Các nhà khoa học hiến kế triển khai Nghị quyết 80-NQ/TW về phát triển văn hóa

Tọa đàm quy tụ các nhà quản lý, chuyên gia và nhà khoa học trong lĩnh vực văn hóa, khoa học xã hội và nhân văn đến từ nhiều cơ quan quản lý, viện nghiên cứu và cơ sở đào tạo trên cả nước. Các đại biểu đã cùng trao đổi, thảo luận nhằm làm rõ những nội dung trọng tâm của Nghị quyết 80-NQ/TW, đồng thời đề xuất các giải pháp thiết thực để đưa các định hướng chiến lược về phát triển văn hóa vào đời sống.

Phát biểu khai mạc tọa đàm, GS.TS Hoàng Anh Tuấn - Hiệu trưởng Trường đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn nhấn mạnh Nghị quyết 80 đã đặt ra nhiều định hướng quan trọng nhằm khơi dậy và phát huy giá trị văn hóa, con người Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới của đất nước. Trong đó, các cơ sở giáo dục đại học, đặc biệt là các trường đào tạo và nghiên cứu về khoa học xã hội và nhân văn, có vai trò quan trọng trong việc nghiên cứu, cung cấp luận cứ khoa học cũng như đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ cho lĩnh vực văn hóa.

Tại tọa đàm, các tham luận tập trung vào nhiều chủ đề như: vai trò của văn hóa trong chiến lược phát triển bền vững; xây dựng hệ giá trị văn hóa và con người Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế; phát triển công nghiệp văn hóa; cũng như tăng cường nguồn lực và chính sách cho lĩnh vực văn hóa trong thời gian tới.

GS.TS Nguyễn Văn Kim - Phó Chủ tịch Hội đồng Di sản văn hoá Quốc gia với tham luận Định vị văn hóa là “Hệ điều tiết phát triển”: Giải pháp khơi thông điểm nghẽn thể chế trong kỷ nguyên mới đã phân tích sâu sắc sự chuyển dịch tư duy: văn hóa không còn là yếu tố đứng bên cạnh, “tô điểm” cho tăng trưởng mà phải trở thành “hệ điều tiết” của sự phát triển. Nếu kinh tế quyết định năng lực “đi nhanh”, thì văn hóa quyết định khả năng “đi xa”. Đây là bước chuyển từ tư duy quản lý văn hóa truyền thống sang tư duy quản trị quốc gia bằng văn hóa.

Ở một góc nhìn khác, cụ thể hóa vai trò điều tiết này vào đời sống đô thị, GS Lê Hồng Lý, Chủ tịch Hội Văn nghệ Dân gian Việt Nam đã nêu lên một góc nhìn đầy trăn trở về việc bảo vệ không gian sinh tồn hài hòa. Việc phát triển kinh tế, đô thị hóa đang làm thu hẹp không gian sống vật chất và phá vỡ không gian tâm linh, ký ức của người dân. Ông khẳng định cần sự hiểu biết và đánh giá tác động văn hóa sâu sắc trước khi tiến hành bất cứ dự án kinh tế, xã hội nào để tránh hệ lụy cho người dân, hướng tới sự hài hòa, lấy hạnh phúc của người dân và sự bền vững của không gian sống làm thước đo thay vì chỉ chạy theo các chỉ số tăng trưởng thuần túy.

Bên cạnh các vấn đề lý luận, tọa đàm cũng ghi nhận nhiều ý kiến đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả triển khai Nghị quyết 80 từ thực tiễn của các địa phương như Hà Nội, Ninh Bình…

Bài tham luận của PGS.TS Nguyễn Thị Thu Phương, Viện trưởng Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam tập trung vào chủ đề công nghiệp văn hóa, trong đó nhấn mạnh vai trò của các ngành công nghiệp sáng tạo trong việc đóng góp vào tăng trưởng kinh tế và quảng bá hình ảnh quốc gia.

Bối cảnh toàn cầu hóa và kỷ nguyên số mang đến thách thức nhưng cũng là cơ hội vàng được GS.TS Từ Thị Loan (nguyên Viện trưởng Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam) phân tích sâu sắc. Theo GS Từ Thị Loan, để nghệ thuật (gồm các lĩnh vực âm nhạc, điện ảnh, hội họa…) trở thành nguồn lực quan trọng của sức mạnh mềm quốc gia cần xây dựng và hoàn thiện hệ sinh thái sáng tạo nghệ thuật số, đầu tư mạnh mẽ cho nguồn nhân lực sáng tạo và khuyến khích sáng tạo dựa trên nguồn lực văn hóa và bản sắc dân tộc.

Theo Ban tổ chức, các tham luận và ý kiến trao đổi tại tọa đàm sẽ được tổng hợp thành các báo cáo nghiên cứu và tư vấn chính sách, góp phần cung cấp luận cứ khoa học cho việc hoàn thiện hệ thống chính trị và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị quốc gia trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng.