Thiếu đồng bộ, từ iParking trở lại vé giấy

Hạnh Nhân

Sau khi dừng thí điểm dịch vụ trông giữ xe tự động (iParking) từ ngày 1/9/2020 (sau 3 năm triển khai), Hà Nội vừa trở lại cách thu phí sử dụng lòng đường tính theo m2 để xé vé thủ công. Nhiều ý kiến cho rằng, giải pháp này thể hiện sự tụt hậu, đi ngược với mục tiêu xây dựng thành phố thông minh. Mặt khác, nguồn thu ngân sách dễ thất thoát do hình thức thanh toán thủ công.

Theo GTVT Hà Nội, thành phố sẽ tạm dừng thí điểm chức năng thanh toán (bao gồm cả thu phí sử dụng lòng đường) của ứng dụng iParking đối với 12 đơn vị đang thí điểm ứng dụng iParking trong hoạt động trông giữ xe tạm thời dưới lòng đường trên địa bàn thành phố để chuyển sang áp dụng hình thức thu phí sử dụng tạm thời lòng đường theo m2.

Dịch vụ đỗ xe theo iParking của Hà Nội tạm dừng hoạt động.
Dịch vụ đỗ xe theo iParking của Hà Nội tạm dừng hoạt động.

Công nghệ nửa vời?

“Việc tạm dừng thí điểm iParking chuyển sang hình thức thu phí sử dụng tạm thời lòng đường theo m2 sẽ được áp dụng từ ngày 1/9 đến hết năm 2020 hoặc cho đến khi dự án xây dựng hệ thống công nghệ thông tin (iParking) phục vụ tìm kiếm, thanh toán giá dịch vụ trông giữ phương tiện và hỗ trợ công tác quản lý, khai thác các điểm đỗ xe được cấp phép trên địa bàn thành phố theo hình thức đối tác công tư - Hợp đồng BOO được thành phố phê duyệt”, đại diện Sở GTVT Hà Nội thông tin.

Trước đó, từ tháng 5/2017, UBND thành phố Hà Nội cho phép Công ty TNHH MTV Khai thác điểm đỗ xe Hà Nội và Công ty CP Đầu tư CIS phối hợp triển khai thí điểm ứng dụng iParking. Công ty CIS chịu trách nhiệm cung cấp toàn bộ phần mềm giải pháp công nghệ cho dịch vụ iParking, Công ty Khai thác điểm đỗ đảm nhiệm khâu vận hành. Dịch vụ iParking đã thu hút được 12 đơn vị tham gia trông giữ xe tại 174 vị trí, thuộc địa bàn 8 quận: Hoàn Kiếm, Ba Đình, Đống Đa, Hai Bà Trưng, Thanh Xuân, Cầu Giấy, Nam Từ Liêm, Tây Hồ.

Việc trông giữ xe iParking được kỳ vọng là bước đột phá, chấn chỉnh thực trạng trông giữ xe vốn nhiều bất cập trên địa bàn Thủ đô. Tuy nhiên, sau hơn 3 năm triển khai thí điểm, mô hình trông giữ xe iParking đã trở nên lộn xộn, hình thức hoạt động nửa thủ công, nửa hiện đại gây khó chịu cho người sử dụng.

Đưa ra nguyên nhân thất bại, ông Vũ Hà Thanh - Phó TGĐ Công ty CP Đồng Xuân phân tích: ứng dụng iParking do công nghệ nửa vời, cơ chế chính sách chưa đồng bộ, hạ tầng công nghệ thông tin còn thiếu.

Ví dụ, ứng dụng iParking đang thực hiện các hình thức thanh toán qua thẻ ATM/Visa, nạp tiền qua tài khoản. Nhưng thực tế tại Hà Nội, hầu hết người dân vẫn giữ thói quen sử dụng tiền mặt, ngại trích nộp vài chục nghìn đồng/lượt trông giữ xe từ tài khoản.

Do đó, DN phải ứng tiền trước để nộp vào tài khoản thanh toán hộ qua Cổng Thanh toán quốc gia. Như vậy, DN dùng công nghệ nhưng không giảm sức người mà tác nghiệp của nhân viên phức tạp hơn.

