Doanh nghiệp công nghệ hiến kế tăng tốc

Từ thực tiễn hoạt động, nhiều doanh nghiệp cho rằng để tăng tốc, Việt Nam cần đồng thời kích hoạt các đòn bẩy về thủ tục hành chính, nguồn vốn, thị trường, hạ tầng pháp lý và nhân lực chất lượng cao, qua đó tạo nền tảng cho doanh nghiệp công nghệ bứt phá, dẫn dắt tăng trưởng.

Tự chủ công nghệ, tăng trưởng bền vững

Là doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghệ cao, Viettel hiện sở hữu năng lực công nghệ và đội ngũ nhân sự chất lượng cao trong các lĩnh vực điện tử – viễn thông, công nghệ thông tin và dữ liệu lớn, đồng thời được bổ sung nguồn lực chuyên sâu từ các đơn vị chuyên ngành của Quân đội. Bên cạnh đó, Viettel đang duy trì hoạt động viễn thông tại 10 quốc gia, qua đó tạo lợi thế về thị trường khi đầu tư cho nghiên cứu, phát triển, gắn chặt đổi mới sáng tạo với thương mại hóa công nghệ. Trung tướng Tào Đức Thắng, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn Viettel cho biết tập đoàn lựa chọn phát triển công nghiệp công nghệ cao như một hướng đi chiến lược, vừa mở rộng không gian tăng trưởng, tạo lợi thế cạnh tranh bền vững cho doanh nghiệp, vừa thực hiện nhiệm vụ thiêng liêng là góp phần hiện đại hóa Quân đội, bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.

Trong hơn 15 năm qua, Viettel đã hình thành và kiên trì triển khai cách tiếp cận nghiên cứu, phát triển mang tính sáng tạo, nhất quán và xuyên suốt, thể hiện qua bốn định hướng chủ đạo. Đó là tự chủ trong nghiên cứu và làm chủ công nghệ lõi. Thực tiễn cho thấy nhiều công nghệ chiến lược có ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh quốc gia và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế không thể mua và không có quốc gia nào sẵn sàng chuyển giao. Việc làm chủ công nghệ lõi không chỉ giúp Viettel chủ động tùy biến sản phẩm theo yêu cầu nhiệm vụ, mà còn giảm thiểu sự phụ thuộc vào bên ngoài, bảo đảm tính tự chủ, an ninh và bền vững trong dài hạn.

Thứ hai, hình thành các ngành công nghiệp công nghệ cao. Với mỗi lĩnh vực tham gia nghiên cứu, sản xuất, Viettel không dừng lại ở việc tạo ra công nghệ hay sản phẩm đơn lẻ, mà xác định phát triển theo chiều sâu và dài hạn, từng bước hình thành các ngành công nghiệp dựa trên nền tảng công nghệ cốt lõi, xuyên suốt và có khả năng mở rộng.

Thứ ba, tăng trưởng gắn với hợp tác. Trong nước, Viettel chủ động mở rộng hợp tác với các đơn vị trong và ngoài Quân đội nhằm đẩy nhanh tiến độ nghiên cứu, tạo sự cộng lực và phát huy tối đa thế mạnh của từng đơn vị. Ở phạm vi quốc tế, Tập đoàn lựa chọn đối tác một cách có chiến lược, ưu tiên hợp tác với các doanh nghiệp quy mô nhỏ, nhóm nghiên cứu và chuyên gia sở hữu công nghệ thành phần có khả năng chia sẻ, chuyển giao; đồng thời hợp tác với các tập đoàn lớn trong cung ứng vật tư, linh kiện, qua đó đa dạng hóa nguồn cung và giảm thiểu rủi ro phụ thuộc.

Thứ tư, thu hút và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Viettel xây dựng cơ chế tiền lương, đãi ngộ cạnh tranh, thuộc nhóm 25% doanh nghiệp trả lương cao nhất trên thị trường; đồng thời kịp thời khen thưởng, tôn vinh các cá nhân có sáng kiến, ý tưởng, sáng chế và công bố khoa học. Đối với những cá nhân có thành tích đặc biệt xuất sắc, Tập đoàn đề xuất Bộ Quốc phòng xem xét phong, thăng quân hàm trước niên hạn nhằm ghi nhận xứng đáng đóng góp cho khoa học công nghệ.

