Chờ đợi môn thi thứ 3 vào lớp 10

Là năm thứ hai liên tiếp hai địa phương Đà Nẵng và TPHCM duy trì phương án chọn thi môn ngoại ngữ nên với thí sinh không gây nhiều bất ngờ. Tuy nhiên, việc công bố sớm giúp thí sinh và nhà trường chủ động ôn tập, không phải thấp thỏm trông ngóng.

Trong khi đó, ông Nguyễn Văn Chiến - Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) Sơn La thông tin, 3 năm trở lại đây môn thi thứ ba vào lớp 10 của địa phương này là Ngoại ngữ, ngoài Toán và Ngữ văn. Việc cố định 3 môn thi như trên dẫn tới tình trạng các nhà trường, các giáo viên, học sinh tập trung cao hơn vào dạy và học các môn học có thi tuyển sinh vào lớp 10; các môn học còn lại bị xem nhẹ hơn, làm cho cả giáo viên và học sinh có thiên hướng dạy và học lệch, học tủ, không được phát huy năng lực của nhiều em học sinh có thiên hướng học tốt các môn học khác; nhiều em bị thiệt thòi khi phải tham gia thi tuyển sinh với những môn thi không thuộc thế mạnh của mình.

Vì vậy, năm nay Sở này đề xuất lựa chọn bài thi tổ hợp vừa phù hợp với quy chế tuyển sinh và định hướng đổi mới giáo dục và Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Đồng thời bảo đảm thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện; bảo đảm công bằng, khách quan và không làm giảm cơ hội trúng tuyển của học sinh so với các năm học trước.

Bên cạnh đó, bài thi tổ hợp giúp cho kỳ thi có tính ổn định về môn thi, không phải thay đổi môn thi hàng năm; giúp học sinh yên tâm học đều các môn; chuẩn bị từ sớm và không có tâm lý chờ đợi môn thi.

Về lộ trình, Sở GDĐT Sơn La thông tin, đề thi môn tổ hợp sẽ được Sở gửi cho các trường để tham khảo, làm quen, thi thử, tương đương với một bài kiểm tra học kỳ ở mức trung bình với thời gian 90 phút. Trong đó, các câu hỏi của các môn Lịch sử - Địa lý, Khoa học tự nhiên, Tiếng Anh chủ yếu trong chương trình lớp 9; mức độ đánh giá nhận thức của đề thi chủ yếu ở mức nhận biết (chiếm khoảng 70%) và thông hiểu (20%), chỉ có 10% là vận dụng. Môn Tiếng Anh dự kiến chiếm tỉ lệ cao nhất (30/80 câu) trong bài thi tổ hợp.

Việc Sơn La chọn bài thi tổ hợp với cấu trúc bài thi như trên không yêu cầu học sinh phải học thêm kiến thức ngoài chương trình hay phải ôn luyện các nội dung mang tính đánh đố, vận dụng và vận dụng cao. Điều này giúp học sinh giảm áp lực học thêm, luyện thi nặng nề, hạn chế tình trạng học lệch, học tủ vốn tồn tại nhiều năm qua trong các kỳ thi tuyển sinh.

Tuy nhiên, một số ý kiến cũng cho rằng học “dàn hàng ngang” nhiều môn đòi hỏi học sinh phải có ý thức tự học tốt và khả năng phân bổ thời gian hợp lý. Nếu không có phương pháp học khoa học, các em dễ rơi vào tình trạng học trải rộng nhưng thiếu chiều sâu. Vì vậy, cùng với đổi mới cách ra đề, nhà trường và giáo viên cần tăng cường hướng dẫn học sinh kỹ năng tự học, hệ thống hóa kiến thức và vận dụng kiến thức liên môn trong các tình huống thực tiễn.

Dù vậy, với nhiều địa phương khác, khi kỳ thi vào lớp 10 THPT là cuộc cạnh tranh cao, chỉ có hơn 60% chỉ tiêu vào trường công lập như ở Hà Nội thì việc học “dàn hàng ngang” với tất cả các môn có thể sẽ làm gia tăng thêm gánh nặng học tập cho học sinh và phụ huynh.

Ghi nhận hiện nay, khi Hà Nội chưa công bố môn thi thứ ba, nhiều học sinh lớp 9 đang đăng ký học thêm kín tuần không thiếu môn nào vì lo nếu “đoán nhầm”, chỉ tập trung học vài môn thì đến lúc công bố môn thi không trúng sẽ không kịp ôn tập.

Bà Nguyễn Thị Vân Hồng - Hiệu trưởng Trường THCS Chương Dương (phường Hồng Hà, Hà Nội) cho rằng, dù môn thi thứ ba là gì thì nền tảng kiến thức vẫn là quan trọng nhất. Học sinh cứ yên tâm, bình tĩnh học theo hướng dẫn của thầy cô và giữ tinh thần sẵn sàng ứng phó với mọi khả năng, đừng để sự chờ đợi làm ảnh hưởng đến tinh thần, tiến độ học tập.

Để không bất ngờ với môn thi thứ ba, học sinh cần đặc biệt lưu ý cách học theo hướng bản chất, hiểu sâu, nhớ lâu, thay vì học thuộc lòng máy móc hay học đối phó để làm bài thi. Vì vậy, cùng với việc bám sát sách giáo khoa, học sinh cần được hướng dẫn phương pháp học khoa học: hệ thống hóa kiến thức bằng sơ đồ tư duy, liên hệ thực tiễn, luyện tập vừa đủ nhưng thường xuyên. Đây cũng là yếu tố then chốt để việc học “dàn hàng ngang” nhiều môn không trở thành gánh nặng, mà ngược lại, giúp học sinh học nhẹ nhàng hơn, hiệu quả hơn và đúng với tinh thần đổi mới giáo dục.