Đảm bảo quyền lợi chính đáng của người dân trong GPMB Dự án Đường Vành đai 4, đoạn qua xã Mê Linh

Chỉ đạo hợp lý, hợp tình

Ngày 5/7/2024, UBND TP Hà Nội có Thông báo số: 284/ TB-VP: “Thông báo Kết luận của các Phó Chủ tịch UBND Thành phố: Nguyễn Trọng Đông và Dương Đức Tuấn tại cuộc họp kiểm điểm tiến độ và giải quyết vướng mắc khi thực hiện công tác giải phóng mặt bằng dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 4 – Vùng Thủ đô trên địa bàn thành phố Hà Nội”.

Nội dung Thông báo thể hiện: “…Bản đồ giải thửa và sổ mục kê lập năm 1978 tại xã Văn Khê (do UBND xã Văn Khê cung cấp; không có xác nhận của cơ quan có thẩm quyền) do HTX Khê ngoại (không phải tài liệu do tư nhân lập hoặc cung cấp) thực hiện trên nền giấy vẽ ở thời điểm đo đạc và lập sổ mục kê từ năm 1968 đến năm 1978; được HTX Văn Khê trước đây và nay là UBND xã Văn Khê quản lý và sử dụng trong công tác quản lý đất đai tại địa phương, như: Kiểm kê đất đai định kỳ, làm căn cứ giải quyết tranh chấp đất đai từ năm 1978 đến nay. Số liệu diện tích, hình thể thửa đất trên bản đồ còn rõ ràng, không có sửa chữa và sổ kèm theo thống nhất số liệu với bản đồ và đáp ứng các yêu cầu, nguyên tắc của bản đồ giải thửa đất ở với công nghệ tại thời điểm năm 1978”.

Tại Thông báo này, UBND TP Hà Nội chỉ đạo: “Đối với nội dung này, UBND TP đồng ý về chủ trương theo kiến nghị của UBND huyện Mê Linh (cũ) và Sở Tài nguyên và Môi trường (nay là Sở Nông nghiệp và Môi trường) tại cuộc họp về việc sử dụng Bản đồ giải thửa và sổ mục kê lập năm 1978 tại xã Văn Khê nêu trên”.

UBND TP Hà Nội đã viện dẫn quy định tại Điều 18 Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014, được sửa đổi, bổ sung tại khoản 16 và khoản 17 Điều 2 Nghị định số 01/2017/NĐ-CP ngày 06/01/2017 của Chính phủ để làm căn cứ xác nhận lại diện tích đất ở cho người dân xã Văn Khê.

Thành phố: “Giao UBND huyện Mê Linh kiểm tra và chịu trách nhiệm về việc xác định thời điểm lập Bản đồ, sổ mục kê và xác nhận diện tích đất ở. Giao Sở Tài nguyên và Môi trường hướng dẫn UBND huyện Mê Linh thực hiện nội dung này”.

Một quyết định có dấu hiệu chưa từng được sử dụng vào công tác quản lý đất đai

Tuy nhiên, UBND huyện Mê Linh, trong văn bản số: 3584/UBND-NNMT, ngày 12/6/2025 do Phó chủ tịch UBND huyện Mê Linh Trần Thanh Hoài ký và tiếp đó là văn bản số: 572/ UBND-KT, ngày 19/8/2025 do Phó chủ tịch UBND xã Mê Linh Trần Sỹ Đạt ký đều có nội dung: “Đối chiếu “Sổ giải thửa” tại xã Văn Khê với Mẫu Bản mục kê giải thửa ban hành kèm theo Quyết định số 169-CP, ngày 24/6/1977 của Hội đồng Chính phủ cho thấy “Sổ giải thửa” tại xã Văn Khê không phải là một trong các loại giấy tờ về quyền sử dụng đất… Do đó, việc các hộ gia đình, cá nhân có đề nghị xác định lại diện tích đất ở đối với các thửa đất đã được cấp Giấy chứng nhận QSD đất khi Nhà nước thu hồi đất thực hiện dự án Đường Vành đai 4 là không thực hiện được”. Quan điểm này đi ngược với hàng loạt văn bản xin chấp nhận sử dụng “Sổ giải thửa” từng được UBND huyện gửi tới thành phố.

Một trong những lý do để UBND huyện Mê Linh (cũ) và UBND xã Mê Linh hiện tại từ chối giải quyết những kiến nghị của người dân xuất phát từ văn bản số: 962/QLĐĐ- ĐĐĐKĐĐ, ngày 4/6/2025 của Cục Quản lý Đất đai (Bộ NNMT) gửi Sở NNMT Hà Nội. Văn bản này cũng nhắc tới Mẫu Bản mục kê giải thửa ban hành kèm theo Quyết định số 169-CP. Quan điểm không công nhận “Sổ giải thửa” còn được Chủ tịch UBND xã Mê Linh viện dẫn trong quyết định giải quyết khiếu nại của công dân.

Làm việc với phóng viên Báo Đại đoàn kết, ông Nguyễn Văn Dũng, Phòng Kinh tế xã Mê Linh cung cấp tài liệu Mẫu Bản mục kê giải thửa ban hành kèm theo Quyết định số 169-CP, ngày 24/6/1977.

