Dấu chân người lính qua hai cuộc chiến và đời thường
Đi qua hai cuộc kháng chiến, cuộc đời Thượng tá, thương binh Nguyễn Minh Đệ gắn với những nhiệm vụ thầm lặng nhưng đặc biệt quan trọng. Ở tuổi 90, người lính già vẫn tiếp tục giữ gìn phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ trong đời sống thường ngày, trở thành tấm gương về tinh thần trách nhiệm và sự tận tụy.
Từ chiến trường ác liệt đến những nhiệm vụ thầm lặng
Năm 1953, khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bước vào giai đoạn quyết liệt, chàng trai Nguyễn Minh Đệ, khi đó vừa tròn 17 tuổi, tình nguyện nhập ngũ. Trong đội hình Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 9, Đại đoàn 304, ông được giao nhiệm vụ quân báo, công việc đòi hỏi bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần dũng cảm.
Tại chiến trường Điện Biên Phủ, ông cùng đồng đội nhiều lần luồn sâu vào khu vực Hồng Cúm để nắm tình hình địch. Công việc diễn ra trong điều kiện đặc biệt nguy hiểm, khi phải vượt qua hệ thống phòng thủ dày đặc, đối mặt với hỏa lực mạnh. Có những thời điểm, khoảng cách giữa sự sống và cái chết chỉ còn rất ngắn.
Dù vậy, người lính trẻ vẫn hoàn thành nhiệm vụ, góp phần cung cấp thông tin quan trọng phục vụ chỉ huy chiến dịch. Những đóng góp thầm lặng ấy đã góp phần vào thắng lợi chung của chiến dịch Điện Biên Phủ.

Sau năm 1954, ông trở về địa phương, xây dựng gia đình. Tuy nhiên, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn ác liệt, năm 1965, ông tiếp tục lên đường nhập ngũ.
Lần này, ông đảm nhiệm nhiệm vụ trong lực lượng công binh. Nếu trước đó là những chuyến trinh sát bí mật, thì giai đoạn này là hành trình bám đường, mở đường trong mưa bom, bão đạn. Trong đội hình Đoàn Bắc Sơn, ông tham gia vận chuyển vũ khí vào chiến trường.
Đến năm 1968, với cương vị Phó Chủ nhiệm Hậu cần Trung đoàn 4 Công binh, Sư đoàn 470, ông trực tiếp phụ trách bảo đảm giao thông tại Đắk Lắk. Nhiệm vụ đặt ra là giữ cho các tuyến đường luôn thông suốt, phục vụ kịp thời cho chiến trường.
Trong điều kiện bom đạn liên tục, thiếu thốn lương thực, người lính công binh vẫn kiên trì bám trụ. Ba năm liền (1969–1971), ông được công nhận là Chiến sĩ thi đua, ghi nhận quá trình công tác bền bỉ và tinh thần trách nhiệm cao.
Tiếp tục cống hiến trong thời bình
Mùa Xuân năm 1975, khi chiến dịch Tây Nguyên bắt đầu, đơn vị của ông được giao nhiệm vụ thi công tuyến đường qua sông Xêrêpôk, phục vụ mũi tiến công Buôn Ma Thuột. Trong điều kiện thiếu thốn phương tiện, chủ yếu dựa vào sức người, lại thường xuyên bị không quân địch đánh phá, lực lượng công binh vẫn khẩn trương thi công. Đường được mở, cầu được dựng, bảo đảm cho các đơn vị tiến công đúng kế hoạch.
Sau khi hoàn thành nhiệm vụ tại Tây Nguyên, đơn vị tiếp tục cơ động về Sài Gòn. Ngày 30/4/1975, khi nghe tin đất nước hoàn toàn giải phóng, niềm vui vỡ òa trong toàn đơn vị.
Chiến tranh kết thúc, nhưng những ký ức về một thời gian khổ vẫn còn in đậm. Có những đợt hành quân kéo dài, lương thực thiếu thốn, người lính phải dựa vào rau rừng, củ nâu để duy trì sức lực. Nhiều đồng đội đã hy sinh, để lại nỗi tiếc thương không thể bù đắp. Sau chiến tranh, ông tiếp tục công tác tại Công ty xây lắp 394 (Binh đoàn 11) cho đến khi nghỉ hưu năm 1990 với quân hàm Thượng tá, thương binh hạng 4/4.

Trở về địa phương, ông tích cực tham gia công tác xã hội. Trong 17 năm giữ cương vị Chủ tịch Hội Cựu chiến binh và Bí thư Chi bộ, ông luôn gương mẫu, tận tụy với công việc. Không chỉ vận động phong trào, ông còn tự nguyện hiến đất để mở rộng đường giao thông nông thôn. Những việc làm cụ thể, thiết thực đã góp phần tạo chuyển biến trong đời sống tại địa phương. Với ông, đó là sự tiếp nối trách nhiệm của người lính trong thời bình.
Trao đổi với PV Báo Đại đoàn kết, ông Nguyễn Hữu Anh, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh phường Trần Phú (Hà Tĩnh) cho biết, Thượng tá Nguyễn Minh Đệ là người lão thành cách mạng, từng đi qua hai cuộc kháng chiến, luôn giữ gìn phẩm chất, uy tín trong nhân dân và tích cực tham gia các phong trào tại cơ sở.
Không chỉ gương mẫu trong sinh hoạt và các hoạt động cộng đồng, ông còn có nhiều đóng góp thiết thực cho địa phương, trong đó có việc tự nguyện hiến đất phục vụ mở rộng đường giao thông. “Dù đã trở về đời thường, ông Đệ vẫn giữ được tinh thần trách nhiệm, sự tận tụy của người lính năm xưa. Những việc làm bền bỉ, cụ thể của ông đã góp phần tạo sự lan tỏa tích cực trong cộng đồng dân cư”, ông Anh nhấn mạnh.
Ở tuổi 90, dù sức khỏe giảm sút, ông vẫn giữ tinh thần lạc quan, tiếp tục dõi theo sự phát triển của quê hương. Cuộc đời ông là minh chứng cho sự gắn bó bền bỉ với Tổ quốc, từ chiến trường đến đời sống thường ngày.