Thất bại, nhưng thực tế

Nguyễn Hồng Thạch 

Cuối năm 2019 có nhiều câu chuyện nóng trong nước và quốc tế, nhưng có một chuyện không phải nóng lắm cũng khó bỏ qua. Đó là câu chuyện hạt nhân bán đảo Triều Tiên. Đầu năm nay khi gặp gỡ cấp cao Mỹ - Triều được tổ chức ở Hà Nội, nhiều người hy vọng vấn đề sẽ được giải quyết, thế nhưng 1 năm trôi qua, đến những ngày cuối năm này, hy vọng đã gần như tắt hết khi Triều Tiên tuyên bố sẽ không tiếp tục nói chuyện với Mỹ và 2 lần tiến hành thử tên lửa tầm xa.

Thất bại, nhưng thực tế

Mỹ thất vọng tuyên bố “rất tiếc nếu như chuyện gì đó” đã diễn ra ở Triều Tiên. Tổng thống Mỹ Donald Trump không gọi tên chuyện gì đó là chuyện gì, nhưng giới quan sát đều hiểu Triều Tiên đang thực hiện việc nâng cấp kỹ thuật tên lửa của mình với việc thử động cơ cho tên lửa tầm xa, đe dọa có thể với tới lãnh thổ Mỹ.

Năm 2019 bắt đầu với tuyên bố của Chủ tịch Kim rằng Triều Tiên đã hoàn thành chương trình hạt nhân của mình và chuyển sang tập trung phát triển kinh tế. Tuyên bố đã được Hàn Quốc và Mỹ đón nhận và bắt đầu một loạt các cuộc gặp cấp cao Mỹ - Hàn Quốc với Triều Tiên. Tháng 6/2019 Tổng thống Mỹ Donald Trump còn trở thành Tổng thống đương nhiệm đầu tiên của Mỹ đặt chân lên lãnh thổ Triều Tiên khi bước qua vạch ranh giới giữa Triều Tiên và Hàn Quốc tại khu phi quân sự Bàn Môn Điếm, cùng Tổng thống Hàn Quốc và Chủ tịch Triều Tiên tiến hành cuộc gặp tay ba lịch sử. Chủ tịch Kim tuyên bố “gặp gỡ tại địa điểm biểu tượng của chia cắt, của quá khứ hận thù này, chúng ta đang nói với thế giới rằng chúng ta có một hiện tại mới và rằng chúng ta sẽ có những cuộc đối thoại tích cực trong tương lai”. Có lẽ không ai nói rõ ý nghĩa cuộc gặp này hơn ông.

Rất tiếc cuộc gặp tháng 6/2019 đó cũng là cuối cùng của những hoạt động tích cực cho việc giải quyết vấn đề hạt nhân Triều Tiên. Thời gian cứ trôi và không có bất cứ hoạt động tích cực nào khác được tổ chức theo hướng đó. Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in là người cổ vũ nhiệt tình cho việc cải thiện quan hệ giữa Hàn Quốc và Triều Tiên, nhưng vượt qua cấm vận quốc tế đơn phương độc mã có lẽ là điều khó để một Tổng thống nào của Hàn Quốc có thể làm được. Ít nhất phải có sự ủng hộ của Mỹ, mà nước Mỹ lại chưa sẵn sàng vì nhiều lý do khác nhau cả khách quan lẫn chủ quan. Nếu hiểu được tầm quan trọng của của việc khuyến khích Triều Tiên, có thể Mỹ đã có cách tiếp cận tích cực hơn. Nếu ông Trump không bị các “cuộc chiến” trong nước chi phối, có thể ông cũng đã có quyết định tích cực hơn chăng? Còn nhớ tháng Hai năm nay ông đột ngột bỏ đàm phán ở Hà Nội ra về vì cựu luật sư của mình bị Quốc hội gọi lên chất vấn bất lợi cho ông. Ông cũng kỳ vọng rất nhiều vào thắng lợi ngoại giao và trở thành vị Tổng thống giải quyết được vấn đề cuối cùng, bài toán cuối cùng của Thế chiến II, chia cắt đất nước theo ý thức hệ. Thế nhưng những hứa hẹn kinh tế chung chung rõ ràng chưa đủ để thuyết phục Triều Tiên từ bỏ phương tiện bảo vệ mình. Tổng thống Mỹ hơn nữa còn bận bảo vệ uy tín chính trị của mình trong nước khi ông đang bị Quốc hội luận tội nhằm phế truất ông. Bất luận lý do là gì, nửa năm cuối 2019 đã không có bất cứ hoạt động “tích cực” nào diễn ra.

Đến cuối năm 2019, CHDCND Triều Tiên nhiều lần nhắc nhở Mỹ là thời hạn cuối năm đề ra cho việc dỡ bỏ cấm vận đối với Triều Tiên đang tới gần mà Mỹ chưa có bất cứ động thái nào. Tháng 10/2019, khi thăm núi Kim Cương, địa điểm du lịch và cũng là nơi thiêng liêng đối với gia đình ông Kim, Chủ tịch Kim đã tỏ rõ sự bực tức đối với những gì diễn ra, thậm chí còn đòi dỡ bỏ những tòa nhà mà Hàn Quốc đã xây theo thỏa thuận giữa hai bên để phát triển khu du lịch này. Rõ ràng Chủ tịch Kim đang muốn Hàn Quốc phải có bước tiến mạnh dạn hơn để cải thiện tình hình, và có thể đơn phương ngừng thực hiện cấm vận chống Triều Tiên. Yêu cầu này quả là quá lớn đối với Hàn Quốc. Nước Mỹ và Tổng thống Trump lại càng ngày càng chìm vào trong cuộc chiến phế truất tổng thống.

Nếu đầu năm nay ai đấy nói thiên thời địa lợi nhân hòa cho việc giải quyết vấn đề hạt nhân Triều Tiên, thì cuối năm chúng ta thấy rõ tất cả các điều kiện thiên địa nhân dường như đều bất lợi cho việc giải quyết vấn đề hạt nhân. Thực ra không có gì mâu thuẫn. Có chăng chỉ là đánh giá đầu năm có phần thiếu thực tế, quá tin vào phép mầu nhiệm. Một năm qua cho thấy nỗ lực giải quyết vấn đề hạt nhân không mang lại kết quả, nhưng nhờ đó chúng ta cũng gần hơn với thực tế. Câu chuyện giải quyết vấn đề hạt nhân Triều Tiên sẽ còn gian khó và chỉ có thể giải quyết nếu hiểu được vấn đề an ninh của Triều Tiên.

Tin nổi bật

Tin cùng chuyên mục

Xem nhiều nhất