Khi phóng viên hỏi: Mẫu này được áp dụng tại xã Văn Khê trước đây và nay là xã Mê Linh từ thời điểm nào? Ông Dũng không cung cấp được tài liệu chứng minh UBND xã qua các thời kì đã từng sử dụng mẫu hướng dẫn này, đồng thời cho biết tài liệu này được xin từ Cục Quản lý đất đai.

Luật sư Hoàng Văn Doãn, Đoàn luật sư TP Hà Nội phân tích, UBND xã Mê Linh không thể yêu cầu người dân phải tuân thủ một mẫu văn bản có dấu hiệu chưa từng được lưu giữ hay sử dụng vào công tác quản lý đất đai tại địa phương. Vì vậy, rất cần các cấp của thành phố Hà Nội, trong đó có UBND TP Hà Nội một lần nữa đánh giá lại các quyết định giải quyết khiếu nại của công dân mà có viện dẫn Mẫu Bản mục kê giải thửa ban hành kèm theo Quyết định số 169-CP, ngày 24/6/1977 của Hội đồng Chính phủ.

Trách nhiệm quản lý sổ sách thuộc UBND huyện Mê Linh cũ, UBND xã Văn Khê và nay là UBND xã Mê Linh. Nếu các cấp làm đúng thì người dân không phải vất vả đi chứng minh nguồn gốc đất như hiện tại.

Năm nay đã bước sang tuổi 87 nhưng cụ Nguyễn Văn Thân, sống tại thôn Khê Ngoại 4, xã Mê Linh vẫn còn khoẻ mạnh và rất minh mẫn. Cụ Thân kể, năm 1964 làm kế toán cho HTX Đông Nam, thôn Khê Ngoại, xã Văn Khê. Trải qua nhiều biến động tại địa phương, cụ vẫn gắn bó với công tác kế toán. Năm 1983, cụ đảm nhận vị trí Phó chủ nhiệm HTX Khê Ngoại, sau đó làm Chủ nhiệm HTX. Cụ Thân khẳng định, quãng thời gian công tác của mình cũng như trong quản lý đất đai của gia đình chưa lần nào cụ nhìn thấy Mẫu Bản mục kê giải thửa ban hành kèm theo Quyết định số 169-CP như đại diện xã Mê Linh cung cấp cho phóng viên.

Hiện nay trong quá trình giải quyết nội dung phản ánh các đơn vị coi văn bản số: 962/QLĐĐ- ĐĐĐKĐĐ của Cục Quản lý đất đai như một trong những căn cứ chính để giải quyết khiếu nại của công dân. Do vậy cần xem xét cả Mẫu Bản mục kê giải thửa ban hành kèm theo Quyết định số 169-CP được viện dẫn tại văn bản này đã được áp dụng vào công tác quản lý đất đai tại xã Văn Khê trước đây và nay là xã Mê Linh.

Làm việc với phóng viên Báo Đại đoàn kết, ông Đào Trung Chính- Cục trưởng Cục Quản lý đất đai và cũng là người ký và ban hành công văn số: 962/QLĐĐ- ĐĐĐKBĐ ngày 4/6/2025 gửi tới Sở NNMT Hà Nội khẳng định: “Công văn số: 962/QLĐĐ- ĐĐĐKBĐ chỉ là văn bản mang tính hướng dẫn chứ không phải là văn bản khẳng định đúng, sai hay giải quyết thay việc cho địa phương. Bên nào vận dụng không đúng tinh thần của văn bản thì sẽ phải chịu trách nhiệm với quyết định của mình. Để giải quyết quyền lợi của người dân cũng như góc độ quản lý của chính quyền thì Sở NNMT Hà Nội cần vận dụng thêm nhiều văn bản khác chứ không nhất thiết chỉ đóng khung vào trả lời của Cục Quản lý đất đai”.

Ngày 27/5/2005, UBND TP Hà Nội ban hành văn bản số: 2147/UB-NNĐC gửi tới các sở: Tài nguyên và Môi trường (nay là Sở Nông nghiệp và Môi trường), Quy hoạch Kiến trúc, Xây dựng, Giao thông công chính, Nông nghiệp và phát triển nông thôn, Cục thuế Hà Nội cùng UBND các quận, huyện về: “Các biện pháp đẩy mạnh công tác cấp giấy chứng nhận QSD đất tại Hà Nội”.

Trong đó, UBND TP hướng dẫn: “Quá trình xét cấp giấy chứng nhận QSD đất, các tài liệu, hồ sơ như sổ địa chính, sổ kiểm định, sổ mục kê, bản đồ địa chính, bản đồ giải thửa lập trước Luật Đất đai 1993 không có dấu xác nhận của chính quyền và cơ quan chức năng khi xây dựng, nhưng thực tế là tài liệu quản lý đất đai trong các thời kỳ trước đây hiện đang lưu giữ ở UBND các phường, xã, thị trấn và các cơ quan quản lý cấp trên là cơ sở để UBND phường, xã, thị trấn và UBND quận, huyện xét quá trình đất ở để cấp giấy chứng nhận QSD đất”.

Nếu vận dụng các văn bản này cùng với Luật Đất đai năm 2024 sẽ đảm bảo được quyền và lợi ích hợp pháp của người dân thôn Khê Ngoại 2, xã Mê Linh.