Doanh nghiệp với bài toán xây dựng thương hiệu

Điểm mặt những thương hiệu lớn

Ông Đậu Anh Tuấn - Phó Tổng thư ký, Trưởng Ban Pháp chế, Liên đoàn Công nghiệp và Thương mại Việt Nam (VCCI) nêu quan điểm, nhìn lại hành trình gian nan của khu vực kinh tế tư nhân, phải mất gần 40 năm đổi mới, vai trò của khu vực kinh tế này mới được đặt vào vị trí tương xứng.

Năm 2002, kinh tế tư nhân lần đầu được xác định là một thành phần kinh tế. Trải qua 15 năm tiếp theo, vị thế này dần chuyển từ “bộ phận không thể thiếu” đến “một động lực quan trọng” của nền kinh tế.

Đại diện VCCI chia sẻ, trước đây muốn mở công ty phải qua rất nhiều cơ quan, xin nhiều chữ ký, đóng nhiều con dấu, mất nhiều tháng và tốn kém lớn. Quyền kinh doanh bị giới hạn trong phạm vi cơ quan nhà nước cho phép. Đến nay, Việt Nam đã có hơn 1 triệu doanh nghiệp (DN) đang hoạt động chính thức và khoảng 5 triệu hộ kinh doanh.

Khu vực kinh tế tư nhân đóng góp khoảng 50% GDP, tạo ra phần lớn việc làm, một số tập đoàn tư nhân đã có vị trí đáng kể trên thị trường trong nước cũng như bắt đầu mở rộng ra khu vực và thế giới. Nghị quyết 68-NQ/TW của Bộ Chính trị năm 2025 xác định kinh tế tư nhân là "một động lực quan trọng nhất" và là “lực lượng tiên phong” trong công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

“Trong vòng chưa đầy ba thập niên, khu vực tư nhân Việt Nam đã sinh ra những DN có quy mô và tầm vóc vượt xa mọi kỳ vọng ban đầu. Đây không phải là kết quả của sự may mắn hay ưu đãi chính sách đặc biệt nào, mà là sản phẩm của ý chí, năng lực và sự dấn thân của một thế hệ doanh nhân Việt Nam” - ông Tuấn nhấn mạnh.

DN tư nhân đã tăng từ con số 263 năm 2016 lên 315 năm 2023. Theo Fortune Southeast Asia 500, Việt Nam có 76 công ty nằm trong top 500 của Đông Nam Á.

Đơn cử trong lĩnh vực công nghiệp chế tạo, Trường Hải (THACO) đã xây dựng một hệ sinh thái sản xuất ô tô và cơ khí với quy mô thuộc hàng lớn nhất Đông Nam Á. Còn FPT đã trở thành một trong những DN công nghệ thông tin lớn nhất khu vực, có mặt tại hàng chục quốc gia, cung cấp dịch vụ chuyển đổi số cho nhiều tập đoàn đa quốc gia. Hay Vinamilk đã xây dựng thương hiệu sữa Việt Nam có mặt tại hơn 50 nước trên thế giới với hệ thống trang trại và nhà máy đạt chuẩn quốc tế. Masan đã phát triển một hệ sinh thái tiêu dùng từ thực phẩm, đồ uống đến bán lẻ, phục vụ hàng chục triệu người tiêu dùng mỗi ngày...

Theo ông Đậu Anh Tuấn, đây là những DN đã chứng minh rằng khu vực kinh tế tư nhân Việt Nam hoàn toàn có thể xây dựng thương hiệu quốc gia có sức cạnh tranh.

Theo báo cáo từ Brand Finance, giai đoạn 2020–2025 chứng kiến sự trỗi dậy mạnh mẽ của giá trị thương hiệu quốc gia Việt Nam. Tính đến năm 2025, giá trị này đã chạm mốc gần 520 tỷ USD, đưa Việt Nam vươn lên vị trí thứ 32 trong tổng số 193 quốc gia, đạt tốc độ tăng trưởng ấn tượng 63%.

Tạo sức mạnh cộng hưởng

Việt Nam có những DN mạnh, nhưng dư địa để có thêm nhiều DN thương hiệu mạnh khác vẫn rất rộng khi cộng đồng DN đang tăng trưởng từng ngày.  Khối DN này nếu được bồi đắp sẽ thực sự có sức ảnh hưởng rất lớn.