"Việc tích lũy năng lực công nghệ qua thực tiễn là nền tảng quan trọng để Viettel tiếp tục vươn lên làm chủ các công nghệ mới ở tầm thế giới. Đặc biệt, Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị được xem là bước đột phá về thể chế, tạo chuyển biến căn bản trong tư duy và cơ chế phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; tháo gỡ nhiều điểm nghẽn kéo dài, khơi thông nguồn lực và tạo động lực mới cho phát triển" - Trung tướng Tào Đức Thắng nhấn mạnh.

Hiện Viettel đã tham gia tích cực và sâu rộng vào phát triển các công nghệ chiến lược, đạt nhiều kết quả cụ thể như nghiên cứu, thử nghiệm thành công nhiều loại vũ khí, trang bị kỹ thuật công nghệ cao trước tiến độ; chủ động tham gia 9/11 nhóm công nghệ chiến lược theo Quyết định 1131 của Thủ tướng Chính phủ, trong đó Viettel là doanh nghiệp tiên phong, dẫn dắt và có sản phẩm cụ thể như công nghệ mạng di động thế hệ sau, chip bán dẫn, hàng không vũ trụ, robot – tự động hóa và trí tuệ nhân tạo.

Về kiến nghị, Viettel đề xuất sớm có hướng dẫn và triển khai chương trình hỗ trợ thông qua các phiếu hỗ trợ tài chính (voucher) theo quy định tại Nghị định 268/2025/NĐ-CP, nhằm hỗ trợ đầu ra cho các sản phẩm nghiên cứu, sản xuất trong nước. Đây không chỉ là mong muốn của Viettel mà còn của nhiều doanh nghiệp công nghệ Việt Nam hiện nay.

Gỡ nút thắt để công nghệ bứt phá

Từ thực tiễn hoạt động, ông Nguyễn Bá Diệp, Đồng sáng lập, Phó Chủ tịch Tập đoàn Công nghệ tài chính MoMo, đã đề xuất Nhà nước tập trung thúc đẩy 5 đòn bẩy chính sách then chốt gồm: thủ tục hành chính, nguồn vốn, thị trường, hạ tầng pháp lý và nhân lực chất lượng cao.

Theo ông Nguyễn Bá Diệp, thủ tục hành chính là đòn bẩy đơn giản nhưng có tác động nhanh và mạnh nhất đến tốc độ phát triển của doanh nghiệp công nghệ. Phần lớn doanh nghiệp có thế mạnh về công nghệ nhưng gặp khó khăn trong việc xử lý thủ tục và tuân thủ quy định, trong khi chi phí hành chính tại Việt Nam còn cao so với khu vực. Một sản phẩm công nghệ hiện có thể chịu sự quản lý của nhiều bộ, ngành; riêng MoMo hiện do 5 bộ cùng quản lý, làm gia tăng chi phí và kéo dài thời gian triển khai.

Từ thực tế đó, ông Diệp đề xuất Chính phủ thiết lập các văn phòng hỗ trợ khởi nghiệp và đầu tư tại các thành phố lớn, đóng vai trò đầu mối “một cửa” hỗ trợ doanh nghiệp về giấy phép, thuế, visa, sở hữu trí tuệ, kế toán – tài chính và pháp lý. Đây là những năng lực nền tảng giúp doanh nghiệp giảm rủi ro pháp lý, nâng cao hiệu quả vận hành.

Về nguồn vốn, cần thu hút các quỹ đầu tư mạo hiểm toàn cầu thông qua chính sách ưu đãi, đặc biệt là ưu đãi thuế, đồng thời sớm triển khai Quỹ fund-of-funds của Nhà nước để dẫn dắt dòng vốn vào các ngành công nghệ ưu tiên. Cùng với đó, Việt Nam cần tạo hành lang pháp lý cho thị trường chứng khoán công nghệ, thí điểm “làn riêng” cho doanh nghiệp đổi mới sáng tạo và triển khai sandbox đa lĩnh vực cho các công nghệ mới.

Đối với nhân lực, cần có chính sách đào tạo trọng tâm và khung pháp lý rõ ràng về sở hữu trí tuệ, nhằm thúc đẩy thương mại hóa nghiên cứu và tạo nền tảng cho doanh nghiệp công nghệ tăng tốc trong năm 2026.