Piệt. Dòng sông này là một nhánh lớn nhất của sông Chu, đây cũng là nguồn phụ lưu lớn nhất đổ về lòng hồ thủy điện Hủa Na. Phần lớn thời gian quanh năm, dòng sông khá hiền hòa, nhiều đoạn nước chỉ chưa đến 1 m. Nhưng mỗi lần mưa gió, nước từ thượng nguồn đổ về, dòng sông trở nên hung dữ. Hơn 100 hộ dân phải sống trong cảnh thấp thỏm, nguy cơ sạt lở, lũ quét ập xuống bất cứ lúc nào. Từ năm 2017, 34 hộ dân có nguy cơ cao nhất được UBND huyện Quế Phong đưa vào diện di dời khẩn cấp.

Nhưng khi dự án này vẫn chỉ đang nằm trên giấy thì thảm họa đã ập xuống với bà con bản Mường Phú. “Lúc đó nước dâng cao lắm, chảy ào ào. QL48 ngập hơn nửa mét”, ông Hòa nhớ lại buổi sáng định mệnh giữa tháng 7/2018. Chỉ trong chốc lát, căn nhà bằng gỗ của vợ chồng ông đã bị cuốn phăng xuống lòng sông. Được sự hỗ trợ của lực lượng chức năng, ông Hòa dùng dây cáp chằng lại căn bếp mà nước lũ chưa kịp kéo tuột xuống. Nhưng nỗ lực đó cũng chỉ giúp căn bếp trụ lại được ít giờ, dòng nước lũ sau đó làm đứt cả dây cáp. Kể từ đó, vợ chồng ông Hoà phải bế theo 2 con nhỏ đến tá túc nhà người con rể.

Trận lũ quét đó cũng cuốn mất một nửa căn nhà của chị Lương Thị Hường (45 tuổi) bản Mường Phú. Khi nước rút, gia đình chị Hường vét hết tài sản để mua vật liệu, thuê người xây lại tốn hơn 150 triệu đồng. Nhưng cũng chỉ được một thời gian ngắn, trận lũ quét sau, toàn bộ phần mới xây dựng này cũng bị dòng lũ cuốn phăng. Không còn tiền để xây lại, cũng chẳng có nơi nào để đến tá túc, gia đình chị Hường đành phải sống chung với lũ. Cả nhà hiện phải chen chúc nhau trong một nửa căn nhà còn lại. “Mỗi lần mưa xuống, chúng tôi lại phải hối hả đưa tài sản đi gửi rồi ngủ ké nhà họ. Đến khi nước rút lại về”, chị Hường nói.

Theo thống kê của xã Thông Thụ, trận lũ quét vào tháng 7/2018 đã cuốn phăng gần 10 ngôi nhà của 2 bản Mường Phú và Mường Piệt. Những hộ này sau đó đành phải đến tá túc nhà người thân, chờ ngày tái định cư.

“Không chỉ người dân lo đâu, lãnh đạo xã cũng lo lắm. Mỗi lần mưa lớn, chúng tôi luôn phải cử người xuống túc trực ở đó, hỗ trợ người dân di tản”, ông Lương Văn Huân, Chủ tịch UBND xã Thông Thụ nói.

Khẩn cấp kiểu rùa bò

Trong khi những hộ dân này phải lâm vào cảnh mất nhà, thì cách đó không xa, một khu tái định cư hoành tráng đang bỏ hoang gần 10 năm nay. Khu này được xây dựng sừng sững ở trung tâm bản Mường Piệt. Ông Lê Văn Giáp, Chủ tịch UBND huyện Quế Phong cho biết, khu tái định cư Pù Sai Cang 2 này được Công ty thủy điện Hủa Na xây dựng từ năm 2012, để phục vụ di dời 34 hộ dân bị ảnh hưởng bởi thủy điện.

Tuy nhiên, do thiếu đất canh tác, vị trí xây dựng lại quá cao so với mặt đường nên những hộ này không chịu đến ở. Họ sau đó tự nguyện đi tìm điểm tái định khác. Sau 8 năm bỏ hoang, hiện các khu nhà ở đây đã xuống cấp nghiêm trọng, cơ sở hạ tầng được đầu tư xây dựng nhưng cũng chưa đầy đủ và đồng bộ.

Để tránh lãng phí, từ năm 2017, huyện Quế Phong đã có tờ trình xin chủ trương đầu tư di dời khẩn cấp các hộ dân bị ảnh hưởng bởi lũ quét. Mục tiêu của dự án này là cải tạo lại khu tái định cư Pù Sai Cang 2 đang bỏ hoang, xây dựng cơ sở hạ tầng đồng bộ để chuyển 34 hộ dân thuộc diện di dời khẩn cấp đang thấp thỏm dọc sông Nậm Piệt về đây. Phía Thủy điện Hủa Na cũng đồng ý bàn giao lại khu tái định cư bỏ hoang này cho huyện Quế Phong. Tuy nhiên sau đó, dự án không được Sở KHĐT thẩm định với lý do “không cân đối được nguồn vốn đầu tư và không nằm trong quy hoạch tổng thể bố trí dân cư trên địa bàn tỉnh...”.

Đến trung tuần tháng 7/2018, sau trận lũ quét khiến hàng chục ngôi nhà bị sập và sạt lở nghiêm trọng, huyện Quế Phong một lần nữa gửi báo cáo lên cấp trên. Sau đó, Bí thư Tỉnh ủy đã có công văn giao UBND tỉnh xem xét, giải quyết. Tháng 8/2018, UBND tỉnh Nghệ An có văn bản hỏa tốc gửi các Sở KHĐT, Sở NNPTNT kiểm tra, tham mưu đề xuất chủ trương xây dựng dự án. Nhưng sau nhiều thủ tục liên quan, mãi đến cuối tháng 7/2019, dự án này mới được UBND tỉnh Nghệ An phê duyệt chủ trương đầu tư.

Trong đó, dự án có tổng mức đầu tư gần 15 tỷ đồng, một nửa nguồn vốn là từ ngân sách tỉnh. Tuy nhiên, cho đến nay dự án này vẫn chưa được khởi công do chưa được bố trí vốn. 

Tin liên quan

Tin nổi bật

Tin cùng chuyên mục

Giải quyết khiếu nại, tố cáo

Giải quyết khiếu nại, tố cáo

Phó Chủ tịch UBND TP Ngô Minh Châu đã yêu cầu các đơn vị tập trung nắm tình hình, tiếp tục nghiên cứu, phối hợp giải quyết dứt điểm các vụ khiếu nại, tố cáo (KNTC) ...

Tin nóng

Bắc Giang: Chưa lắp trạm cân, mỏ đã khai thác đất

Bắc Giang: Chưa lắp trạm cân, mỏ đã khai thác đất

Mặc dù chưa lắp đặt trạm cân tại vị trí đưa khoáng sản nguyên khai ra khỏi khu vực khai thác đất, nhưng Công ty TNHH Quốc Kỳ vẫn tiến hành khai thác đất tại thị trấn Nham Biền, huyện Yên Dũng và vận chuyển đất đi tiêu thụ mà không hề bị xử lý.

Xem nhiều nhất