Bên cạnh đó, phần mềm quản lý cũng không bao quát được hết phạm vi tổ chức trông giữ. Việc cập nhật vị trí điểm đỗ phụ thuộc hoàn toàn vào sự trung thực của trật tự viên, tức là thu phí tự động nhưng quản lý thủ công. Trong khi đó, tại các nước phát triển, khi phương tiện vào vị trí gửi là lập tức hệ thống tự động cập nhật.

Đi ngược với xu thế

Về phía quản lý, Phó Giám đốc Sở GTVT Hà Nội Ngô Mạnh Tuấn đánh giá, việc triển khai ứng dụng iParking còn nhiều bất cập, chưa phù hợp với nghị quyết của HĐND thành phố. Theo đó, dự án xây được cấp phép theo hình thức đối tác công tư - Hợp đồng BOO chưa hoàn chỉnh nên gặp vướng mắc liên quan đến cơ chế tài chính. Các đơn vị trông giữ phương tiện vẫn chưa trang bị các thiết bị để kiểm soát, theo dõi, kiểm tra phương tiện người gửi, quản lý điểm đỗ…

Ngoài ra, hệ thống chưa thực hiện trích nộp phí trực tiếp về tài khoản tại Kho bạc Nhà nước của đơn vị cấp phép. Các đơn vị trông giữ xe còn chậm thanh toán tiền hợp đồng vào hệ thống. Một số đơn vị không đảm bảo đủ tiền trong tài khoản thanh toán hộ dẫn đến trường hợp bị lỗi thanh toán do thẻ hết tiền. Nhiều trường hợp trật tự viên cố tình không nhập hoặc nhập không đủ số phương tiện đang đỗ, gửi trong điểm đỗ lên hệ thống iParking dẫn đến số liệu doanh thu ghi nhận qua hệ thống chưa phản ánh đúng thực trạng tại điểm đỗ. Nhiều trường hợp thu phí cao hơn giá quy định…

Không đồng tình trước việc dừng hoạt động trông giữ xe iParking, TS Phan Lê Bình, chuyên gia JICA, giảng viên Trường Đại học Việt Nhật cho rằng, với tính năng ưu việt là thông tin vị trí gửi xe còn trống trên từng khu vực, từng vị trí cụ thể, khách hàng tiết kiệm được thời gian, công sức.

Do đó, việc Hà Nội dừng triển khai ứng dụng iParking là vội vàng, đi ngược với xu thế. Điều đó không chỉ thể hiện sự tụt hậu, đi ngược với mục tiêu xây dựng thành phố thông minh mà nguồn thu ngân sách cũng sẽ đối diện nguy cơ “cắt xén” do hình thức thanh toán thủ công.

Đồng quan điểm, chuyên gia giao thông Nguyễn Mạnh Thắng đề xuất: IParking đã chứng tỏ được ưu điểm tiện lợi cho người dân cũng như minh bạch, hữu ích cho cơ quan quản lý. Việc vướng các rào cản pháp lý hay kỹ thuật chỉ là vấn đề nhất thời, cần giải quyết sớm để tiếp tục triển khai, nhân rộng mô hình iParking ra toàn địa bàn Hà Nội.

*Hiện Hà Nội có trên 700.000 ô tô và tốc độ gia tăng vào khoảng 10%/năm. Trong khi đó, tổng diện tích đỗ xe theo iParking của Hà Nội mới đáp ứng khoảng 7.000 chỗ đỗ (1%), do đó, tiềm năng phát triển iParking là rất lớn.

*TS Phan Lê Bình đề xuất: Hà Nội cần sớm “hồi sinh” ứng dụng iParking, nghiên cứu, tìm kiếm cách thức thanh toán dễ dàng, thay vì bằng thẻ, tài khoản, có thể mở rộng tiện ích thanh toán trên ví điện tử. Mặt khác, đối với việc kiểm soát, lắp camera đọc biển số trên một quãng phố trải dài 200 - 300m là không khả thi, đòi hỏi cơ quan chức năng phải tăng cường kiểm tra, kịp thời phát hiện gian dối trong thống kê phương tiện.

Tin liên quan

Tin nổi bật

Tin cùng chuyên mục

Siêu bão Goni tiến gần Biển Đông

Siêu bão Goni tiến gần Biển Đông

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, hiện nay (31/10), ở vùng biển phía Đông Philipines có một siêu bão có tên quốc tế là Goni đang hoạt động.

Xem nhiều nhất