Chậm chân với AI, doanh nghiệp sẽ bị bỏ lại phía sau
Làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI) đang tái định hình cách doanh nghiệp vận hành, cạnh tranh và phát triển. Trong cuộc chuyển dịch đó, doanh nghiệp Việt sẽ chọn đứng ngoài quan sát hay chủ động bước vào để tạo lợi thế mới?

Tái cấu trúc nhân lực để làm chủ AI
Chia sẻ về chiến lược ứng dụng AI tại đơn vị, ông Lưu Trung Nguyện, Trưởng bộ phận Giải pháp AI (Sotatek), cho biết doanh nghiệp đang đứng trước cả áp lực lẫn cơ hội khi AI phát triển với tốc độ nhanh chóng.
Với hơn 1.500 kỹ sư, thách thức đặt ra không chỉ nằm ở công nghệ mà còn ở cách tổ chức và tối ưu nguồn lực. Theo ông Nguyện, Sotatek đang chuyển dịch sang chiến lược “AI First Engineering” với ba trụ cột, trong đó nhấn mạnh việc đổi mới phương thức phát triển phần mềm.
“Trước đây, một dự án có thể cần tới 50 nhân sự trong 6 tháng. Nay, khách hàng toàn cầu yêu cầu các nhóm tinh gọn hơn, chỉ khoảng 6–8 kỹ sư nhưng tốc độ triển khai phải nhanh gấp 3–5 lần”, ông Nguyện cho hay.
Điều này đòi hỏi mỗi kỹ sư không chỉ có kinh nghiệm mà còn phải làm chủ các công cụ AI. Doanh nghiệp cũng nhấn mạnh yếu tố “engineering” – tức năng lực kỹ thuật cốt lõi – thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào AI.
Khái niệm “vibe coding” (lập trình nhanh theo kiểu thử nghiệm) được đánh giá không phù hợp trong môi trường doanh nghiệp. “Kỹ sư phải hiểu và kiểm soát được code do AI sinh ra để đảm bảo tính bền vững và khả năng mở rộng của hệ thống”, đại diện Sotatek nhấn mạnh.
Đáng chú ý, không dừng lại ở dịch vụ, Sotatek đang đẩy mạnh phát triển các sản phẩm AI “Make in Vietnam” thông qua Sotatek Labs nhằm chinh phục thị trường quốc tế.
Ông Nguyện giới thiệu một số sản phẩm tiêu biểu như NoteX AI (trợ lý họp thông minh đa nền tảng, đa ngôn ngữ, đã đạt hơn 1 triệu người dùng toàn cầu, đặc biệt tại Mỹ Latinh và châu Âu) hay Savvy AI (công cụ dịch thuật thời gian thực phục vụ doanh nghiệp trong các hoạt động đàm phán quốc tế)...
Theo ông Nguyện, việc phát triển sản phẩm riêng không chỉ giúp gia tăng giá trị mà còn là bước đi chiến lược để doanh nghiệp Việt khẳng định vị thế trên thị trường công nghệ toàn cầu.
Doanh nghiệp Việt cần tư duy “AI First”
Từ góc nhìn quốc tế, ông Lê Anh Dũng, đồng sáng lập kiêm người phụ trách Got It AI tại Việt Nam cho rằng, doanh nghiệp Việt muốn bắt kịp làn sóng AI cần thay đổi tư duy một cách căn bản.
“AI không còn là tính năng bổ trợ, mà phải trở thành nền tảng để tái định nghĩa sản phẩm và mô hình vận hành”, ông Dũng nhấn mạnh.
Theo đó, doanh nghiệp cần tập trung vào 4 yếu tố: ưu tiên AI trong chiến lược phát triển; lựa chọn đúng bài toán ứng dụng với các chỉ số đo lường cụ thể; xây dựng năng lực AI nội tại, tận dụng công cụ sẵn có thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào việc tự phát triển mô hình và liên tục thích nghi với sự thay đổi nhanh của công nghệ
Kinh nghiệm từ các doanh nghiệp tại Thung lũng Silicon cho thấy, tốc độ thử nghiệm và khả năng thích ứng chính là yếu tố quyết định thành công trong kỷ nguyên AI.
Ở góc độ chính sách và hệ sinh thái, bà Nguyễn Liên, Giám đốc Quan hệ Chính phủ và Chính sách công Google Việt Nam, nhấn mạnh vai trò của doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMBs).
Hiện khu vực này chiếm hơn 97% tổng số doanh nghiệp và đóng góp gần 45% GDP của Việt Nam. Sự xuất hiện của các công cụ AI như Gemini hay NotebookLM đang giúp xóa bỏ rào cản công nghệ, cho phép doanh nghiệp nhỏ tiếp cận AI với chi phí hợp lý.
Trên toàn cầu, hơn 380.000 doanh nghiệp nhỏ đã ứng dụng AI tạo sinh trong Google Ads để tối ưu hóa marketing – một minh chứng cho thấy AI không còn là “đặc quyền” của các tập đoàn lớn.
Theo bà Liên, AI đang tạo ra ba trụ cột giá trị cho doanh nghiệp là tiết kiệm thời gian vận hành thông qua tự động hóa; khai thác dữ liệu hiệu quả để hỗ trợ ra quyết định và tiếp cận khách hàng chính xác hơn nhờ cá nhân hóa quy mô lớn.
Các chuyên gia nhận định, AI đang trở thành động lực tăng trưởng mới, đặc biệt với doanh nghiệp vừa và nhỏ. Từ marketing, bán hàng, nhân sự đến tài chính, AI có thể tham gia vào toàn bộ chuỗi giá trị.
"Trong bối cảnh công nghệ ngày càng dễ tiếp cận, chi phí triển khai giảm và hệ sinh thái hỗ trợ ngày càng hoàn thiện, đây được xem là “thời điểm vàng” để doanh nghiệp Việt tích hợp AI vào chiến lược phát triển dài hạn"- bà Nguyễn Liên nêu quan điểm.