Vui buồn chuyện cổ vật

Hành lang pháp lý cho việc mua sắm hiện vật đúng mục đích, đảm bảo tính minh bạch, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng hiện vật tại bảo tàng đã được Thông tư 11/2013/TT-BVHTTDL ngày 16/12/2013 của Bộ VHTTDL quy định. Tuy nhiên, đại diện một số bảo tàng phản ánh việc mua sắm hiện vật hiện nay đang gặp nhiều trở ngại, đặc biệt là thủ tục mua sắm hiện vật còn rườm rà.

Vui buồn chuyện cổ vật

Việc định giá giá trị hiện vật bằng tiền trước khi mua khiến nhiều bảo tàng gặp khó khăn.

Một cán bộ Bảo tàng Lịch sử Quốc gia kể: Trong chuyến đi sưu tầm ở một vùng quê, đoàn phát hiện một hiện vật quý. Sau khi thỏa thuận thời gian và giá cả, về cơ quan làm thủ tục, đến lúc quay lại để tiếp nhận thì hiện vật đã bị bán cho người khác. “Việc mua hiện vật với đầy đủ các chứng từ theo quy định về tài chính kế toán là vấn đề không đơn giản; chưa kể sự cạnh tranh về mặt giá cả theo thị trường” - cán bộ bảo tàng này cho biết. 

Còn theo một số chuyên gia trong lĩnh vực khảo cổ, việc mua, đấu giá hiện vật có những đặc thù riêng, thay đổi theo từng thời kỳ song quy định hiện hành không phù hợp, gây khó khăn cho việc tiếp cận với những hiện vật quý, điển hình như quy định định giá bằng tiền đối với hiện vật. Do đó, các cơ quan chức năng cần xem xét giảm bớt các quy trình, thủ tục cũng như rút ngắn thời gian từng khâu. 

Đồng tình với việc sửa đổi quy định về mua sắm hiện vật, chuyên gia về khảo cổ Lâm Thị Mỹ Dung (ĐHQG Hà Nội) cũng cho rằng: Để nâng cao hiệu quả trong việc mua sắm hiện vật, cần thiết phải nâng cao trình độ, ý thức và trách nhiệm của cán bộ bảo tàng, đặc biệt là đội ngũ làm công tác thẩm định hiện vật. 

Theo đại diện Thanh tra Bộ VHTTDL, qua thực tế thanh tra hoạt động mua sắm, đấu giá hiện vật tại một số bảo tàng vừa qua nổi lên một số bất cập làm ảnh hưởng đến tính minh bạch, hiệu quả trong hoạt động mua sắm hiện vật. Điển hình như: Chưa tuân thủ quy trình, thủ tục theo Thông tư số 11/2013/TT-BVHTTDL quy định về sưu tầm hiện vật bảo tàng công lập; thực hiện mua sắm, đấu giá hiện vật khi chưa có quyết định phê duyệt của UBND tỉnh (đối với bảo tàng cấp tỉnh)… 

Những bất cập này cũng được báo chí chỉ ra trong quá trình thực hiện kiểm toán. Cụ thể, tại thời điểm Kiểm toán năm 2018, theo kiểm toán nhà nước xác định việc mua sắm hiện vật tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia chưa đầy đủ hồ sơ. Việc xác định giá trị bằng tiền của hiện vật còn thiếu chặt chẽ, chưa đầy đủ căn cứ… Tương tự, tại Bảo tàng Văn hoá các dân tộc Việt Nam đã không thực hiện thuyết minh cụ thể căn cứ, cơ sở xác định số lượng của từng hiện vật phải sưu tầm. 

Tại các bảo tàng do địa phương quản lý, việc mua sắm hiện vật thời gian qua cũng bộc lộ nhiều bất cập. Theo kết quả thanh tra của Thanh tra tỉnh Điện Biên về công tác đầu tư mua sắm tài liệu, hiện vật, cổ vật bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước tại Bảo tàng Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ và Bảo tàng tỉnh Điện Biên năm 2018, việc mua sắm hiện vật tại các bảo tàng chủ yếu có sai sót trong việc tuân thủ quy trình, thủ tục, cũng như không đảm bảo tính khách quan, minh bạch trong việc mua sắm.

Cụ thể, tại Bảo tàng tỉnh Điện Biên, Hội đồng Khoa học của bảo tàng được lập thiếu thành phần cơ quan quản lý tài chính có liên quan đến việc sử dụng kinh phí mua hiện vật, dẫn đến một số kết quả thẩm định chưa đảm bảo cơ sở pháp lý. Cán bộ sưu tầm đi khảo sát, sưu tầm và thỏa thuận giá mua tài liệu, hiện vật, đồng thời là thành viên Hội đồng Khoa học và trực tiếp thanh toán tiền mua tài liệu, hiện vật với các chủ sở hữu tài liệu, hiện vật là không bảo đảm tính khách quan trong việc quản lý sưu tầm, thỏa thuận mua bán hiện vật và quản lý kinh phí…

Tương tự, tại Bảo tàng Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ, việc khảo sát, cập nhật, điều chỉnh số liệu và mua hiện vật trong quá trình thực hiện chưa chính xác, dẫn đến một số hiện vật có kích thước chưa đúng với quyết định phê duyệt…  

Tin nổi bật

Tin cùng chuyên mục

Đón đọc Tinh hoa Việt số 136

Đón đọc Tinh hoa Việt số 136

Ấn phẩm Tinh hoa Việt (báo Đại Đoàn Kết) số 136, dày 32 trang, in trên giấy tốt, trình bày đẹp, phát hành trên toàn quốc ngày 25/11/2020.
Di sản Hoàng thành Thăng Long: 10 năm nhìn lại

Di sản Hoàng thành Thăng Long: 10 năm nhìn lại

Sau 10 năm được UNESCO vinh danh là Di sản văn hóa thế giới, Hoàng thành Thăng Long đang khẳng định không chỉ là “địa chỉ đỏ” của di sản văn hóa, lịch sử Thủ đô mà ...

Xem nhiều nhất