Bà Tạ Hoàng Lan - Phó Trưởng phòng Phòng Phát triển Năng lực xúc tiến thương mại, Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công thương) nhận định, DN vẫn mải mê với câu chuyện gia công, làm thuê mà bỏ ngỏ năng lực thiết kế và xây dựng bản sắc riêng. Bên cạnh đó, nhận thức về bảo hộ sở hữu trí tuệ còn hạn chế đã khiến không ít thương hiệu bị "đánh cắp" ngay tại sân nhà.

Đáng ngại hơn, nhiều DN vẫn xem kinh phí cho xây dựng và phát triển thương hiệu là một loại "chi phí" cần cắt giảm thay vì coi đó là một "khoản đầu tư" chiến lược cho tương lai. Phần lớn DN tập trung vào việc bán hàng và nâng cao chất lượng sản phẩm để tiêu thụ, trong khi chưa nhìn nhận đúng vai trò của xây dựng thương hiệu.

Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng khốc liệt, thương hiệu quốc gia đang đứng trước yêu cầu xây dựng “hệ sinh thái cộng hưởng”. Đó không chỉ là câu chuyện nâng tầm hình ảnh đất nước, đây còn là bài toán nội lực doanh nghiệp, chiến lược quốc gia và sự đồng hành của toàn bộ hệ thống kinh tế.

Để đưa thương hiệu Việt vươn xa, bà Tạ Hoàng Lan cho biết Bộ Công thương định hướng chuyển dịch từ việc chỉ xác định xuất xứ sang việc kể một "câu chuyện Việt Nam" đầy cảm hứng trong từng sản phẩm. Mỗi mặt hàng không chỉ là vật chất thuần túy mà phải chứa đựng tinh hoa văn hóa, bản sắc vùng miền kết hợp cùng hàm lượng đổi mới sáng tạo cao.

Trong kỷ nguyên số, chiến lược phát triển sẽ tập trung vào số hóa toàn diện, tăng cường hiện diện trên các nền tảng số và tối ưu hóa bộ nhận diện thương hiệu trên internet. Thúc đẩy thương mại điện tử, đưa hàng hóa Việt thâm nhập sâu vào các sàn thương mại điện tử xuyên biên giới. Chuẩn hóa giá trị xanh, hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng các tiêu chuẩn bền vững khắt khe của thị trường quốc tế.

Ở góc độ DN, ông Phan Văn Tâm - Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Phân bón Bình Điền, cho rằng danh hiệu Thương hiệu quốc gia là bảo chứng cho uy tín và chất lượng, giúp tạo lợi thế cạnh tranh vượt trội.

Ông Tâm kiến nghị các cơ quan chức năng cần đẩy mạnh truyền thông để người tiêu dùng, đặc biệt là khu vực nông thôn, hiểu đúng và tin tưởng vào giá trị của danh hiệu này.

Đồng tình với quan điểm trên, ông Trần Đình Tài - Phó Tổng Giám đốc, Công ty cổ phần Tập đoàn Hoa Sen, nhấn mạnh tầm quan trọng của một "hệ sinh thái" hỗ trợ từ Nhà nước. Để tối ưu hóa sức mạnh, cần sự liên kết chặt chẽ giữa ba chân kiềng: Doanh nghiệp – Nhà nước – Tổ chức xúc tiến.

“Khi các DN cùng đi chung một con đường, tận dụng được sức mạnh cộng hưởng, thương hiệu Việt sẽ có cơ hội khẳng định vị thế rõ nét hơn trên bản đồ kinh tế toàn cầu” - ông Tài khẳng định. 

Bà Trịnh Thị Hương - Phó Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính):

Một trong những định hướng đáng chú ý của Nghị quyết số 68-NQ/TW là tạo điều kiện để DN tư nhân tham gia sâu hơn vào các dự án quan trọng quốc gia. Hiện Chính phủ đang tiếp tục xây dựng các cơ chế phù hợp để khuyến khích khu vực này phát huy vai trò dẫn dắt, đóng góp nhiều hơn cho tăng trưởng kinh tế.

Trong thời gian tới, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan liên quan để hoàn thiện các chương trình, chính sách đã đề ra, đồng thời tổ chức sơ kết một năm triển khai nghị quyết. Việc đánh giá toàn diện sẽ là cơ sở quan trọng để điều chỉnh, bổ sung chính sách theo hướng hiệu quả hơn, sát với thực tiễn hoạt động của DN.