Bộ Y tế cảnh báo: Whitmore – “vi khuẩn ăn thịt người” rình rập sau mưa lũ

Nguy cơ nhiễm bệnh từ môi trường sau mưa lũ

Mới đây, giới chức Thái Lan cho biết ngành y tế đang bước vào cuộc chạy đua với thời gian khi số ca melioidosis (sốt đất) liên tục tăng. Từ tháng 1 đến giữa tháng 4, Thái Lan ghi nhận 732 ca mắc, trong đó 23 người không qua khỏi. Diễn biến này khiến hệ thống giám sát dịch tễ được siết chặt, các lực lượng y tế duy trì trạng thái sẵn sàng khi nguy cơ vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.

Trước thực trang nói trên, ngày 22/4 Bộ Y tế đã có cảnh báo người dân không hoang mang nhưng cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh.

Whitmore, hay còn gọi là Melioidosis, là bệnh truyền nhiễm do vi khuẩn Burkholderia pseudomallei gây ra. Đây là loại vi khuẩn tồn tại tự nhiên trong đất, bùn và nguồn nước bề mặt bị ô nhiễm. Con người có thể nhiễm bệnh khi tiếp xúc trực tiếp với các yếu tố này, đặc biệt qua vết trầy xước, vết thương hở trên da, hoặc qua đường hô hấp khi hít phải bụi, giọt nước nhiễm khuẩn .

Không giống nhiều bệnh truyền nhiễm khác, Whitmore không lây lan phổ biến từ người sang người mà chủ yếu liên quan đến phơi nhiễm từ môi trường. Tuy nhiên, chính đặc điểm này lại khiến bệnh dễ bị xem nhẹ.

Theo Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế, Whitmore là bệnh ít gặp nhưng có thể diễn biến rất nặng. Bệnh có biểu hiện lâm sàng đa dạng, dễ nhầm lẫn với các bệnh lý khác như viêm phổi, nhiễm trùng da, áp xe hoặc nhiễm trùng huyết. Trong nhiều trường hợp, người bệnh chỉ được phát hiện khi đã xuất hiện biến chứng nặng như sốc nhiễm trùng, suy đa cơ quan .

Tại Việt Nam, bệnh vẫn ghi nhận rải rác hằng năm, với nguy cơ gia tăng sau các đợt mưa lớn, bão lũ – thời điểm môi trường đất, nước bị xáo trộn, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát tán và xâm nhập vào cơ thể con người.

Những người thường xuyên tiếp xúc với đất, bùn, nước bẩn như nông dân, công nhân môi trường, người tham gia dọn dẹp sau lũ… là nhóm có nguy cơ cao. Ngoài ra, người có bệnh nền như đái tháo đường, bệnh gan, thận, phổi mạn tính hoặc suy giảm miễn dịch cũng dễ mắc bệnh hơn và có nguy cơ diễn biến nặng .

Không hoang mang nhưng tuyệt đối không chủ quan

Điểm nguy hiểm của Whitmore không nằm ở khả năng lây lan rộng, mà ở chỗ bệnh khó nhận biết sớm và dễ bị bỏ qua trong giai đoạn đầu. Các triệu chứng như sốt, ho, đau ngực, nhiễm trùng da hoặc áp xe có thể khiến người bệnh nhầm lẫn với các bệnh thông thường, dẫn đến chậm trễ trong điều trị.

Bộ Y tế nhấn mạnh, Whitmore hoàn toàn có thể điều trị nếu được phát hiện sớm. Tuy nhiên, nếu chậm trễ, bệnh có thể tiến triển nhanh thành nhiễm trùng huyết, sốc nhiễm trùng với tỷ lệ tử vong cao. Vì vậy, việc nhận diện nguy cơ và chủ động phòng bệnh có ý nghĩa quyết định.

Cục Phòng bệnh khuyến cáo người dân cần hạn chế tiếp xúc trực tiếp với đất, bùn, nước đọng, đặc biệt tại các khu vực ô nhiễm hoặc sau mưa lũ. Khi buộc phải tiếp xúc, cần sử dụng đầy đủ phương tiện bảo hộ như giày, ủng, găng tay để giảm nguy cơ nhiễm khuẩn .

Các vết thương hở cần được che chắn, chăm sóc cẩn thận, tránh tiếp xúc với môi trường có nguy cơ. Người dân không nên đi chân trần tại khu vực ẩm ướt, bùn lầy, đồng thời hạn chế tắm, bơi ở các nguồn nước nghi bị ô nhiễm, đặc biệt khi có vết thương trên cơ thể.

Bên cạnh đó, việc giữ gìn vệ sinh cá nhân, rửa tay bằng xà phòng sau khi tiếp xúc với đất, bùn, nước bẩn và sử dụng nguồn nước sạch trong sinh hoạt, ăn uống là những biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả để phòng bệnh.

Đối với nhóm nguy cơ cao như người mắc bệnh nền, cần đặc biệt chú ý bảo vệ cơ thể, theo dõi sức khỏe và thực hiện nghiêm các biện pháp phòng ngừa.

Đáng lưu ý, sau khi tiếp xúc với môi trường nguy cơ, nếu xuất hiện các triệu chứng như sốt, ho, đau ngực, khó thở, nổi áp xe hoặc dấu hiệu nhiễm trùng kéo dài, người dân cần đến cơ sở y tế để được khám và điều trị kịp thời, tránh để bệnh diễn tiến nặng .